Από την εγκατάλειψη, στη νομιμότητα. Από την ντροπή, στην υπευθυνότητα
Δήλωση του Περιφερειάρχη και Προέδρου του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζημάρκου, με
αφορμή τη δήλωση του Γενικού Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υ.Π.ΕΝ.
Μανώλη Γραφάκου από τον ΧΥΤΑ της Κω:
Σήμερα, και με αφορμή την δήλωση του Γραμματέα του Υπουργείου Περιβάλλοντος Μανώλη
Γραφάκου, από τον ΧΥΤΑ της Κω τον οποίο επισκέφθηκε ο ίδιος, δεν μπορώ να κρύψω τη συγκίνησή
μου.
Γιατί αυτό που φαίνεται σήμερα ως μια θεσμική επιβεβαίωση προόδου, για εμάς ήταν μήνες αγωνίας,
πίεσης, σκληρής δουλειάς, επιθέσεων, προσβολών και καθημερινής μάχης με τον χρόνο, με την
γραφειοκρατία, με τις χειρότερες αντιλήψεις.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν ο ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου ανέλαβε τη διαχείριση του ΧΥΤΑ Κω, δεν
παραλάβαμε μια κανονική περιβαλλοντική υποδομή. Παραλάβαμε μια πληγή. Μια εγκατάσταση που
ντρόπιαζε την Κω. Μια χωματερή. Μια εικόνα που δεν ταίριαζε ούτε στην ιστορία, ούτε στην ομορφιά,
ούτε στην αξιοπρέπεια αυτού του νησιού. Έναν χώρο που αντί να προστατεύει το περιβάλλον, το
επιβάρυνε. Έναν χώρο που αντί να λύνει ένα πρόβλημα, παρήγαγε νέους κινδύνους, στραγγίσματα,
πρόστιμα, μόλυνση και ντροπή.
Και όμως, μέσα σε ελάχιστο χρόνο, με σκληρή και τρομερά πιεστική δουλειά, με σχέδιο, με ευθύνη και
με ανθρώπους που δεν φοβήθηκαν να μπουν μπροστά, αυτή η εικόνα άλλαξε.
Αποκαταστήσαμε τον χώρο, μετακινώντας βουνά δεκάδων χιλιάδων τόνων απορριμμάτων.
Προχωρήσαμε σε μεγάλα και αναγκαία έργα. Βάλαμε κανόνες εκεί όπου για χρόνια κυριαρχούσε η
εγκατάλειψη. Δώσαμε περιβαλλοντική υπόσταση σε μια εγκατάσταση που λειτουργούσε ως σύμβολο
παθογένειας και κακοδιαχείρισης. Την αδειοδοτήσαμε περιβαλλοντικά. Εκδώσαμε Άδεια Λειτουργίας.
Κλείσαμε, βήμα-βήμα, μια εκκρεμότητα που βάραινε την Κω για πολλά χρόνια. Και όλα αυτά, μέσα 20
μόλις μήνες! Και αυτό δεν είναι ένα απλό διοικητικό αποτέλεσμα. Ήταν μια βαθιά περιβαλλοντική, νομική και ηθική υποχρέωση και έγινε μια βαθιά περιβαλλοντική, ηθική και πολιτική δικαίωση.
Ο ΧΥΤΑ της Κω είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των νοσηρών αντιλήψεων
που πλήγωσαν τον τόπο μας.
Για πάρα πολλά χρόνια κάποιοι δεν ενοχλούνταν από την πραγματική ντροπή.
Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενοχλούνταν όταν η εγκατάσταση μόλυνε.
Για πάρα πολλά χροόνια δεν ενοχλούνταν όταν δεν υπήρχαν οι αναγκαίες άδειες.
Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενοχλούνταν όταν τα στραγγίσματα έρρεαν στη γη.
Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενοχλούνταν όταν τα πρόστιμα πλήρωναν, τελικά, οι φορολογούμενοι
πολίτες.
Οι ίδιοι, όμως, ενοχλήθηκαν όταν κάποιοι αποφασίσαμε να βάλουμε τέλος σε αυτή την κατάσταση.
Ενοχλήθηκαν όταν μπήκαν μηχανήματα.
Ενοχλήθηκαν όταν μπήκαν κανόνες.
Ενοχλήθηκαν όταν έγινε η αποκατάσταση.
Ενοχλήθηκαν όταν άρχισε να σβήνει η ντροπή.
Και τότε χύθηκε μελάνι. Και δηλητήριο. Και λάσπη.
Απέναντι σε ποιους;
Απέναντι στους ανθρώπους που δούλεψαν για να προστατεύσουν το περιβάλλον.
Απέναντι στους ανθρώπους που άντεξαν την πίεση, τις χυδαιότητες, τις απειλές, τις προσβολές.
Απέναντι στους ανθρώπους που δεν έκαναν πίσω, γιατί ήξεραν ότι υπηρετούν κάτι πολύ μεγαλύτερο
από τον εαυτό τους. Κάτι αναγκαίο, κάτι δίκαιο, κάτι νόμιμο, κάτι ηθικό.
Σήμερα θέλω να τους ευχαριστήσω από καρδιάς.
Τους συνεργάτες μας—είναι συνεργάτες όλων μας και πρωτίστως των Δήμων των νησιών μας που
έχουν και την πλειοψηφία στο Μετοχικό Κεφάλαιο, στη Γενική Συνέλευση και στο Διοικητικό
Συμβούλιο— στον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου. Στο πρόσωπο του Γενικού Διευθυντή Χρήστο Γαμβρούδη,
τα στελέχη, τους τεχνικούς, τους εργαζόμενους, όλους όσοι σήκωσαν βάρος δυσανάλογο, σε συνθήκες
συχνά άδικες και σκληρές. Τους εκλεγμένους Περιφερειακούς Συμβούλους της Κω που δέχθηκαν, και
δυστυχώς δέχονται ακόμα, τόνους λάσπης, χαρακτηρισμών, προσβολών.
Άντεξαν. Δούλεψαν. Προχώρησαν.
Και σήμερα μπορούν να κοιτάζουν πίσω και να ξέρουν ότι συμμετείχαν σε κάτι που έχει πραγματική
αξία για την Κω, για την Κάλυμνο, για το Νότιο Αιγαίο, για το περιβάλλον.
Πραγματική και όχι προσχηματική αξία για το περιβάλλον. Πραγματική αξία για τον τόπο τους, για τις
γενιές που ακολουθούν και δεν θα ζήσουν σε αυτό το θέμα την ντροπή που κάποιοι την παρουσιάζουν
ως τρόπαιο!
Η σημερινή εξέλιξη δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι ένα μεγάλο βήμα, άλμα σίγουρα σε σχέση
με την κατάσταση που παραλάβαμε το 2024, σε μια πορεία που συνεχίζεται.
Γιατί παράλληλα, προχωρά το μεγάλο έργο των Μονάδων Ολοκληρωμένης Ανακύκλωσης και
Ανάκτησης Αποβλήτων για την Κω και την Κάλυμνο, μέσω ΣΔΙΤ. Ένα έργο προϋπολογισμού άνω των
100 εκατομμυρίων ευρώ, με Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης Απορριμμάτων και ΧΥΤΥ στην
Κω, καθώς και Μονάδα Προεπεξεργασίας Ανάκτησης και Ανακύκλωσης στην Κάλυμνο. Ένα έργο που
δεν είναι απλώς μια νέα υποδομή. Είναι η μετάβαση από τη λογική της ταφής στη λογική της
ανάκτησης, της ανακύκλωσης, της αξιοποίησης και της σύγχρονης ευρωπαϊκής διαχείρισης.
Αυτός είναι ο δρόμος για το αύριο που αξίζουν τα νησιά μας. Αυτός είναι ο δρόμος μας.
Όχι τα συνθήματα. Τα έργα.
Όχι η τοξικότητα. Η ευθύνη.
Όχι η υποκρισία. Το μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Όχι η εγκατάλειψη. Η προστασία του περιβάλλοντος στην πράξη.
Σήμερα, λοιπόν, επιτρέψτε μου να είμαι συγκινημένος. Όχι γιατί λύθηκαν όλα. Αλλά γιατί αποδείχθηκε,
για ακόμη μία φορά, ότι όταν υπάρχει σχέδιο, επιμονή, συνεργασία και θάρρος, ακόμη και οι πιο
δύσκολες και ντροπιαστικές καταστάσεις μπορούν να αλλάξουν.
Η Κως αξίζει καλύτερα.
Η Κάλυμνος αξίζει καλύτερα.
Το περιβάλλον αξίζει σεβασμό.
Οι πολίτες αξίζουν σεβασμό και αλήθεια.
Και εμείς θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε γι’ αυτό, όσο δύσκολος κι αν είναι ο δρόμος.
Κλείνοντας, θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων
του ΥΠΕΝ, Μανώλη Γραφάκο. Για τη σταθερή συνεργασία και την ουσιαστική συμβολή του σε αυτή
τη δύσκολη αλλά απολύτως αναγκαία και επιβεβλημένη και απο τη νομοθεσία διαδρομή.
Συνεχίζουμε.
Με σχέδιο. Με πίστη. Με καθαρό βλέμμα. Και με απόλυτο σεβασμό στον τόπο μας, στις γενιές που
ακολουθούν, στο περιβάλλον, στο Αύριο.
Το Γραφείο Τύπου
