Σε αγώνα δρόμου έχει επιδοθεί η ΑΑΔΕ για την ολοκλήρωση φορολογικών ελέγχων σε υποθέσεις που παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον δεν έχουν κοινοποιηθεί οι σχετικές πράξεις προσδιορισμού φόρου και προστίμων, το Δημόσιο χάνει το δικαίωμα καταλογισμού για τις συγκεκριμένες εκκρεμείς υποθέσεις.
Οι έλεγχοι αφορούν κυρίως φορολογία εισοδήματος, ΦΠΑ, ακίνητα και λοιπές φορολογίες. Οι ΔΟΥ και τα Ελεγκτικά Κέντρα καλούνται να καταγράψουν τις εκκρεμείς υποθέσεις που κινδυνεύουν με παραγραφή και να αποστείλουν αναλυτικές λίστες στην κεντρική διοίκηση της ΑΑΔΕ. Στη συνέχεια, θα δοθεί προτεραιότητα στις υποθέσεις με αυξημένο φορολογικό ενδιαφέρον, ιδίως όπου υπάρχουν ενδείξεις αδήλωτης φορολογητέας ύλης ή αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.
Κεντρικό εργαλείο των ελεγκτών αποτελεί το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών, μέσω του οποίου διασταυρώνονται τραπεζικές κινήσεις, καταθέσεις και δηλωθέντα εισοδήματα. Με τον τρόπο αυτό, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να εντοπίσει περιπτώσεις στις οποίες οι κινήσεις των λογαριασμών δεν δικαιολογούνται από τις δηλώσεις των φορολογουμένων.
Ποιες υποθέσεις μπαίνουν στο στόχαστρο
Αναλυτικά, στο τέλος του 2026 παραγράφονται οι ακόλουθες κατηγορίες υποθέσεων ανά φορολογικό έτος :
– Παραγράφονται οι υποθέσεις επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω Παρόχου και για τις οποίες εφαρμόζεται μειωμένος χρόνος παραγραφής. Για τους εκδότες ηλεκτρονικών τιμολογίων η παραγραφή περιορίζεται σε τρία έτη, αντί της γενικής πενταετίας, με αποτέλεσμα το φορολογικό έτος 2022 να κλείνει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
– Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του έτους 2020, για τις οποίες εφαρμόζεται ο γενικός κανόνας της πενταετούς παραγραφής. Η προθεσμία υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο έπρεπε να υποβληθεί η σχετική δήλωση. Έτσι, για δηλώσεις που αφορούν το 2020 και υποβλήθηκαν κανονικά, το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης για καταλογισμό φόρων λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι τραπεζικές κινήσεις του 2020, ενώ οι κινήσεις του 2019 και παλαιότερων ετών θεωρούνται, κατά κανόνα, ήδη παραγεγραμμένες.
– Στο τέλος του 2026 παραγράφονται και υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος του 2018, εφόσον δεν είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα οι δηλώσεις και οι αρχικές δηλώσεις υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα μέσα στο 2024. Κανονικά, η βασική πενταετής παραγραφή θα είχε λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Ωστόσο, λόγω της εκπρόθεσμης υποβολής, η προθεσμία μπορεί να επεκταθεί, δίνοντας στην ΑΑΔΕ επιπλέον χρόνο για έλεγχο και καταλογισμό.
– Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που αφορούν στο φορολογικό έτος 2015 για τις οποίες προέκυψαν συμπληρωματικά ή νέα στοιχεία, όπως πλαστά ή εικονικά τιμολόγια, που συνδέονται με φοροδιαφυγή. Για να κινηθεί η δεκαετής παραγραφή, θα πρέπει να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και τα σχετικά ποσά φόρου να υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια. Οι καταθέσεις σε ελληνικές τράπεζες δεν θεωρούνται από μόνες τους συμπληρωματικά στοιχεία, ενώ κινήσεις σε τράπεζες του εξωτερικού μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να ληφθούν υπόψη.
– Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι υποθέσεις ΦΠΑ του 2015 για τις οποίες δεν υποβλήθηκε η απαιτούμενη δήλωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις εφαρμόζεται δεκαετής χρόνος παραγραφής, ο οποίος επίσης λήγει στο τέλος του 2026.
– Παραγράφονται υποθέσεις παλαιότερων χρήσεων όπως του φορολογικού έτους 2010 όταν δεν υποβλήθηκε δήλωση φορολογίας εισοδήματος ή υποβλήθηκε εκπρόθεσμη αρχική δήλωση σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δυνατότητα της εφορίας να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα μπορεί να φτάσει έως και τα 15 έτη, χωρίς όμως να υπερβαίνει το ανώτατο αυτό όριο.
