Με νέα εγκύκλιο, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει το καθεστώς έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, τις εξαιρέσεις, τις παρακρατήσεις στις μεταβιβάσεις ακινήτων και τους συμψηφισμούς για φορολογούμενους με οφειλές
Νέο πλαίσιο εφαρμόζεται στην έκδοση φορολογικής ενημερότητας για φορολογούμενους με οφειλές προς την Εφορία, καθώς η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει, με νέα εγκύκλιο, τους κανόνες που ισχύουν για μεταβιβάσεις ακινήτων, συμψηφισμούς απαιτήσεων με το Δημόσιο και περιπτώσεις χρεών που βρίσκονται σε καθεστώς αναστολής είσπραξης.
Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ
Σε περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος που αιτείται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας διατηρεί οφειλές προς το Δημόσιο, η Φορολογική Διοίκηση θα μπορεί να προχωρά σε υποχρεωτικούς συμψηφισμούς με χρηματικές απαιτήσεις που έχει ο ίδιος από το Δημόσιο. Οι συμψηφισμοί μπορούν να αφορούν τόσο προσωπικές φορολογικές οφειλές όσο και χρέη που έχουν περιέλθει από κληρονομιά ή ακόμη και υποχρεώσεις που σχετίζονται με τον φόρο εισοδήματος του ή της συζύγου.
Με νέα εγκύκλιο, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, αποσαφηνίζει το πλαίσιο έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, παρέχοντας αναλυτικές οδηγίες και χαρακτηριστικά παραδείγματα για μεταβιβάσεις ακινήτων, συστάσεις εμπράγματων δικαιωμάτων, οφειλές που τελούν σε καθεστώς αναστολής είσπραξης, αλλά και περιπτώσεις αλληλέγγυας ευθύνης διοικούντων, μετόχων και εταίρων επιχειρήσεων.
Μεταβίβαση ακινήτου με οφειλές σε αναστολή
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται όταν φορολογούμενος με ληξιπρόθεσμα χρέη σε αναστολή είσπραξης άνω των 50.000 ευρώ προχωρά στην πώληση ακινήτου ή στη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος, όπως υποθήκης ή επικαρπίας. Στην περίπτωση αυτή παρακρατείται το 50% του τιμήματος, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, χωρίς η παρακράτηση να υπερβαίνει το συνολικό ύψος της οφειλής.
Ευνοϊκότερο καθεστώς εφαρμόζεται όταν η αναστολή είσπραξης έχει χορηγηθεί με δικαστική απόφαση ή απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ). Τότε το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στο 5% του τιμήματος, εφόσον το υπόλοιπο της οφειλής καλύπτεται από επαρκείς εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, όπως υποθήκη σε άλλο ακίνητο. Για τον υπολογισμό της εξασφάλισης λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως εγγύηση.
Παράδειγμα: Φορολογούμενος πωλεί ακίνητο έναντι 100.000 ευρώ και έχει οφειλή 80.000 ευρώ σε αναστολή μετά από απόφαση της ΔΕΔ. Με τον γενικό κανόνα θα παρακρατηθούν 50.000 ευρώ. Αν όμως προσκομίσει επαρκείς εγγυήσεις για το υπόλοιπο ποσό, η παρακράτηση μπορεί να περιοριστεί στις 5.000 ευρώ.
Τι ισχύει για διαχειριστές, μετόχους και εταίρους
Η εγκύκλιος διευκρινίζει επίσης το καθεστώς που ισχύει για όσους ευθύνονται αλληλεγγύως για χρέη επιχειρήσεων προς το Δημόσιο. Για διαχειριστές, μέλη διοίκησης και μετόχους, καθοριστικό ρόλο παίζει το ποσοστό συμμετοχής στην εταιρεία.
Εφόσον κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας τους κατείχαν ποσοστό έως 5% σε μη εισηγμένη εταιρεία ή έως 0,5% σε εισηγμένη και οι εταιρικές οφειλές είναι νόμιμα τακτοποιημένες, είτε μέσω ρύθμισης είτε επειδή τελούν σε αναστολή, αυτές δεν συνυπολογίζονται κατά την έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια, οι οφειλές λαμβάνονται υπόψη.
Για ρυθμισμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να κυμαίνεται από 7% έως 70% του τιμήματος, ενώ για οφειλές σε αναστολή από 7% έως 50%, ανάλογα με τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις. Στις περιπτώσεις αναστολής με δικαστική απόφαση ή απόφαση της ΔΕΔ εφαρμόζονται οι ειδικές ευνοϊκότερες διατάξεις.
Παράδειγμα: Πρώην διαχειριστής εταιρείας επιθυμεί να πουλήσει ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ και ευθύνεται αλληλεγγύως για ρυθμισμένες εταιρικές οφειλές 60.000 ευρώ. Αν η συμμετοχή του στην εταιρεία ήταν 4%, οι οφειλές δεν επηρεάζουν την έκδοση της ενημερότητας. Αν όμως κατείχε ποσοστό 8%, οι συγκεκριμένες οφειλές λαμβάνονται υπόψη και μπορεί να επιβληθεί παρακράτηση από 7% έως 70% του τιμήματος.
Πότε εκδίδεται βεβαίωση οφειλής
Η εγκύκλιος προβλέπει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, αντί για αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, εκδίδεται βεβαίωση οφειλής. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχουν ληξιπρόθεσμα χρέη που δεν έχουν τακτοποιηθεί ή όταν το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης.
Η βεβαίωση καταγράφει το σύνολο των οφειλών και επιτρέπει την ολοκλήρωση της συναλλαγής μόνο υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Για όσους ευθύνονται αλληλεγγύως για εταιρικά χρέη, οι νόμιμα τακτοποιημένες οφειλές δεν εμφανίζονται στη βεβαίωση όταν πληρούνται τα προβλεπόμενα όρια συμμετοχής, εκτός αν ο ίδιος ο φορολογούμενος ζητήσει διαφορετικά.
Παράδειγμα: Φορολογούμενος που πρόκειται να μεταβιβάσει ακίνητο έχει μη ρυθμισμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές 120.000 ευρώ ως αλληλεγγύως ευθυνόμενο πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή δεν εκδίδεται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, αλλά βεβαίωση οφειλής στην οποία αναγράφεται το συνολικό ποσό του χρέους.
Συμψηφισμοί και παρακράτηση έως 100%
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ακόμη ότι οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν αποτελούν, κατά κανόνα, εμπόδιο για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις συμψηφισμού, όταν ο φορολογούμενος έχει απαίτηση από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να παρακρατηθεί μέρος ή ακόμη και το σύνολο του ποσού που πρόκειται να εισπραχθεί, μέχρι το ύψος των οφειλών.
Παράδειγμα: Επαγγελματίας πρόκειται να εισπράξει 3.000 ευρώ από υπουργείο και έχει βεβαιωμένη οφειλή 700 ευρώ προς την Εφορία. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις συμψηφισμού, θα παρακρατηθούν τα 700 ευρώ και ο δικαιούχος θα εισπράξει τελικά 2.300 ευρώ.
