Το χρονικό της πολιτικής αστάθειας μετά και την ανακοίνωση της παραίτησης του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ
Ο Κιρ Στάρμερ είχε εκλεγεί το 2024 με σαρωτική νίκη των Εργατικών, υποσχόμενος να επαναφέρει τη σταθερότητα στη Βρετανία, να ενισχύσει την οικονομία και να βάλει τέλος στα χρόνια πολιτικού χάους που είχαν προηγηθεί υπό τη διακυβέρνηση των Συντηρητικών. Ωστόσο, λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, αναγκάστηκε να παραιτηθεί και από την προεδρία των Εργατικών και από πρωθυπουργός, καθώς η δημοτικότητά του κατέρρευσε και η κυβέρνησή του δυσκολεύτηκε να υλοποιήσει τη δέσμευσή του για την «ανοικοδόμηση της Βρετανίας».
Η παραίτηση του Κιρ Στάρμερ ανοίγει τον δρόμο για τον 7ο πρωθυπουργό της Βρετανίας σε διάστημα 10 ετών και αποκαλύπτει πολλά για τη χώρα που ήταν πρότυπο κοινοβουλευτικής σταθερότητας.
Προηγήθηκαν 5 αρχηγοί των Τόρις: Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ. Και τώρα ο Στάρμερ (6ος από την εποχή του Brexit) θα παραδώσει τα ηνία σε άλλο στέλεχος των Εργατικών.
Ήδη ο Άντι Μπέρναμ, μέχρι πρόσφατα δήμαρχος του Μάντσεστερ και πλέον βουλευτής, προβάλλει ως το φαβορί για τη διαδοχή, συγκεντρώνοντας τη στήριξη ολοένα και περισσότερων στελεχών και βουλευτών.
Oι υποψηφιότητες για την ηγεσία θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών του Κοινοβουλίου. Αυτό σημαίνει ότι ο επόμενος πρωθυπουργός θα έχει αναδειχθεί πριν από την επιστροφή των βουλευτών στο Γουέστμινστερ τον Σεπτέμβριο.
Ο Άντι Μπέρναμ επιβεβαίωσε ότι θα είναι υποψήφιος για τη διαδοχή του παραιτηθέντος πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και έλαβε την υποστήριξη του μόνου άλλου ήδη δεδηλωμένου υποψηφίου, του πρώην υπουργού Υγείας Γουές Στρίτινγκ.
6 πρωθυπουργοί στη Βρετανία σε 10 χρόνια
Prime ministerial resignations in the last 10 years:
24 June 2016: David Cameron
24 July 2019: Theresa May
7 July 2022: Boris Johnson
20 October 2022: Liz Truss
5 July 2024: Rishi Sunak
22 June 2026: Keir Starmer pic.twitter.com/Lf07aYtApn— diamond geezer (@diamondgeezer) June 22, 2026
Ντέιβιντ Κάμερον (2010-2016)
Ο Ντέιβιντ Κάμερον, που είχε εξασφαλίσει αυτοδυναμία στις εκλογές του 2015, ανακοίνωσε την παραίτησή του τον Ιούνιο του 2016, μία ημέρα μετά το ιστορικό δημοψήφισμα στο οποίο οι Βρετανοί ψήφισαν υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση – το γνωστό Brexit.
Ο ίδιος είχε ταχθεί σθεναρά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ και είχε προκηρύξει το δημοψήφισμα σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις εσωκομματικές διαμάχες για τη σχέση της Βρετανίας με την Ευρώπη. Το αποτέλεσμα, όμως, οδήγησε στο πολιτικό του τέλος.
Τερέζα Μέι (2016-2019)
Η Τερέζα Μέι ανέλαβε την πρωθυπουργία μετά το Brexit, αλλά η τριετής προσπάθειά της να οδηγήσει τη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξε σε αδιέξοδο.
Αν και κατάφερε να διαπραγματευτεί συμφωνία αποχώρησης με τις Βρυξέλλες, δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την έγκριση του βρετανικού κοινοβουλίου. Η συμφωνία της απορρίφθηκε τρεις φορές, τόσο από φιλοευρωπαίους βουλευτές όσο και από σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του Brexit.
«Έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα», είχε δηλώσει συγκινημένη ανακοινώνοντας την παραίτησή της το 2019.
Μπόρις Τζόνσον (2019-2022)
Ο Μπόρις Τζόνσον οδήγησε τη Βρετανία εκτός ΕΕ και διαχειρίστηκε την πανδημία του κορoνοϊού.
Ωστόσο, η πρωθυπουργία του κατέρρευσε κάτω από το βάρος διαδοχικών σκανδάλων. Κατηγορήθηκε ότι διατηρούσε υπερβολικά στενές σχέσεις με χρηματοδότες του κόμματος, ότι κάλυπτε συμμάχους του που αντιμετώπιζαν καταγγελίες και ότι παραπλάνησε το Κοινοβούλιο σχετικά με τα περίφημα «πάρτι της Ντάουνινγκ Στριτ» που παραβίαζαν τους κανόνες του lockdown.
Τελικά αναγκάστηκε να παραιτηθεί όταν δεκάδες υπουργοί και στενοί συνεργάτες του εγκατέλειψαν την κυβέρνηση.
Λιζ Τρας (2022)
Η Λιζ Τρας έμεινε στην ιστορία ως η βραχύτερης διάρκειας πρωθυπουργός της Βρετανίας.
Ανέλαβε το αξίωμα υποσχόμενη ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, μικρότερο κράτος και χαμηλότερους φόρους. Όμως το οικονομικό της σχέδιο προκάλεσε αναταραχή στις αγορές, πολιτική κρίση και απώλεια της εμπιστοσύνης των ίδιων των Συντηρητικών.
Μόλις έξι εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, ανακοίνωσε την παραίτησή της.
Ρίσι Σούνακ (2022-2024)
Ο Ρίσι Σούνακ ανέλαβε την ηγεσία των Συντηρητικών μετά την αποχώρηση της Τρας, υποσχόμενος να μειώσει τον πληθωρισμό, να βελτιώσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας και να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση.
Παρά τις προσπάθειές του, δεν κατάφερε να αναστρέψει τη φθορά του κόμματός του στις δημοσκοπήσεις. Στις εκλογές του 2024 οι Συντηρητικοί υπέστησαν τη βαρύτερη εκλογική ήττα στη σχεδόν 200χρονη ιστορία τους και ο Σούνακ παραιτήθηκε.
Κιρ Στάρμερ (2024-2026)
Ο Κιρ Στάρμερ ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2024 έπειτα από θριαμβευτική νίκη των Εργατικών, υποσχόμενος να ανασυγκροτήσει την οικονομία, να βελτιώσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην πολιτική.
Ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός των Εργατικών έπειτα από 14 χρόνια κυριαρχίας των Συντηρητικών.
Ωστόσο, σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, παραδέχθηκε ότι το κόμμα του δεν θεωρούσε πλέον πως ήταν «το καταλληλότερο πρόσωπο για να το οδηγήσει στις επόμενες γενικές εκλογές», ανοίγοντας έτσι ένα νέο κεφάλαιο στη διαρκώς μεταβαλλόμενη πολιτική σκηνή της Βρετανίας.
