Περίπου 30 συντηρητές χρησιμοποιούν ελαφρύ ιαπωνικό χαρτί εμποτισμένο με απεσταγμένο νερό για να αφαιρέσουν απαλά και να απορροφήσουν την πατίνα του έργου, σε ένα πρόγραμμα που αναμένεται να διαρκέσει τρεις μήνες
H τοιχογραφία του Μιχαήλ Άγγελου στην Καπέλα Σιξτίνα καθαρίστηκε για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, αφού ο ανθρώπινος ιδρώτας είχε προκαλέσει ζημιά στο έργο.
Η «Τελική Κρίση», που είναι ζωγραφισμένη στον τοίχο του ιερού της Καπέλα Σιξτίνα του Βατικανού, υποβάλλεται στην «αποκατάσταση του αιώνα», σύμφωνα με εκκλησιαστικούς αξιωματούχους.
Έχουν στηθεί επτά ορόφοι ικριωμάτων μπροστά από το έργο των 180 τετραγωνικών μέτρων, ενώ οι συντηρητές αφαιρούν την αλλοίωση της μπογιάς που προκλήθηκε από τον ιδρώτα των εκατομμυρίων επισκεπτών που καταφθάνουν κάθε χρόνο.
Ο Παόλο Βιολίνι, επικεφαλής συντηρητής του Βατικανού, δήλωσε ότι ο ανθρώπινος ιδρώτας ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τη ζημιά στο αριστούργημα.
«Μικροσωματίδια που κυκλοφορούν στον αέρα μέσα στο παρεκκλήσι και μέσω των ροών αέρα των συστημάτων καθαρισμού έχουν προκαλέσει αυτή την εναπόθεση ουσιών σε ορισμένους τοίχους, αλλά ειδικά εδώ», εξήγησε ο ίδιος.
Αιτία το γαλακτικό οξύ
Παρά τις προσπάθειες του Βατικανού να μειώσει τον αριθμό των επισκεπτών σε περίπου 25.000 την ημέρα, η επίδραση του ανθρώπου στα έργα τέχνης παραμένει ένα σοβαρό πρόβλημα.
Η βλάβη οφείλεται στο γαλακτικό οξύ που εκκρίνεται από τον ιδρώτα και την αναπνοή των ανθρώπων.
Σε συνδυασμό με το ασβέστιο που καλύπτει τους τοίχους του ιερού, ο Βιολίνι εξήγησε ότι δημιουργείται γαλακτικό ασβέστιο, ένα λευκό κρυσταλλικό άλας, το οποίο αφήνει μια μεμβράνη πάνω στα έργα τέχνης και μειώνει το «κιαροσκούρο», δηλαδή την αντίθεση μεταξύ των φωτεινών και των σκούρων τόνων.
Ειδικοί καθάριζαν και συντηρούσαν τμήματα της Καπέλα Σιξτίνα τη νύχτα εδώ και χρόνια, όμως το Βατικανό ανακοίνωσε ότι η τοιχογραφία χρειαζόταν πιο εντατικές εργασίες προκειμένου να αποκατασταθεί πλήρως η ποιότητά του.
Ζωγραφισμένο στον τοίχο του ιερού της Καπέλα Σιξτίνα μεταξύ 1536 και 1541, το έργο απεικονίζει τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και την Τελική Κρίση του Θεού, παρουσιάζοντας δραματικές σκηνές ανθρώπινων ψυχών που είτε ανεβαίνουν στον Παράδεισο είτε κατεβαίνουν στην Κόλαση.
Η τολμηρή απεικόνιση γυμνών ανδρικών σωμάτων από τον Μιχαήλ Άγγελο είχε προκαλέσει στο παρελθόν έντονες αντιδράσεις στην Καθολική Εκκλησία, ενώ η εξαιρετική προσοχή του στη λεπτομέρεια οδήγησε σε κατηγορίες περί απρέπειας.
«Το ζήτημα είναι η κυκλοφορία του αέρα»
Περίπου 30 συντηρητές χρησιμοποιούν ελαφρύ ιαπωνικό χαρτί εμποτισμένο με απεσταγμένο νερό για να αφαιρέσουν απαλά και να απορροφήσουν την πατίνα (στρώμα αλλοίωσης) του έργου, σε ένα πρόγραμμα που αναμένεται να διαρκέσει τρεις μήνες.
Στο ψηλότερο επίπεδο της σκαλωσιάς, ο Φαμπρίτσιο Μπιφεράλι, επικεφαλής της Αναγεννησιακής Τέχνης στα Μουσεία του Βατικανού, δήλωσε ότι η θολωτή οροφή και η κλίση του τοίχου δεν δημιούργησαν μόνο τεχνικές δυσκολίες για τον καλλιτέχνη, αλλά και προβλήματα στη συντήρηση του έργου του.
«Το ζήτημα είναι η κυκλοφορία του αέρα, γιατί όταν ανοίγει η πόρτα της Καπέλα Σιξτίνα, ο αέρας τείνει να διαφεύγει και μεταφέρει αυτά τα σωματίδια, τα οποία κολλούν στον τοίχο της “Τελικής Κρίσης”», εξήγησε.
Το Βατικανό δηλώνει βέβαιο ότι μπορεί να εξισορροπήσει τον αριθμό των επισκεπτών. Πριν από τους σημερινούς περιορισμούς, οι επισκέπτες έφταναν έως και τους 35.000 την ημέρα, ενώ τα ωράρια λειτουργίας έχουν πλέον επεκταθεί ώστε να ελέγχεται καλύτερα η ροή του κοινού.
Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει την ανάγκη για ένα νέο πρόγραμμα συντήρησης στο μέλλον.
«Παρά τη μείωση του αριθμού των επισκεπτών, το πρόβλημα μπορεί να επανεμφανιστεί σε 20 χρόνια. Επομένως, δεν θα πρέπει πλέον να το αντιμετωπίζουμε ως ένα έκτακτο γεγονός, αλλά ίσως ως μια διαδικασία που θα εντάσσεται στη φυσιολογική ρουτίνα συντήρησης», δήλωσε ο Τζιαντομένικο Σπινόλα, αναπληρωτής καλλιτεχνικός και επιστημονικός διευθυντής των Μουσείων του Βατικανού.
Η Καπέλα Σιξτίνα, η οποία είναι επίσης γνωστή ως ο χώρος όπου πραγματοποιείται το κονκλάβιο των καρδιναλίων για την εκλογή του Πάπα, θα παραμείνει ανοιχτή στο κοινό καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης.
Με πληροφορίες από Telegraph
