Η πυκνότητα των νερών της Μεσογείου έχει αλλάξει πολύ λιγότερο από ό,τι η θερμοκρασία ή η αλατότητά τους
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικών «Geophysical Research Letters», δείχνει πως η Μεσόγειος (ακόμα και σε βάθη χιλιάδων μέτρων) γίνεται θερμότερη και πιο αλμυρή με ολοένα ταχύτερο ρυθμό. Η επιτάχυνση αυτή είναι μεγαλύτερη στην κεντρική και ανατολική Μεσόγειο και εντονότερη στην Αδριατική, όπου φτάνει μέχρι τον πυθμένα της θάλασσας.
Τα τελευταία χρόνια, τα ανώτερα 100 μέτρα της Μεσογείου είναι περίπου 2 βαθμούς Κελσίου θερμότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1950-1999. Προηγούμενες μελέτες είχαν εντοπίσει ενδείξεις ότι η θέρμανση στην επιφάνεια επιταχύνεται, όμως δεν είχε μετρηθεί αν η αλλαγή αυτή επιταχύνεται και κάτω από την επιφάνεια και αν αυτό συμβαίνει σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ruder Boskovic της Κροατίας είχαν καταγράψει πρόσφατα πρωτοφανή αύξηση της θερμοκρασίας και αύξηση της αλατότητας στα βαθιά νερά της νότιας Αδριατικής, καθώς και ενδείξεις αλλαγών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο: περιοχές με ασυνήθιστα αλμυρά επιφανειακά νερά σε όλη τη Μεσόγειο, τα οποία ιστορικά παρατηρούνταν μόνο στο ανατολικότερο τμήμα της.
Για να διερευνήσουν περαιτέρω τις ενδείξεις αυτές, οι ίδιοι ερευνητές συγκέντρωσαν μετρήσεις θερμοκρασίας και αλατότητας από ερευνητικές αποστολές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, για την περίοδο από το 1950 έως το 2025.
Διαπίστωσαν ότι η θερμοκρασία και η αλατότητα αυξάνονται σχεδόν παντού και η αύξηση αυτή επιταχύνεται. Σε ορισμένες περιοχές, η θερμοκρασία αυξάνεται κατά έως και 0,3 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, ενώ το νερό γίνεται πιο αλμυρό κατά περίπου ένα δέκατο του γραμμαρίου ανά κιλό νερού σε κάθε δεκαετία.
Οι διαφορές στην πυκνότητα του θαλασσινού νερού είναι αυτές που κινητοποιούν τη βαθιά κυκλοφορία των θαλασσών. Η θέρμανση κάνει το θαλασσινό νερό ελαφρύτερο, ενώ η προσθήκη αλατιού το κάνει βαρύτερο. Επειδή και οι δύο μεταβολές αυξάνονται, η πυκνότητα των νερών της Μεσογείου έχει αλλάξει πολύ λιγότερο από ό,τι η θερμοκρασία ή η αλατότητά τους.
Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι από το 2000 και έπειτα, τα βαθιά νερά της νότιας Αδριατικής έχουν θερμανθεί περίπου 6 φορές ταχύτερα από εκείνα μιας τυπικής μεσογειακής λεκάνης. Όσο η αύξηση της αλατότητας υπερισχύει της επίδρασης της θέρμανσης, το νερό εξακολουθεί να βυθίζεται, μεταφέροντας πλέον αυτή τη θερμότητα στα βάθη της Μεσογείου.
Η νέα μελέτη δεν μέτρησε τα επίπεδα οξυγόνου, όμως το θερμότερο νερό μπορεί να συγκρατήσει μικρότερη ποσότητα οξυγόνου, ενώ ήδη έχουν καταγραφεί μειώσεις του οξυγόνου σε τμήματα της Μεσογείου. Παράλληλα, τα θαλάσσια είδη που προσπαθούν να διαφύγουν από την άνοδο της θερμοκρασίας διαθέτουν ολοένα λιγότερα καταφύγια, καθώς τα βαθιά νερά θερμαίνονται επίσης.
Οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει περισσότερο από το ένα τέταρτο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που έχει προκαλέσει η ανθρωπότητα και πάνω από το 90% της υπερβολικής θερμότητας που παγιδεύεται από τα αέρια του θερμοκηπίου. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν το κλίμα της Γης ηπιότερο από ό,τι θα ήταν διαφορετικά.
Η Μεσόγειος δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να ανταποκριθεί μια θάλασσα σε αυτή την επιβάρυνση. Τα νερά της κυκλοφορούν μεταξύ βάθους και επιφάνειας περίπου 10 φορές ταχύτερα από ό,τι στους ανοιχτούς ωκεανούς. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, η Μεσόγειος δίνει μια πρώιμη ένδειξη για το πόσο γρήγορα μπορούν να μεταβληθούν και μεγαλύτερες ωκεάνιες λεκάνες ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης του κλίματος.
