Με ιδιαίτερη συγκίνηση και σε έναν χώρο όπου η ιστορία του προσφυγικού ελληνισμού
ξετυλίγεται μέσα από κειμήλια, εικόνες, μνήμες και οικογενειακές διαδρομές, παραβρέθηκε
την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026 ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, τ. Υφυπ. Πολιτισμού –
Τουρισμού και Ά Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς,
Γιώργος Νικητιάδης, συμμετέχοντας στην επίσκεψη της Επιτροπής στο Μουσείο Προσφυγικού
Ελληνισμού, στο Κέντρο Αθλητισμού Μνήμης Πολιτισμού «Αγιά Σοφιά», στη Νέα
Φιλαδέλφεια.
Τα μέλη της Επιτροπής ξεναγήθηκαν στους χώρους του Μουσείου και στη μόνιμη συλλογή του,
όπου φυλάσσονται και αναδεικνύονται κειμήλια, ιστορικά τεκμήρια και προσωπικές μνήμες
του προσφυγικού ελληνισμού. Το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού αποτελεί έναν χώρο που
συνδέει τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη και τις κοινότητες των προσφύγων με
τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας, φωτίζοντας την πορεία ανθρώπων που ξεριζώθηκαν,
εγκαταστάθηκαν εκ νέου, εργάστηκαν, δημιούργησαν και άφησαν βαθύ αποτύπωμα στην
κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή του τόπου.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο κ. Νικητιάδης στάθηκε ιδιαιτέρως στον χαρακτήρα του
Μουσείου ως ζωντανού χώρου μνήμης. Όπως σημείωσε, η προσφυγική εμπειρία
αποτυπώνεται στα αντικείμενα της καθημερινής ζωής, στις οικογενειακές αφηγήσεις, στα
τραγούδια, στις φωτογραφίες, στις εικόνες, στα υφάσματα, στα έπιπλα, στις μικρές
προσωπικές μαρτυρίες που διασώθηκαν από γενιά σε γενιά και μόνο στα επίσημα ιστορικά
γεγονότα, έτσι όπως αυτά έχουν καταγραφεί.
Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου υπογράμμισε ότι η Δωδεκάνησος γνώρισε από κοντά τον
προσφυγικό ελληνισμό, καθώς στα νησιά εγκαταστάθηκαν οικογένειες από τη Μικρά Ασία και
τον Πόντο, οι οποίες ενσωματώθηκαν δημιουργικώς στις τοπικές κοινωνίες, κρατώντας
συγχρόνως άσβεστη τη μνήμη των τόπων καταγωγής τους. Ο ίδιος αναφέρθηκε στους
ανθρώπους αυτούς με προσωπική συγκίνηση, σημειώνοντας ότι μεγάλωσε και έζησε δίπλα σε
οικογένειες προσφύγων, σε φίλους, σε παιδιά και εγγόνια ανθρώπων που μετέφεραν μαζί τους
όχι μόνο τον πόνο του ξεριζωμού, αλλά και έναν ολόκληρο πολιτισμό.
Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης, ο κ. Νικητιάδης έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Η επίσκεψη στο Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού ήταν για μένα μία βαθύτατα
συγκινητική εμπειρία. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό Μουσείο, ένα αληθινό σκίρτημα
της μνήμης. Εδώ ο επισκέπτης στέκεται με δέος μπροστά σε ζωές, σε οικογένειες, σε σπίτια
που άδειασαν, σε ανθρώπους που ξεκίνησαν πάλι από την αρχή και κατόρθωσαν να
μετατρέψουν την οδύνη και τον ξεριζωμό σε δημιουργία.
Ως Δωδεκανήσιος, έχω ζήσει από κοντά ανθρώπους με ρίζες από τη Μικρά Ασία και τον
Πόντο. Έχω φίλους παιδιά προσφύγων, ανθρώπους που μεγάλωσαν με αφηγήσεις για τη
Σμύρνη, το Αϊβαλί, την Τραπεζούντα, την Πόλη, τις γειτονιές και τα σπίτια που έμειναν πίσω.
Αυτές οι αφηγήσεις δεν ήταν ποτέ για μένα κάτι μακρινό. Ήταν κομμάτι της ζωής μας, της γλώσσας μας, της μουσικής μας, του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι κρατούν όρθια την
ταυτότητά τους.
Για μένα δεν υπάρχουν χαμένες πατρίδες. Υπάρχουν αλησμόνητες πατρίδες. Πατρίδες που
συνεχίζουν να υπάρχουν όσο τις θυμόμαστε με σεβασμό, όσο τις μεταφέρουμε στα παιδιά
μας, όσο τις αναγνωρίζουμε μέσα στα τραγούδια, στα κειμήλια, στις εικόνες, στις ιστορίες
των οικογενειών. Στους στίχους, «Βλέπει ο Θεός το Αϊβαλί και σταματάει ο νους του»
συμπληρώνεται όλο το νόημα της ιστορικής μνήμης».
