Οι επιστήμονες εξετάζουν πώς τα φάρμακα τύπου GLP-1, ενδέχεται να μην αποτελούν απλώς μια επανάσταση για τον μεταβολισμό, αλλά να αναδιαμορφώνουν τον εγκέφαλο ορισμένων ασθενών
Οι επιστήμονες εξετάζουν πώς τα φάρμακα τύπου GLP-1, όπως το Ozempic, ενδέχεται να μην αποτελούν απλώς μια επανάσταση για τον μεταβολισμό, αλλά να αναδιαμορφώνουν τον εγκέφαλο ορισμένων ασθενών.
Τα σκευάσματα GLP-1 αναπτύχθηκαν αρχικά για την αντιμετώπιση του διαβήτη και της παχυσαρκίας. Ωστόσο, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Anschutz του Κολοράντο διαπίστωσαν ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα αύξησαν την εγκεφαλική συνδεσιμότητα σε κάποιους ασθενείς και ενδέχεται να «επανακαλωδιώνουν» τον εγκέφαλο, πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα από την απλή καταστολή της όρεξης, όπως δήλωσαν στην εφημερίδα Washington Post.
Αν και οι επιστήμονες τόνισαν ότι υπάρχουν ακόμη πολλοί άγνωστοι παράγοντες γύρω από τα φάρμακα GLP-1 και η έρευνα παραμένει περιορισμένη, ορισμένοι ασθενείς που λαμβάνουν τη θεραπεία αναφέρουν θετικές επιδράσεις, πέρα από τη μείωση της πείνας ή της επιθυμίας για φαγητό.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το φάρμακο έχει μειώσει την τάση ορισμένων ασθενών για κατανάλωση αλκοόλ ή για ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, ενώ ήδη διεξάγονται πρώιμες μελέτες για το πώς η φαρμακευτική αγωγή θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί ως πιθανή θεραπεία για τον εθισμό. Παράλληλα, το μέσο αναφέρει ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα GLP-1 βελτίωσαν και τη διάρκεια συγκέντρωσης της προσοχής.
Φρένο στη συρρίκνωση του εγκεφάλου και προοπτικές για το Αλτσχάιμερ;
Προηγούμενες μελέτες που εξέτασαν τη σχέση των φαρμάκων GLP-1 με τον εγκέφαλο υποδεικνύουν ότι αυτά ενδέχεται να επιβραδύνουν την απώλεια όγκου σε περιοχές του εγκεφάλου που απαιτούνται για τον προγραμματισμό, τη μνήμη, το συναίσθημα και την ενσωμάτωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων.
Οι επιστήμονες μελετούν επίσης κατά πόσο τα GLP-1 θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στην καθυστέρηση ή την πρόληψη ασθενειών όπως το Αλτσχάιμερ.
Αν και οι ερευνητές εξέτασαν αν τα GLP-1 θα μπορούσαν να βοηθήσουν και στη νόσο Πάρκινσον, μια πρόσφατη κλινική δοκιμή δεν έδειξε κάποιο συνολικό όφελος. Επιπλέον, μια μεγάλης κλίμακας κλινική δοκιμή τελικής φάσης του φαρμάκου σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ απέτυχε επίσης να δείξει ότι η φαρμακευτική αγωγή επιβράδυνε σημαντικά τη γνωστική και λειτουργική έκπτωση των ασθενών, σύμφωνα με την αναφορά.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί επιστήμονες διερευνούν αν τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να δράσουν απευθείας στον εγκέφαλο και ενδεχομένως να αναδιαμορφώσουν το νευρικό σύστημα των ανθρώπων, μειώνοντας τις φλεγμονές, βελτιώνοντας τον μεταβολισμό τους και ανακουφίζοντάς τους από το στρες.
Τα ευρήματα της έρευνας και οι εγκεφαλικές σαρώσεις
Τα ευρήματα του Πανεπιστημίου Anschutz του Κολοράντο, τα οποία μοιράστηκαν με την Post, προέκυψαν καθώς οι ερευνητές μελετούσαν νεαρές γυναίκες που λάμβαναν φάρμακα GLP-1 για τη θεραπεία μιας κοινής ορμονικής πάθησης, του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS), το οποίο πρόσφατα μετονομάστηκε σε πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών (PMOS).
Μέσα σε λίγους μήνες από τη χρήση των GLP-1, οι εγκεφαλικές συνδέσεις των ασθενών στο «δίκτυο ανάδειξης» (salience network) -το οποίο βοηθά στην κατεύθυνση της προσοχής- είχαν πολλαπλασιαστεί, δήλωσε στην Post η Άλισον Σαπίρο, επικεφαλής της έρευνας.
«Δεν περιμέναμε να δούμε αυτή την επίδραση και πραγματικά δεν γνωρίζουμε τι σημαίνει», ανέφερε η Σαπίρο.
Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, η Σαπίρο άρχισε να σκανάρει τους εγκεφάλους των συμμετεχουσών. Οι απεικονίσεις οδήγησαν τους ερευνητές στην πιθανότητα η πάθηση αυτή να περιλαμβάνει δυσλειτουργία στον υποθάλαμο -το τμήμα του εγκεφάλου που ρυθμίζει την πείνα, το στρες, τον ύπνο και τις ορμόνες- ο οποίος περιέχει επίσης υψηλή συγκέντρωση GLP-1, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Οι σαρώσεις έδειξαν επίσης αυξημένη συνδεσιμότητα μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.
Στον αντίποδα, ενώ πολλοί άνθρωποι έχουν αναφέρει θετικές επιδράσεις των GLP-1, ορισμένοι χρήστες έχουν κάνει λόγο για «ομίχλη εγκεφάλου» (brain fog), ενώ άλλοι δηλώνουν ότι βιώνουν λιγότερη ευχαρίστηση και έχουν μειωμένο κίνητρο.
Ερωτήματα για τους εφήβους και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Οι επιστήμονες προειδοποίησαν ότι αυτή η νέα έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές, καθώς και πώς μπορεί να επηρεάσουν τον εγκέφαλο μακροπρόθεσμα.
Οι ερευνητές εξέφρασαν επίσης προβληματισμούς για το πώς αυτά τα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών.
«Δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο τρόπος που ενεργούν οι ενήλικες και ο τρόπος που ανταποκρίνονται θα είναι ίδιος με τον τρόπο που ανταποκρίνονται οι έφηβοι», τόνισε η Σαπίρο.
Η Σαπίρο ελπίζει να συνεχίσει να μελετά πώς τα φάρμακα επηρεάζουν δυνητικά τα παιδιά και αν οι νευρωνικές αλλαγές που μπορεί να βιώσουν κατά τη διάρκεια της λήψης τους θα είναι μόνιμες.
«Η πραγματική δοκιμασία είναι να δούμε πώς διατηρούνται οι επιδράσεις στον εγκέφαλο όταν οι έφηβοι διακόψουν τη λήψη του φαρμάκου», εξήγησε.
Η μαρτυρία μιας ασθενούς
Η Γκρέις Χάμιλτον, μια συμμετέχουσα στη μελέτη η οποία λαμβάνει GLP-1 από όταν ήταν περίπου 20 ετών, δήλωσε ότι έχει παρατηρήσει αρκετές σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλό της από τότε που ξεκίνησε τη φαρμακευτική αγωγή.
Αν και η σήμερα 28χρονη Χάμιλτον έπαιρνε πολυάριθμα αντικαταθλιπτικά όταν ήταν έφηβη, πλέον δεν τα χρειάζεται. Επίσης, σταμάτησε να πίνει για το «socializing» και δηλώνει ότι δεν έχει πλέον καμία επιθυμία για αλκοόλ, όπως ανέφερε στην Post.
«Θα μπορούσα να στοιχηματίσω ότι όλο αυτό δεν είναι σύμπτωση», κατέληξε.
