Έντεκα συγκεκριμένες εθνικές προτεραιότητες για την έρευνα, την τεχνολογία, την
καινοτομία και την Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ, επισημαίνοντας ότι η
ανάπτυξη της χώρας και η διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού προτύπου προϋποθέτουν
σταθερή και μακροπρόθεσμη επένδυση στη γνώση.
Με κοινή δήλωσή τους, ο Τομέας Έρευνας και Τεχνολογίας και ο Τομέας Παιδείας του
ΠΑΣΟΚ, μαζί με τους Υπεύθυνους ΚΤΕ Ανάπτυξης και Παιδείας, Βουλευτή Δωδεκανήσου και
τ. Υφυπ. Πολιτισμού – Τουρισμού Γιώργο Νικητιάδη και Βουλευτή Κιλκίς Στέφανο
Παραστατίδη, τοποθετούνται για τις κυβερνητικές εξαγγελίες σχετικά με το νέο θεσμικό
πλαίσιο για την έρευνα.
Όπως τονίζεται στην κοινή δήλωση, η κατεύθυνση σύνδεσης της έρευνας και της
καινοτομίας με την Ανώτατη Εκπαίδευση αξιολογείται κατ’ αρχήν θετικώς. Υπογραμμίζεται,
ωστόσο, ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη από το 2023 προτείνει τη δημιουργία Υπουργείου Ανώτατης
Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, αντιμετωπίζοντας το ζήτημα ως μέρος ενός
συνολικού αναπτυξιακού σχεδιασμού και όχι ως συγκυριακή διοικητική μεταβολή.
Παραλλήλως, υπενθυμίζεται ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν η πολιτική δύναμη που το 1983 ίδρυσε για
πρώτη φορά στην Ελλάδα αυτόνομο Υπουργείο Έρευνας, αναγνωρίζοντας εγκαίρως τη
στρατηγική σημασία της επιστήμης για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.
Στην κοινή δήλωση επισημαίνεται χαρακτηριστικώς ότι «η έρευνα δεν προστατεύεται με
επικοινωνιακά πυροτεχνήματα ούτε με αλλαγές πινακίδων στα υπουργεία», αλλά απαιτεί
ισχυρούς θεσμούς, αξιοκρατία, ακαδημαϊκή ελευθερία και αυτονομία, μακροχρόνιο
σχεδιασμό, σταθερή χρηματοδότηση και ανεξάρτητους μηχανισμούς χρηματοδότησης και
αξιολόγησης με διαφανείς και διεθνώς αναγνωρισμένες διαδικασίες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επισημάνσεις της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών για τα
διαρθρωτικά προβλήματα που εξακολουθούν να ταλανίζουν το ελληνικό σύστημα έρευνας:
την απουσία συνεκτικής εθνικής στρατηγικής, την ασυνέχεια των χρηματοδοτήσεων, την
υπερβολική γραφειοκρατία, τις καθυστερήσεις και τα ζητήματα διαφάνειας στις
αξιολογήσεις, καθώς και τις περιορισμένες συνέργειες μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών
κέντρων και παραγωγικής οικονομίας.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος της αρμόδιας επιτροπής και την έναρξη
ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου με τα Πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα, την
ερευνητική κοινότητα, τις επιχειρήσεις έντασης γνώσης και την ελληνική επιστημονική
διασπορά.
Οι 11 εθνικές προτεραιότητες που θέτει το ΠΑΣΟΚ είναι:
1. Εθνική στρατηγική δεκαετούς ορίζοντα για έρευνα, τεχνολογία, καινοτομία και
Τεχνητή Νοημοσύνη.
2. Σταθερή και επαρκής χρηματοδότηση, συγκρίσιμη με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
3. Απόλυτη αξιοκρατία και διαφάνεια στις προκηρύξεις, τις αξιολογήσεις και τις
χρηματοδοτήσεις.
4. Ισχυρό και ανεξάρτητο ΕΛΙΔΕΚ με σταθερή χρηματοδότηση.
5. Ενιαίος χώρος Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας.
6. Θεσμική και οικονομική ισοτιμία Πανεπιστημιακών και Ερευνητών.
7. Ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για τις ερευνητικές υποδομές.
8. Ριζική μείωση της γραφειοκρατίας που επιβαρύνει την ερευνητική δραστηριότητα.
9. Εθνική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με εφαρμογές στην έρευνα, τη
βιομηχανία, το ΕΣΥ, την εκπαίδευση και τη δημόσια διοίκηση.
10. Ουσιαστική πολιτική αντιστροφής του brain drain και ενίσχυσης του brain gain.
11. Σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την παραγωγή και την οικονομία, με
σταθερά φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη και
απλούστερες διαδικασίες για τεχνοβλαστούς και νεοφυείς επιχειρήσεις έντασης
γνώσης.
Κεντρικός στόχος της πρότασης του ΠΑΣΟΚ είναι η Ελλάδα να εξελιχθεί σε χώρα που
παράγει και εξάγει γνώση και δεν περιορίζεται στην κατανάλωση εισαγόμενης τεχνολογίας.
Όπως καταλήγει η κοινή δήλωση, το πραγματικό ζητούμενο δεν εξαντλείται στη δημιουργία
ενός ακόμη Υπουργείου, αλλά αφορά την οικοδόμηση ενός ολοκληρωμένου εθνικού
οικοσυστήματος γνώσης, στο οποίο η Ανώτατη Εκπαίδευση, η έρευνα, η καινοτομία και η
Τεχνητή Νοημοσύνη θα συγκροτούν ένα ενιαίο, ισχυρό και διεθνώς ανταγωνιστικό
σύστημα.
