Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και καταναλωτές με τους νέους κανόνες
Νέα εποχή για την ιχνηλασιμότητα και τη διαφάνεια στην ευρωπαϊκή αγορά μπαταριών φέρνει η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου, από την ΕΕ.
Από τις 18 Φεβρουαρίου 2027, συγκεκριμένες κατηγορίες μπαταριών που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία στην ΕΕ θα πρέπει να διαθέτουν Ψηφιακό Διαβατήριο Μπαταρίας (Digital Battery Passport).
Το νέο σύστημα δεν αφορά απλώς την εμφάνιση περισσότερων πληροφοριών. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να συλλέγουν, να οργανώνουν, να επικαιροποιούν και να διαβιβάζουν δεδομένα για τις μπαταρίες μέσω ενός ενιαίου ψηφιακού συστήματος.
Ποιες μπαταρίες θα έχουν ψηφιακό διαβατήριο
Από τον Φεβρουάριο του 2027, η υποχρέωση αφορά:
- μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων
- μπαταρίες για ελαφρά μέσα μεταφοράς, όπως ηλεκτρικά ποδήλατα και σκούτερ
- βιομηχανικές μπαταρίες χωρητικότητας άνω των 2 kWh.
Το Digital Battery Passport θα λειτουργεί ως ψηφιακή ταυτότητα της μπαταρίας, παρέχοντας πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά, τη συμμόρφωση, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και την πορεία της μέσα στην αλυσίδα αξίας.
71 στοιχεία θα καταγράφονται
Η νέα καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρτογραφεί συνολικά 71 διαφορετικά δεδομένα που συνδέονται με το ψηφιακό διαβατήριο.
Για κάθε στοιχείο προσδιορίζεται εάν είναι υποχρεωτικό, προαιρετικό ή εφαρμόζεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ παράλληλα αναφέρεται η σχετική νομική βάση.
Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να γνωρίζουν όχι μόνο ποια δεδομένα πρέπει να εμφανίζουν, αλλά και να έχουν οργανώσει εγκαίρως τα συστήματά τους ώστε να μπορούν να τα συλλέγουν και να τα διαχειρίζονται.
Τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις
Η εφαρμογή του νέου συστήματος αναμένεται να επηρεάσει τις εσωτερικές διαδικασίες των επιχειρήσεων, τα πληροφοριακά συστήματα, το reporting και τη διαχείριση δεδομένων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς ένα μέρος των απαιτούμενων πληροφοριών μπορεί να προέρχεται από προμηθευτές και άλλους συνεργάτες.
Έτσι, η συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο ενδέχεται να απαιτήσει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις ανταλλάσσουν δεδομένα και συνεργάζονται με τους προμηθευτές τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει πάντως ότι η συγκεκριμένη καθοδήγηση δεν δημιουργεί νέες νομικές υποχρεώσεις. Οι υποχρεώσεις απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1542 και τις σχετικές εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
Νέοι κανόνες για ανακύκλωση και πρώτες ύλες
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός δεν περιορίζεται στο ψηφιακό διαβατήριο, αλλά καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής των μπαταριών.
Προβλέπονται, μεταξύ άλλων, στόχοι για τη συλλογή αποβλήτων, την ανάκτηση λιθίου, κοβαλτίου, χαλκού, μολύβδου και νικελίου, καθώς και ελάχιστα επίπεδα ανακυκλωμένου περιεχομένου.
Για παράδειγμα, ο στόχος ανάκτησης λιθίου από απόβλητα μπαταριών φτάνει το 50% έως το τέλος του 2027 και το 80% έως το τέλος του 2031. Για κοβάλτιο, χαλκό, μόλυβδο και νικέλιο οι αντίστοιχοι στόχοι είναι 90% έως το 2027 και 95% έως το 2031.
Παράλληλα, τίθενται απαιτήσεις για την απόδοση, την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των μπαταριών, καθώς και για τον περιορισμό επικίνδυνων ουσιών.
QR Code και πληροφορίες για τον καταναλωτή
Οι νέες απαιτήσεις προβλέπουν επίσης την παροχή πληροφοριών μέσω κωδικού QR, ενώ για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, τις βιομηχανικές μπαταρίες και τις μπαταρίες LMT προβλέπεται το ψηφιακό διαβατήριο.
Οι πληροφορίες θα αφορούν, μεταξύ άλλων, τα κατασκευαστικά στοιχεία και το ανακυκλωμένο περιεχόμενο των μπαταριών.
Παράλληλα, ο κανονισμός θέτει υποχρεώσεις για την αντιμετώπιση κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινδύνων που συνδέονται με την προμήθεια πρώτων υλών, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο και ο φυσικός γραφίτης.
Η αντίστροφη μέτρηση για το 2027
Ο Κανονισμός για τις μπαταρίες εφαρμόζεται ήδη από τις 18 Φεβρουαρίου 2024, με διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης ισχύος για επιμέρους υποχρεώσεις.
Η σημαντικότερη ημερομηνία για το Digital Battery Passport είναι πλέον η 18η Φεβρουαρίου 2027.
Για τις επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο νέο καθεστώς, η προετοιμασία δεν αφορά μόνο τη δημιουργία ενός ψηφιακού εργαλείου. Απαιτείται έγκαιρη οργάνωση των δεδομένων, των πληροφοριακών συστημάτων και της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε κάθε μπαταρία να μπορεί να αποκτήσει τη δική της ψηφιακή «ταυτότητα» στην ευρωπαϊκή αγορά.
