Ο Έλληνας ευρωβουλευτής φέρνει στην Κοµισιόν το ζήτηµα µαζικών αγορών ακινήτων σε παραµεθόριες περιοχές – Στο στόχαστρο των Αρχών οι πραγµατικοί δικαιούχοι
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο µεταφέρει ο Γιώργος Αυτιάς το ζήτηµα των αγορών ακινήτων από κεφάλαια τρίτων χωρών σε παραµεθόριες περιοχές, την ώρα που στην Αθήνα βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία η αυστηροποίηση του πλαισίου για τις µεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές ιδιαίτερης εθνικής και στρατηγικής σηµασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται κυρίως η Θράκη, αλλά και νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου το τελευταίο διάστηµα έχει ανοίξει συζήτηση για αγορές από τουρκικά συµφέροντα.
Ενίσχυση ελέγχου
Η παρέµβαση του ευρωβουλευτή της Ν∆ έρχεται ουσιαστικά να προσθέσει την ευρωπαϊκή διάσταση σε µια συζήτηση που βρίσκεται εδώ και µήνες σε εξέλιξη στην Ελλάδα. Με ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Γιώργος Αυτιάς ζητά ενίσχυση των µηχανισµών ελέγχου και διαφάνειας στις αγορές γης και ακινήτων που πραγµατοποιούνται µε κεφάλαια προερχόµενα από τρίτες χώρες, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στις διασυνοριακές περιοχές στρατηγικής σηµασίας.
Το θέµα αφορά ευθέως την ελληνική περίπτωση, καθώς στη Θράκη έχει καταγραφεί έντονος προβληµατισµός από αυτοδιοικητικούς και πολιτικούς παράγοντες για την αυξανόµενη παρουσία ξένων κεφαλαίων στην αγορά ακινήτων και ειδικότερα για περιπτώσεις εταιρειών τουρκικών συµφερόντων. Αντίστοιχη συζήτηση έχει ανοίξει και για νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου η γεωγραφική θέση των ακινήτων προσδίδει στο ζήτηµα διαφορετικά χαρακτηριστικά από µια συνηθισµένη επενδυτική συναλλαγή.
Το βασικό πρόβληµα που εξετάζεται στην Αθήνα αφορά τη δυνατότητα παράκαµψης των περιορισµών µέσω εταιρικών σχηµάτων. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει περιορισµούς στην απόκτηση εµπράγµατων ή ενοχικών δικαιωµάτων σε ακίνητα παραµεθόριων περιοχών από φυσικά ή νοµικά πρόσωπα που προέρχονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών. Στην πράξη, ωστόσο, το ζήτηµα γίνεται περισσότερο σύνθετο όταν ο ενδιαφερόµενος δεν εµφανίζεται απευθείας ως υπήκοος ή εταιρεία τρίτης χώρας, αλλά χρησιµοποιείται νοµικό πρόσωπο µε έδρα σε κράτος-µέλος της ΕΕ. Ακριβώς σε αυτό το σηµείο επικεντρώνεται η συζήτηση για την αυστηροποίηση του συστήµατος, ώστε ο έλεγχος να µην εξαντλείται στην τυπική έδρα µιας εταιρείας, αλλά να φτάνει µέχρι το φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται πίσω από αυτή.
Σύµφωνα µε τον σχεδιασµό που βρίσκεται υπό επεξεργασία από την κυβέρνηση και το υπουργείο Εθνικής Άµυνας, κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου αναµένεται να αποτελέσει ο υποχρεωτικός έλεγχος του τελικού πραγµατικού δικαιούχου -του λεγόµενου Beneficial Owner- µιας εταιρείας που αποκτά ακίνητο σε ευαίσθητη περιοχή. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να κλείσει το «παράθυρο» µέσω του οποίου κεφάλαια τρίτης χώρας µπορούν να εµφανίζονται ως ευρωπαϊκά µε την παρεµβολή µιας εταιρείας εγκατεστηµένης στην ΕΕ. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η παρέµβαση του Γιώργου Αυτιά. Ο ευρωβουλευτής ζητά από την Κοµισιόν να εξετάζεται όχι µόνο η προέλευση των χρηµάτων, αλλά και ο σκοπός της επένδυσης και η πραγµατική δοµή της ιδιοκτησίας. Θέτει παράλληλα το ζήτηµα των εταιρικών σχηµάτων που µπορεί να χρησιµοποιούνται για την πραγµατοποίηση αγορών, ζητώντας µεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από αυτά.
Ιδιαίτερη σηµασία έχει ακόµη η πρότασή του να έχουν τα κράτη-µέλη µεγαλύτερη δυνατότητα επιβολής αυστηρών ελέγχων στις διασυνοριακές περιοχές. Κατά τον Γιώργο Αυτιά, όταν προκύπτουν ζητήµατα εθνικής ασφάλειας ή εθνικού συµφέροντος, οι µεταβιβάσεις θα πρέπει να µπορούν να υπόκεινται σε προηγούµενη έγκριση των αρµόδιων εθνικών Αρχών.
Υφιστάμενο καθεστώς
Η ελληνική πλευρά, εξάλλου, δεν ξεκινά από µηδενική βάση. Ο νόµος 1892/1990 προβλέπει ήδη ειδικό καθεστώς για σειρά παραµεθόριων περιοχών, µεταξύ των οποίων ο Έβρος, η Ξάνθη, η Ροδόπη, η Λέσβος, η Χίος, η Σάµος και τα ∆ωδεκάνησα. Το ζητούµενο πλέον είναι η προσαρµογή αυτού του πλαισίου στα σύγχρονα εταιρικά σχήµατα και στις δυνατότητες έµµεσης απόκτησης περιουσίας. Η παρέµβαση Αυτιά συµπίπτει, εποµένως, χρονικά µε την προσπάθεια της Αθήνας να καλύψει αυτά τα κενά. Η κατεύθυνση που εξετάζεται δεν είναι µια γενική απαγόρευση ξένων επενδύσεων, αλλά η δηµιουργία ενός µηχανισµού που θα επιτρέπει στις αρµόδιες Αρχές να γνωρίζουν ποιος πραγµατικά βρίσκεται πίσω από την αγορά ενός ακινήτου όταν αυτό βρίσκεται σε περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σηµασίας για την εθνική ασφάλεια και ακεραιότητα.
