Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω myPROPERTY και ακολουθεί έλεγχος της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ
Ένα λάθος στον τρόπο περιγραφής της αιτιολογίας για μεταφορά χρημάτων από γονείς σε παιδιά είναι πιθανόν να οδηγήσει σε φορολογία έως και 40%, με αποτέλεσμα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) να προβεί σε διευκρινίσεις για την προστασία των συναλλασσομένων.
Από την ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζεται ότι οι καθημερινές μεταφορές χρημάτων, κυρίως μικροποσών, δεν επιβαρύνονται με φόρο όταν αφορούν οικογενειακά έξοδα για την κάλυψη καθημερινών αναγκών όπως για παράδειγμα μεταφορές χρημάτων από γονείς σε φοιτητές για ενοίκια, δίδακτρα και καταναλωτικά αγαθά. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει και όριο, εκτός του βασικού κανόνα ότι κάθε συναλλαγή δεν μπορεί να ξεπερνά τα 1.000 ευρώ ημερησίως.
Στην περίπτωση όμως που αναγράφεται -λανθασμένα- αιτιολογία για δωρεά ή δάνειο, ενώ δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο, υπάρχει ο κίνδυνος να ενεργοποιηθεί η αυτοτελής φορολόγηση, που φθάνει ακόμα και το 40%.
Τι ισχύει για γονικές παροχές
Υπενθυμίζεται ότι για γονικές παροχές ή δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτης κατηγορίας, το αφορολόγητο όριο είναι 800.000 ευρώ, αρκεί η μεταφορά να γίνεται μέσω τράπεζας.
Στη φορολόγηση των χρηματικών δωρεών παίζει ρόλο ο βαθμός συγγένειας μεταξύ αυτού που δίνει και αυτού που λαμβάνει τα χρήματα.
Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, όταν η δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται με τον προβλεπόμενο τραπεζικό τρόπο. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται σύζυγοι και πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, παιδιά, καθώς και παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.
Για ποσά που υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο, εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 10% επί του υπερβάλλοντος ποσού.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η χρηματική δωρεά δεν πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος, καθώς επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ ακόμη και μεταξύ γονέα και παιδιού.
Στην περίπτωση μεταφοράς χρημάτων μεταξύ αδελφών, οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ. Για μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων και τρίτων προσώπων ο φόρος ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που παρέχει η ΑΑΔΕ οι μεταφορές μικροποσών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων, είτε γίνονται μέσω IRIS είτε με άλλη τραπεζική συναλλαγή, δεν αποτελούν από μόνες τους αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εκτός εάν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής (π.χ. σταθερή συχνότητα, μεγάλα ποσά). Ειδικά τα χρήματα που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινά μικροέξοδα, δηλαδή για χαρτζιλίκι, δεν αντιμετωπίζονται ως χρηματική δωρεά που απαιτεί την υποβολή δήλωσης στην εφαρμογή myPROPERTY.
Η σημασία της αιτιολογίας
Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται στην αιτιολογία που συνοδεύει κάθε τραπεζική μεταφορά ή μεταφορά μέσω IRIS. Θα πρέπει να αποφεύγονται ασαφείς αιτιολογίες και να αναγράφεται ξεκάθαρα ο πραγματικός λόγος της συναλλαγής.
Η αιτιολογία μπορεί να μην αποτελεί από μόνη της απαλλαγή από τον φόρο, αλλά βοηθά στην τεκμηρίωση της συναλλαγής και στην απόδειξη της πραγματικής αιτίας για την οποία μεταφέρθηκαν τα χρήματα.
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει πως οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, ενώ σε επόμενο στάδιο ακολουθεί έλεγχος της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η Εφορία προχωρεί στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνει υπόψη το αφορολόγητο ποσό. Αυτό σημαίνει ότι:
-Επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ της χρηματικής γονικής παροχής ή δωρεάς με συντελεστή 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας
-Χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο
–Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, κατά τις οποίες ωφελούνται πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες, τη σκοπιμότητα των συναλλαγών και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ τους. Εφόσον αποδειχθεί ότι ο τελικός ωφελούμενος είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην α΄ κατηγορία δικαιούχων (π.χ. αδερφός) και ότι οι διαδοχικές δωρεές πραγματοποιήθηκαν με αυτόν τον σκοπό, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο
–Αντικείμενο ελέγχου αποτελούν και οι περιπτώσεις μεταφοράς χρηματικών ποσών σε κοινό λογαριασμό του τέκνου ή δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο
–Χρηματικές δωρεές σε αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας φορολογούνται από το πρώτο ευρώ. Με συντελεστή 20% φορολογείται η δωρεά χρημάτων σε συγγενείς που ανήκουν στην δεύτερη κατηγορία και με συντελεστή 40% για τους συγγενείς και λοιπά πρόσωπα που ανήκουν στην τρίτη κατηγορία.
Νέα όρια στις συναλλαγές IRIS
Εντωμεταξύ, από τον περασμένο Ιανουάριο αυξήθηκαν τα όρια των συναλλαγών με IRIS. Το ημερήσιο όριο ιδιωτών από 500 ευρώ έγινε 1.000 ευρώ (τόσο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες), ενώ το μηνιαίο όριο διαμορφώθηκε στις 5.000 ευρώ.
Στις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών δεν υπάρχει προμήθεια. Εκτός ιδιωτών, οι χρεώσεις αφορούν αποκλειστικά τον λήπτη των χρημάτων (επαγγελματία, έμπορο ή επιχείρηση).
Το κόστος διαμορφώνεται ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης και το κανάλι πληρωμής (μέσω του κινητού τηλεφώνου ή του ΑΦΜ του επαγγελματία).
Η προμήθεια κυμαίνεται από 0,2% έως 0,5% επί του ποσού της συναλλαγής, και είναι σε κάθε περίπτωση χαμηλότερη από την προμήθεια που επιβάλλεται στις πιστωτικές-χρεωστικές κάρτες.
