Πώς ανοίγει η «βεντάλια» των ρυθμίσεων που θέτει σε ισχύ η κυβέρνηση και δίνονται λύσεις που αφορούν δανειολήπτες, μικροφειλέτες, ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις με χρέη προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους servicers – Οφειλές: Πώς ο εξωδικαστικός δίνει μεγαλύτερα κουρέματα και μακροχρόνια αποπληρωμή έως 25 χρόνια
Το μεγαλύτερο πακέτο παρεμβάσεων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους μετά την κρίση τίθεται σε εφαρμογή από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Μέσα σε διάστημα πέντε μηνών, από τις αρχές Ιουλίου έως το τέλος του φθινοπώρου, η κυβέρνηση ξεδιπλώνει οκτώ ρυθμίσεις που αφορούν δανειολήπτες, μικροφειλέτες, ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις με χρέη προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους servicers.
Οι αλλαγές αγγίζουν συνολικά πάνω από 2 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, είτε έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις, είτε έχουν επιβαρυνθεί με χρέη από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, αλλά αναζητούν διέξοδο στο πρόβλημα με λύσεις όπως 72 δόσεις, προστασία κατοικίας ή «κούρεμα» οφειλών.
Οι παρεμβάσεις που βρίσκονται στην τελική ευθεία περιλαμβάνουν:
1. Δανειολήπτες «Νόμου Κατσέλη»
Από τα τέλη Ιουνίου, οι servicers και -δευτερευόντως- οι τράπεζες έχουν αρχίσει να ενημερώνουν περίπου 100.000 δανειολήπτες του ν. Κατσέλη ότι προσαρμόζουν ήδη τα μηχανογραφικά τους συστήματα, ώστε τα νέα δοσολόγια να συμμορφώνονται πλήρως -και αναδρομικά- με τις επιταγές του νόμου Πιερρακάκη (ν.5313/2026).
Παρά τα προβλήματα, η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες και μέχρι τότε οι δανειολήπτες θα αποπληρώνουν μόνο κεφάλαιο.
Με τις αλλαγές που επήλθαν μετά από δικαστικές αποφάσεις και τη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης, ο τόκος θα υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο του κεφαλαίου, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Ο νόμος προβλέπει και αναδρομικότητα.
2. Ρύθμιση 72 δόσεων
Περίπου 1,2 εκατομμύριο φυσικά πρόσωπα και 300.000 επιχειρήσεις που βαρύνονται με αρρύθμιστες οφειλές προς εφορία και δήμους οι οποίες είχαν γεννηθεί πριν από το 2024, μπορούν να τις τακτοποιήσουν σε έως 72 δόσεις. Για τις οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία η ρύθμιση βρίσκεται ήδη σε ισχύ.
Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων στην έκτακτη αυτή ρύθμιση λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ απαιτείται και η τακτοποίηση τυχόν λοιπών οφειλών που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, είτε με εξόφληση είτε με ρύθμιση.
3. Διεύρυνση του εξωδικαστικού – από 27 Ιουλίου
Έως τη Δευτέρα 26 του μηνός, αλλάζει και η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού. Η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ενεργοποιεί την νέα δυνατότητα ένταξης για μικρά χρέη, που ως τώρα αποκλείονταν. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός γίνεται έτσι πιο προσιτός, καθώς το κατώφλι των οφειλών μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Άμεσα ωφελούμενοι εκτιμώνται περίπου 1 εκατομμύριο ΑΦΜ. Με ελάχιστη δόση τα 50 ευρώ και, υπό προϋποθέσεις, ακόμη και πάνω από 200 δόσεις, ο εξωδικαστικός παραμένει η βασική επιλογή για όσους έχουν χρέη άνω των 5.000 ευρώ και χρειάζονται πιο μακροπρόθεσμη λύση.
4. Περιορισμός κατασχέσεων
Σχεδόν παράλληλα με δύο ακόμη ρυθμίσεις αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος για όσους απειλούνται με κατασχέσεις. Η πρώτη αφορά την αύξηση του ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο, με όφελος 350 ευρώ μηνιαίας ρευστότητας για περίπου 1,7 εκατομμύριο φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις. Παράλληλα αυξάνεται από 1500 σε 1600 ευρώ και το ακατάσχετο όριο για χρέη σε τράπεζες. Επιπλέον, για κοινούς λογαριασμούς, το όριο αυξάνεται κατά 200 ευρώ το μήνα (στα 2.200 από 2.000 που ισχύει σήμερα) για όσους έχουν χρέη σε τράπεζες.
5. Άρση δέσμευσης λογαριασμός – τέλος Ιουλίου
Για πρώτη φορά ενεργοποείται και η δυνατότητα πλήρους άρσης κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει άμεσα το 1/4 της οφειλής του. Πρόκειται για ένα μέτρο που ουσιαστικά υποκαθιστά το σχέδιο για ένα σύστημα προοδευτικής αποδέσμευσης των τραπεζικών λογαριασμών με βάση τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη, το οποίο αποτελούσε πάγιο αίτημα του επιχειρηματικού κόσμου, αλλά ήταν δύσκολο στην πράξη να παρακολουθείται και να εφαρμόζεται.
6. Προστασία πρώτης κατοικίας – 21 Σεπτεμβρίου
Από τις 21 Σεπτεμβρίου, ο εξωδικαστικός μηχανισμός γίνεται ακόμη πιο φιλικός για τον οφειλέτη. Όποιος εντάσσεται σε αυτόν αποκτά τη δυνατότητα εξαίρεσης της πρώτης κατοικίας του από τη ρευστοποίηση της περιουσίας του, εφόσον διαθέτει περισσότερα από ένα ακίνητα.
Ο αλγόριθμος θα τον αντιμετωπίζει ευνοϊκότερα, καθώς η βάση υπολογισμού του προγράμματος αποπληρωμής θα είναι η υπόλοιπη περιουσία, πλην του σπιτιού του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες δόσεις και, υπό προϋποθέσεις, σε μεγαλύτερη διαγραφή χρεών.
7. Δάνεια σε ελβετικό φράγκο – έως 30 Σεπτεμβρίου
Το σχετικό μέτρο βρίσκεται ήδη σε ισχύ από τις 19 Φεβρουαρίου, ωστόσο η λειτουργία της πλατφόρμας παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Ο δανειολήπτης σε ελβετικό φράγκο κατατάσσεται, ανάλογα με εισοδήματα και περιουσία, σε μία από τις τέσσερις διαθέσιμες κατηγορίες. Ανάλογα με την κατηγορία, προβλέπεται μετατροπή του δανείου σε ευρώ με βελτιωμένη ισοτιμία από 15% έως 50%. Περίπου 15.000 δανειολήπτες έχουν ήδη κάνει χρήση της ρύθμισης.
8. Φορέας επαναμίσθωσης – από Οκτώβριο
Έως το τέλος του φθινοπώρου αναμένεται να λειτουργήσει ο φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων. Ο φορέας θα δώσει τη δυνατότητα σε χιλιάδες οικογένειες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους σε πλειστηριασμό να παραμείνουν στο σπίτι τους πληρώνοντας πολύ χαμηλό ενοίκιο.
Μετά την πάροδο 12 ετών και εφόσον η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού έχει βελτιωθεί, θα υπάρχει ακόμη και δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου.
Μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του φορέα, σε ισχύ παραμένει το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών. Σύμφωνα με αυτό, αναστέλλεται άμεσα η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας, ενώ παράλληλα παρέχεται κρατική επιδότηση της δόσης του δανείου έως 210 ευρώ.
