Για δεκαετίες, ο έλεγχος καυσαερίων στα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα ήταν στην ουσία ένα παιχνίδι εικόνας: αν το αυτοκίνητο δεν «καπνίζει» εμφανώς, πέρναγε.
Αυτή η λογική, που επέτρεπε σε χιλιάδες οχήματα με αφαιρεμένο ή απενεργοποιημένο φίλτρο μικροσωματιδίων να κυκλοφορούν ανενόχλητα, ανήκει πλέον στο παρελθόν. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών φέρνει αλλαγές που θα αναστατώσουν πολλούς κατόχους diesel στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη.
Τι αλλάζει: από τον «καπνό» στα σωματίδια
Το κρίσιμο βήμα είναι η αντικατάσταση της παλιάς μέτρησης θολερότητας καυσαερίων με εξειδικευμένη μέτρηση αριθμού μικροσωματιδίων. Στα ΚΤΕΟ εγκαθίστανται ειδικοί αναλυτές τελευταίας γενιάς που μετρούν απευθείας τις εκπομπές αιθάλης και δίνουν αριθμητικό αποτέλεσμα: το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ορίζεται στο 1.000.000 μικροσωματίδια ανά κυβικό εκατοστό (cm³). Ο νέος έλεγχος θα διενεργείται τόσο στον περιοδικό τεχνικό έλεγχο σε δημόσια και ιδιωτικά ΚΤΕΟ, όσο και κατά την έκδοση Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων, αλλά και στους οδικούς ελέγχους από κινητές μονάδες.
Ποια οχήματα αφορά
Το μέτρο δεν ισχύει για όλη τη χώρα. Αφορά αποκλειστικά οχήματα με έδρα την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, δηλαδή τις δύο πόλεις με τα σοβαρότερα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Στο πεδίο εφαρμογής εμπίπτουν τα πετρελαιοκίνητα κατηγορίας Euro 5 ή Euro 6 με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, καθώς και οχήματα κατηγορίας Euro V ή Euro VI με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2014. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι τα σχετικά σύγχρονα diesel — ακριβώς εκείνα που εξ ορισμού διαθέτουν φίλτρο DPF — θα ελέγχονται αυστηρότερα από ποτέ.
Το φίλτρο DPF: το πεδίο της μάχης
Στο επίκεντρο όλης αυτής της αλλαγής βρίσκεται το φίλτρο μικροσωματιδίων DPF, το οποίο τοποθετείται υποχρεωτικά στα περισσότερα πετρελαιοκίνητα από το 2011 και μετά. Το DPF συγκρατεί τα στερεά σωματίδια της καύσης και τα αποτεφρώνει μέσω της διαδικασίας αναγέννησης, μειώνοντας δραστικά τις εκπομπές. Το πρόβλημα είναι ότι ένα φίλτρο DPF μπορεί να κοστίσει από μερικές εκατοντάδες έως και πάνω από 1.500 ευρώ για αντικατάσταση — ποσό που αρκετοί κάτοχοι αποφεύγουν με έναν απλό επαναπρογραμματισμό της ηλεκτρονικής μονάδας του κινητήρα, που «σβήνει» το φίλτρο από τη λογική του αυτοκινήτου. Η πρακτική αυτή παρατηρείται συχνά και σε επαγγελματικά οχήματα, ακόμη και σε ταξί, με μοναδικό κίνητρο την οικονομία. Με τη νέα μέτρηση μικροσωματιδίων, όμως, ένα αυτοκίνητο χωρίς ενεργό DPF θα αποκαλύπτεται αμέσως — ακόμη και αν δεν βγάζει εμφανή καπνό.
Πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση πινακίδων
Η νομική βάση για την κυκλοφορία οχημάτων που υπερβαίνουν τα όρια ρύπων δεν είναι καινούργια. Το άρθρο 19 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας απαγορεύει ρητά την κυκλοφορία τέτοιων οχημάτων. Η παράβαση κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε3-Β και Σ, με αποτέλεσμα διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ, αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες και άμεση αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας. Τα στοιχεία κυκλοφορίας παραμένουν στην αρμόδια αρχή μέχρι ο ιδιοκτήτης να προσκομίσει πιστοποιητικό από την υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας ότι το όχημα πληροί τις απαιτήσεις. Επιπλέον, λόγω της κατηγοριοποίησης ως αντικοινωνική οδική συμπεριφορά, εφαρμόζεται πρόσθετα αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ακόμα ημέρες.
Η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με την Ευρώπη — αργά
Η Ελλάδα με αυτή την αλλαγή εναρμονίζεται με χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ελβετία και τα σκανδιναβικά κράτη, όπου η μέτρηση μικροσωματιδίων εφαρμόζεται εδώ και χρόνια και έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Τα αιωρούμενα σωματίδια θεωρούνται από τους πιο επικίνδυνους ρύπους για την ανθρώπινη υγεία, καθώς εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες και συνδέονται με καρδιοαναπνευστικά νοσήματα. Ωστόσο, η καθυστέρηση αυτής της εναρμόνισης δεν είναι τυχαία: η Ελλάδα διατηρεί ακόμα τον παλαιότερο στόλο αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τεράστιο αριθμό οχημάτων άνω των 15-20 ετών σε κυκλοφορία.
Ένα μέτρο που έρχεται σε μια εποχή παρακμής του diesel
Η ειρωνεία είναι ότι το μέτρο επιβάλλεται τη στιγμή που το diesel έχει ήδη εγκαταλείψει την πρωτοκαθεδρία του στις νέες πωλήσεις. Μόλις 4.250 diesel αυτοκίνητα ταξινομήθηκαν στο διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 από σύνολο 133.300 επιβατικών — ποσοστό που αδυνατεί πλέον να ανέλθει σε διψήφιο νούμερο. Οι Έλληνες αγοραστές έχουν στραφεί μαζικά στα υβριδικά, που πλέον αντιπροσωπεύουν το 42,3% των νέων ταξινομήσεων. Αυτό σημαίνει ότι το βάρος του νέου ελέγχου πέφτει εξ ολοκλήρου στον υπάρχοντα στόλο — εκείνα τα diesel που αγοράστηκαν κυρίως στη δεκαετία του 2013-2020 και εξακολουθούν να αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της ελληνικής κυκλοφορίας.
Για τους ιδιοκτήτες τέτοιων οχημάτων, το μήνυμα είναι σαφές: το «παραθυράκι» που επέτρεπε σε ένα αυτοκίνητο χωρίς ενεργό DPF να περνάει τον έλεγχο απλώς μη «καπνίζοντας» έχει οριστικά κλείσει.
ΠΗΓΗ: https://www.newsauto.gr/electric/giati-diesel-aftokinita-kovonte-sta-kteo/
