Η Ελλάδα κερδίζει το στοίχημα της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.
Ο ελληνικός τουρισμός αρχίζει να απεξαρτάται από τους μήνες του καλοκαιριού. Περισσότεροι επισκέπτες έρχονται πλέον την άνοιξη, το φθινόπωρο και τον χειμώνα, ενώ τα έσοδα εκτός υψηλής σεζόν πλησιάζουν ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι ο Ιούλιος, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος χάνουν τη σημασία τους. Δείχνει, όμως, ότι η τουριστική δραστηριότητα απλώνεται σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, δημιουργώντας πιο σταθερές συνθήκες για επιχειρήσεις, εργαζομένους και τοπικές οικονομίες.
Περισσότεροι επισκέπτες εκτός καλοκαιριού
Τα τελευταία στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος, τα οποία επεξεργάστηκε το ΙΟΒΕ, αποτυπώνουν μια σταθερή μετατόπιση της τουριστικής κίνησης πέρα από το παραδοσιακό τρίμηνο Ιουλίου–Σεπτεμβρίου.
Κατά την περίοδο 2023–2025, το μερίδιο των διεθνών αφίξεων που πραγματοποιήθηκαν στους υπόλοιπους εννέα μήνες του έτους κινήθηκε υψηλότερα από τον ιστορικό μέσο όρο της περιόδου 2005–2022.
Η τάση δείχνει ότι η επιμήκυνση της σεζόν δεν αποτελεί πλέον μόνο στόχο της τουριστικής πολιτικής. Αρχίζει να αποτυπώνεται και στα πραγματικά δεδομένα.
Προορισμοί που μέχρι πρόσφατα βασίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στο καλοκαίρι αποκτούν μεγαλύτερο περιθώριο να προσελκύσουν επισκέπτες μέσω του city break, του γαστρονομικού, του πολιτιστικού, του συνεδριακού και του φυσιολατρικού τουρισμού.
Σχεδόν τα μισά έσοδα εκτός θερινής αιχμής
Ακόμη πιο σημαντική είναι η εικόνα στις τουριστικές εισπράξεις. Μετά το 2022, το μερίδιο των εσόδων που πραγματοποιείται εκτός του τρίτου τριμήνου ενισχύεται αισθητά. Το 2025 έφτασε περίπου στο 46% για τους επισκέπτες από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πλησίασε το 50% για τους ταξιδιώτες από αγορές εκτός ΕΕ.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα δύο ευρώ που δαπανούν στην Ελλάδα οι επισκέπτες από τρίτες χώρες δεν συνδέεται πλέον με την περίοδο της μεγάλης θερινής αιχμής.
Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει την ανθεκτικότητα του τουριστικού κλάδου. Όσο τα έσοδα κατανέμονται σε περισσότερους μήνες, τόσο μειώνεται η εξάρτηση από λίγες εβδομάδες υψηλής ζήτησης, οι οποίες μπορούν να επηρεαστούν από ακραία καιρικά φαινόμενα, γεωπολιτικές εντάσεις ή προβλήματα στις μεταφορές.
Οι αγορές εκτός ΕΕ κάνουν τη διαφορά
Οι επισκέπτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζουν διαχρονικά μικρότερη εποχικότητα από τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες.
Την περίοδο 2011–2019, το μερίδιο των εισπράξεων που πραγματοποιούσαν εκτός του τρίτου τριμήνου κυμαινόταν μεταξύ 41% και 45%. Το αντίστοιχο ποσοστό για τις αγορές της ΕΕ ήταν χαμηλότερο, μεταξύ 36% και 40%.
Οι ταξιδιώτες μεγάλων αποστάσεων, όπως εκείνοι από τις ΗΠΑ και άλλες αγορές εκτός Ευρώπης, δεν εξαρτώνται στον ίδιο βαθμό από τις παραδοσιακές καλοκαιρινές διακοπές. Συχνά επιλέγουν περιόδους με ηπιότερες θερμοκρασίες, λιγότερο συνωστισμό και χαμηλότερες τιμές.
Για την Ελλάδα, η ενίσχυση αυτών των αγορών αποτελεί έναν από τους βασικούς δρόμους για την περαιτέρω επιμήκυνση της περιόδου.
Περισσότερα χρήματα για κάθε διανυκτέρευση
Η μέση διάρκεια παραμονής μειώνεται σταδιακά, ακολουθώντας τη διεθνή τάση για συχνότερα αλλά μικρότερα ταξίδια. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα και μικρότερα έσοδα.
Η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση στους μήνες εκτός υψηλής σεζόν παρουσιάζει σημαντική άνοδο και πλησιάζει πλέον τα επίπεδα που παραδοσιακά καταγράφονταν μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Οι επισκέπτες μπορεί να μένουν λιγότερες ημέρες, αλλά ξοδεύουν περισσότερα για κάθε ημέρα παραμονής. Η τάση συνδέεται με ταξίδια υψηλότερης αξίας, καλύτερες ξενοδοχειακές υποδομές και δραστηριότητες που δεν περιορίζονται στο μοντέλο «ήλιος και θάλασσα».
Παράλληλα, μειώνεται και η διαφορά στη διάρκεια παραμονής ανάμεσα στο καλοκαίρι και τις υπόλοιπες εποχές. Οι ταξιδιώτες εκτός αιχμής αρχίζουν να συμπεριφέρονται περισσότερο σαν τους θερινούς επισκέπτες, τόσο ως προς τον χρόνο όσο και ως προς τα χρήματα που διαθέτουν.
