Ρεαλιστικές, αλλά πλαστές εικόνες χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, την απόσπαση χρημάτων και τα views – Η περίπτωση του Έλληνα συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας και τα βίντεο από το Mουντιάλ που μας έκαναν να μην μπορούμε να ξεχωρίσουμε τι είναι πραγματικό και τι ψεύτικο
«Το είδα με τα μάτια μου!»: Αυτή η δικαιολογία έχει πάψει στην εποχή των deepfakeς, των ψεύτικων βίντεο που δημιουργούνται με Τεχνητή Νοημοσύνη. Κυβερνήσεις, ισχυροί επιχειρηματίες και celebrities πέφτουν θύματα της μεγάλης πρόκλησης του ΑΙ.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως αυτή των Ρώσων φαρσέρ Βόβαν και Λέξους, οι οποίοι παγίδευσαν τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, Θάνο Ντόκο, η μεθοδολογία της εξαπάτησης μέσω deepfake δεν αποκαλύπτεται. Γνωρίζουμε ωστόσο ότι πλέον με τη χρήση ΑΙ εργαλείων οποιοσδήποτε μπορεί να υποδυθεί οποιονδήποτε και σε οποιονδήποτε ρόλο.
Ετσι, με deepfake εικόνες που εμφάνιζαν τη μορφή προσώπων που ο στόχος θεωρεί θεσμικά αξιόπιστα (Ουκρανοί αξιωματούχοι, πρώην πρόεδροι, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών) την πάτησε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ο πρώην πρωθυπουργός της Αγγλίας Ντέιβιντ Κάμερον, ο πρώην υπουργός Αμυνας της Αγγλίας Μπεν Γουάλας, ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα, ο επίτιμος πρόεδρος της ΔΟΕ Τόμας Μπαχ, ο Αγγλος τραγουδοποιός Ελτον Τζον κ.ά.
Η άνοδος της τεχνολογίας των deepfakes, δηλαδή των εξαιρετικά ρεαλιστικών πλαστών εικόνων, βίντεο και ηχητικών αρχείων που δημιουργούνται με ΑΙ θεωρείται μία από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις. Καθώς τα deepfakes γίνονται όλο και πιο διαδεδομένα και δύσκολο να εντοπιστούν, χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και τη στοχοποίηση ατόμων στο Διαδίκτυο.
Τα fakes του Μουντιάλ
Βέβαια, δεν είναι όλα τα deepfakes εστιασμένα στην εξαγωγή πολιτικών οφελών, επί παραδείγματι, για τη Μόσχα. Κατά κύριο λόγο, τα deepfakes χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο για δύο βασικούς λόγους: πορνογραφία και απόσπαση χρημάτων. Υπάρχουν απάτες αρπαγής τραπεζικών λογαριασμών ή άλλες όπου η συμμορία υποδύεται κάποιον για να αποσπάσει χρηματικά ποσά από τα θύματά τους.
Μια γυναίκα πείστηκε να δώσει 850.000 ευρώ σε αυτόν που νόμιζε πως είναι ο Μπραντ Πιτ, που την είχε ερωτευτεί. Μια κοπέλα από τις Φιλιππίνες ντράπηκε να αρνηθεί όταν ο scammer που υποδυόταν τον πρίγκιπα διάδοχο του Ντουμπάι της ζήτησε 2.000 δολάρια για να βγάλει ένα πιστοποιητικό γάμου και μια «κάρτα μέλους της βασιλικής οικογένειας». Κατάλαβε ότι είχε πέσει θύμα μόνο όταν της ζήτησε και άλλα χρήματα.
Σύμφωνα με την JP Morgan, το 52% των ανθρώπων σε όλη τη Γη έχει βιώσει μια επίθεση deepfake με σκοπό να τους κλέψουν στοιχεία ταυτότητας ή χρήματα. Τη μεγαλύτερη ζημιά έπαθε πολυεθνική η οποία έχασε 25 εκατ. δολάρια όταν υπάλληλος της μετέφερε αυτά τα κεφάλαια σε λογαριασμό που του υποδείχθηκε καθώς συνομιλούσε με απατεώνες που υποδύονταν τον προϊστάμενό του μέσω βιντεοκλήσης.
Αυτές τις ημέρες της μόδας είναι τα deepfake βίντεο γύρω από το Μουντιάλ. Τη μεγαλύτερη διάσταση πήρε η δημιουργία βίντεο με τους αρχηγούς της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και της Ρεάλ Μαδρίτης, Μπρούνο Φερνάντες και Τζουντ Μπέλινγχαμ, αντίστοιχα.
Δύο online καζίνο (ένα από το Κουρασάο και ένα από το Βιετνάμ) τους έβαλαν, υποτίθεται, σε βίντεο να διαφημίζουν τις στοιχηματικές υπηρεσίες και τον online τζόγο χρίζοντάς τους «πρεσβευτές». Το χειρότερο είναι ότι οι Αρχές που έκαναν έρευνα βρέθηκαν μπροστά σε κτίρια-χαλάσματα στο Κουρασάο και δεν βρήκαν κανέναν για να του προσάψουν κατηγορίες.
Στο φετινό Μουντιάλ έχουν δημιουργηθεί 10.000 scam διαφημίσεων, ψεύτικων highlights και δηλώσεων, ακόμα και fake βίντεο φιλάθλων σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών deepfake Revelum. Τέτοια βίντεο είχαμε και σε προηγούμενες αθλητικές οργανώσεις, μόνο που τώρα το κύμα παραπληροφόρησης είναι αρκετά πειστικό στα μάτια εκατομμυρίων θεατών ώστε να τους ξεγελάσουν και να δημιουργήσουν αυτά που είναι σχεδιασμένα να δημιουργήσουν: έσοδα.
Σύμφωνα με την έρευνα της Revelum, οι διαφημίσεις deepfake λειτουργούν πλέον σε βιομηχανική κλίμακα. Οι ερευνητές εντόπισαν 2.736 επιβεβαιωμένες ψεύτικες διαφημίσεις που αφορούσαν τους Κριστιάνο Ρονάλντο, Λιονέλ Μέσι, Χάμες Ροντρίγκες, Λουίς Ντίας, Μοϊσές Καϊσέδο και Νεϊμάρ. Μόνο μία καμπάνια περιελάμβανε 254 διαφημίσεις με τον Ρονάλντο! Μια άλλη χρησιμοποίησε την εικόνα του Καϊσέδο σε 142 διαφημίσεις.
Από την 11η Ιουνίου ο ημερήσιος ρυθμός διαφημίσεων στις οποίες δήθεν πρωταγωνιστούσε ο Νεϊμάρ αυξήθηκε κατά 1.700% και αντίστοιχα ο Λουίς Ντίας κατά 413%, ενώ ο Ρονάλντο εμφανίστηκε σε περισσότερες από 1.300 επιβεβαιωμένες διαφημίσεις απάτης. Κατά κύριο λόγο πρόκειται για διαφημίσεις που προωθούν ψεύτικες εφαρμογές τυχερών παιχνιδιών, πλαστές επενδυτικές πλατφόρμες και απάτες με κρυπτονομίσματα.
Η… τελετή έναρξης
Την 11η Ιουνίου εμφανίστηκε στο YouTube το κανάλι Focus Lab, το οποίο ξεκίνησε ζωντανή μετάδοση με τίτλο «Τελετή έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026», η οποία περιλάμβανε αποκλειστικά υλικό που είχε δημιουργηθεί από AI. Η ζωντανή μετάδοση διήρκεσε 12 ώρες.
Σύμφωνα με έρευνα του 36Kr, στην κορύφωσή της την παρακολουθούσαν περισσότεροι από 210.000 θεατές, ενώ ο συνολικός αριθμός τους ξεπέρασε το 1,42 εκατομμύρια απ’ όλο τον κόσμο. Οι δημιουργοί του βίντεο είχαν βάλει τη σημαία της Αργεντινής σε αυτή των διοργανώτριων χωρών, αλλά και έναν ελέφαντα να περπατά μέσα στο γήπεδο!
Αφού τα views φέρνουν κέρδη, το deepfake περιεχόμενο εξαπλώθηκε σε όλες τις πλατφόρμες. Για παράδειγμα, στο Instagram, το βίντεο μιας Βραζιλιάνας οπαδού που αντιδρούσε στον αγώνα έκανε 40 εκατομμύρια προβολές. Ηταν και αυτή, όπως και χιλιάδες ακόμα ελκυστικές οπαδοί που έγιναν viral, εξ ολοκλήρου δημιουργίες Τεχνητής Νοημοσύνης.
Tα deepfakes έφτιαξαν κι άλλες viral εικόνες. Οπως ο οπαδός της Γερμανίας που έμοιαζε με τον Αδόλφο Χίτλερ στον αγώνα με το Κουρασάο στις 14 Ιουνίου, η οποία διαδόθηκε στο Facebook, στο Instagram, στο Threads και το Reddit, συγκεντρώνοντας πάνω από 3 εκατομμύρια προβολές μόνο στο X.
Μετά την ήττα της Αιγύπτου από την Αργεντινή εμφανίστηκαν εκατοντάδες deepfakes με υποτιθέμενους ποδοσφαιριστές, παράγοντες και προσωπικότητες να υποστηρίζουν ότι η Αίγυπτος αδικήθηκε από τη διαιτησία.
Αιτία για εγκλήματα
Τα deepfakes είναι το μέλλον στις απάτες. Καθώς είναι ολοένα δυσκολότερο να εντοπιστούν και πολύ εύκολο να χρησιμοποιηθούν, ήδη μέσω αυτών γίνονται απίστευτες απάτες. Η καταγραφή της φωνής ή η κλοπή βίντεο από τα κοινωνικά δίκτυα για τη δημιουργία ψεύτικων βίντεο για να πείσουν συγγενείς των θυμάτων να δώσουν χρήματα είναι πλέον παλιά.
Σήμερα οι απατεώνες έχουν προχωρήσει στο real estate, καθώς δημιουργούν με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης έγγραφα που τους εμφανίζουν ως ιδιοκτήτες κατοικιών και μέσω βιντεοκλήσης, ακόμα και με ψεύτικα μεσιτικά γραφεία, κάνουν πωλήσεις κατοικιών-μαϊμού.
Στην πορνογραφία, που έως το 2023 αντιστοιχούσε στο 98% όλων των deepfake βίντεο στο Διαδίκτυο, συχνά το κέρδος δεν είναι ο σκοπός, αλλά η αρρωστημένη φαντασίωση ή η εκδίκηση. Καθώς τα εργαλεία για να δημιουργήσει κανείς deepfake porn είναι ευρέως διαθέσιμα, συνήθως δωρεάν, αυτά τα βίντεο είναι πολύ δημοφιλή.
Δείτε: Το deepfake βίντεο που κορόιδεψε τον Ντόναλντ Τραμπ
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα με τάξη σχολείου στο κέντρο της Αθήνας, όπου οι περισσότερες μαθήτριες εμφανίζονταν να πρωταγωνιστούν σε πορνογραφικά βίντεο τα οποία κυκλοφορούσαν (και) στο σχολείο. Τελικά η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος εντόπισε τους δημιουργούς στα πρόσωπα συμμαθητών τους. Και αφού οι νόμοι είναι παρωχημένοι και οι πλατφόρμες αδιαφορούν, το αποτέλεσμα είναι δραματικό.
Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, περισσότερα από τα μισά θύματα deepfake βίντεο αυτοκτόνησαν ή έκαναν απόπειρα αυτοκτονίας. Σε χώρες με πιο σκληρά καθεστώτα, τέτοια βίντεο γίνονται αφορμές για εγκλήματα τιμής.
Πώς εντοπίζονται
Δεν πάει και πολύς καιρός από τότε που εντοπίζαμε με ευκολία τις εικόνες που δημιουργούνταν μέσω AI. Οι πιο παρατηρητικοί διαπίστωναν ότι υπήρχαν περισσευούμενα δάχτυλα και άλλα οπτικά ελαττώματα που αποκάλυπταν ότι προέρχονταν από Τεχνητή Νοημοσύνη. Τα βίντεο deepfake συχνά παρουσίαζαν καθυστέρηση στον συγχρονισμό των χειλιών με τη φωνή, ενώ τα κείμενα που δημιουργούνταν με ΑΙ φαίνονταν επαναλαμβανόμενα.
Deep fake videos με τον Ντόναλντ Τράμπ να πρωταγωνιστεί
Σήμερα πολλές εικόνες, βίντεο και μηνύματα φαίνονται πλέον αρκετά πειστικά ώστε να ξεγελάσουν και τους πιο προσεκτικούς. Πλέον χρειάζεται κανείς να είναι… μάστορας στον εντοπισμό των λεπτομερειών. Δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στο να μεγεθύνουμε την εικόνα για να δούμε έξι δάχτυλα σε μια διαφήμιση που φαίνεται περίεργη. Ποια είναι τα μυστικά, λοιπόν;
Τα βίντεο deepfake γίνονται τρομακτικά ρεαλιστικά. Σε κανονική ταχύτητα, ένα βίντεο που έχει δημιουργηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να φαίνεται απολύτως αυθεντικό. Ωστόσο, μπορείτε να δοκιμάσετε να αυξήσετε την ταχύτητα αναπαραγωγής, καθώς τότε οι λεπτές ασυνέπειες γίνονται πιο εύκολα αντιληπτές.
Προσέξτε τις κινήσεις των χειλιών που δεν ταιριάζουν απόλυτα με την ομιλία, το αφύσικο ανοιγοκλείσιμο των ματιών, τον παράξενο ρυθμό, τις κινήσεις του προσώπου που φαίνονται ελαφρώς ασύγχρονες με τον ήχο που ακούτε. Μερικές φορές η απάντηση βρίσκεται μπροστά στα μάτια σας. Απλώς πρέπει να ξέρετε πού να ψάξετε. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε μια αντίστροφη αναζήτηση των εικόνων.
Αν ανεβάσετε μια εικόνα στο Google Images, μερικές φορές μπορεί να δείτε πού εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Διαδίκτυο, αν έχει υποστεί επεξεργασία και αν το άτομο στην εικόνα υπάρχει πραγματικά κάπου αλλού στο Διαδίκτυο. Αν ένας influencer εμφανίζεται μόνο σε περιεχόμενο που δημιουργήθηκε με ΑΙ και πουθενά αλλού, αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι μπορεί να είναι εντελώς πλασματικός.
Πηγή: https://www.protothema.gr/world/article/1850070/i-tehnologia-ton-deepfakes-apo-ton-doko-sto-moudial/
