(AP Photo/J. Scott Applewhite)
Τη σημασία της ενίσχυσης των στρατηγικών σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στην Ανατολική Μεσόγειο ανέδειξε ο πρόεδρος του αμερικανο-ελληνικου Ινστιτούτου (AHI) Νικ Λαρυγγάκης, σε γραπτή κατάθεση προς την αρμόδια υποεπιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων για τον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2027.
Ανταπόκριση από Ουάσιγκτον: Λένα Αργύρη
Όπως επισημαίνεται, σε ένα ολοένα και πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να επενδύσουν σε αξιόπιστους συμμάχους με στρατηγική σημασία, όπως η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, οι οποίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην προώθηση των αμερικανικών στόχων στους τομείς της ασφάλειας, της ενέργειας και της εξωτερικής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, το AHI υποστηρίζει τη διατήρηση και ενίσχυση της χρηματοδότησης κρίσιμων προγραμμάτων, όπως η Διεθνής Στρατιωτική Εκπαίδευση (IMET), η Στρατιωτική Χρηματοδότηση Εξωτερικού (FMF), καθώς και το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανακεφαλαιοποίησης (ERIP), ενώ ζητεί και τη συνέχιση της στήριξης της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο (UNFICYP).
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωστρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία, όπως αναφέρεται, αποτελεί κομβικό σημείο μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής και επηρεάζεται από μια σειρά προκλήσεων, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι απειλές για την ενεργειακή και ναυτιλιακή ασφάλεια.
Σε αυτό το περιβάλλον, η συνεργασία «3+1» μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ αναδεικνύεται ως βασικός πυλώνας σταθερότητας, ενισχύοντας τον συντονισμό και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των δημοκρατικών συμμάχων.
Αναφορικά με την Ελλάδα, η κατάθεση υπογραμμίζει τον ρόλο της ως ενός από τους πιο αξιόπιστους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, τόσο λόγω της γεωγραφικής θέσης της όσο και λόγω της ενεργούς συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ. Επισημαίνεται η σημασία κρίσιμων υποδομών, όπως η Σούδα και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, καθώς και η συμβολή της χώρας σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και ενεργειακά έργα που ενισχύουν την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
Αντίστοιχα, η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζεται ως ολοένα και πιο σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ, με ενισχυμένη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας, της εκπαίδευσης και της ενεργειακής πολιτικής. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κέντρο CYCLOPS, το οποίο συμβάλλει στην εκπαίδευση για την αντιμετώπιση απειλών σε λιμένες και θαλάσσιες οδούς.
Παρά την πρόοδο αυτή, επισημαίνεται ότι η Κύπρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής, με την παρουσία περίπου 40.000 τουρκικών στρατευμάτων στο νησί να συνιστά διαρκή παράγοντα αστάθειας.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά στην Τουρκία, η οποία αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην κατάθεση επισημαίνεται ότι οι ενέργειες της Άγκυρας υπονομεύουν τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ιδίως μετά την απόκτηση και διατήρηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, που εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και διαλειτουργικότητας εντός της Συμμαχίας.
Παράλληλα, γίνεται εκτενής αναφορά στις ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των παραβιάσεων της ελληνικής κυριαρχίας, της διατήρησης του casus belli, καθώς και των συνεχιζόμενων προκλήσεων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Πέραν της Ανατολικής Μεσογείου, η κατάθεση επικρίνει και την ευρύτερη περιφερειακή δράση της Τουρκίας, κάνοντας λόγο για στρατιωτικές παρεμβάσεις σε Συρία και Λιβύη, ενέργειες κατά Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ και υποστήριξη προς τη Χαμάς, που χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση από την Ουάσιγκτον.
Υπό αυτό το πρίσμα, υπογραμμίζεται ότι οποιαδήποτε αμερικανική βοήθεια προς την Τουρκία θα πρέπει να εξαρτάται από την πλήρη συμμόρφωσή της με το διεθνές δίκαιο, τις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ και τη γενικότερη ευθυγράμμισή της με τη δυτική στρατηγική.
Καταληκτικά, ο κ Λαρυγγάκης καλεί το Κογκρέσο να δώσει προτεραιότητα σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, οι οποίες, όπως τονίζεται, ευθυγραμμίζονται με το διεθνές δίκαιο και προωθούν σταθερά τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία.
