Τι αποκαλύπτουν ειδικοί κυβερνοασφάλειας
Οι κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία σούπερ μάρκετ επτά ευρωπαϊκών χωρών, Σουηδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, όπου χάκερς άλλαξαν θερμοκρασίες έως 50 βαθμούς επάνω, είναι μόνο η αρχή σύμφωνα με ειδικούς κυβερνοασφάλειας. Οι τελευταίοι προειδοποιούν ότι παρόμοιες επιθέσεις θα μπορούσαν να επεκταθούν σε κρίσιμες υποδομές και καθημερινά συστήματα, από τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης έως τα ασανσέρ, τις πόρτες ασφαλείας και τα φανάρια στους δρόμους.
Οι κυβερνοεπιθέσεις σε σούπερ μάρκετ έπληξαν περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, καθώς και μικρότερο αριθμό καταστημάτων στην Ιρλανδία, τη Σουηδία, την Εσθονία, τη Φινλανδία και την Ολλανδία. Μέχρι στιγμής δεν έχει διαπιστωθεί σαφές οικονομικό κίνητρο, ενώ καμία ομάδα χάκερ δεν έχει αναλάβει την ευθύνη. Οι αρμόδιες υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας προσπαθούν να εντοπίσουν τους δράστες. Από τις εν λόγω επιθέσεεις, δεν γλύτωσε ούτε η Ελλάδα, καθώς χάκερς φαίνεται πως «χτύπησαν» ψυγεία σούπερ μάρκετ αλλά και κρεοπωλείο στην Κηφισιά.
Από τα σούπερ μάρκετ στα νοσοκομεία και τις φαρμακευτικές αποθήκες
Οι ειδικοί εκτιμούν οι επιθέσεις σε ψυγεία σούπερ μάρκετ που αναστάτωσε την Ευρώπη ενδέχεται να αποτελεί μόνο την αρχή. Όπως επισημαίνουν, σχεδόν κάθε συσκευή που συνδέεται στο διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει στόχο, με τις συνέπειες να εξαρτώνται από το σύστημα που θα παραβιαστεί.
Σημειώνεται ότι οι επιθέσεις στα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ σημειώθηκαν λίγες εβδομάδες μετά από αντίστοιχο περιστατικό που έπληξε εκατοντάδες καταστήματα στη Γαλλία, με τεράστιες ποσότητες προϊόντων να καταλήγουν στα σκουπίδια.
Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές διερευνούν τις αιτίες δυσλειτουργιών σε ψυγεία που καταγράφηκαν τον Αύγουστο σε στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ.
Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν τα περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους, ωστόσο ορισμένοι ειδικοί, ωστόσο, εξετάζουν το ενδεχόμενο να εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα δολιοφθοράς από κρατικό παράγοντα.
Ο Τομ Χέγκελ, επικεφαλής ερευνητής απειλών στη SentinelOne, σημειώνει ότι η απουσία οικονομικού κινήτρου ή ανάληψης ευθύνης διαφοροποιεί την επίθεση από τις συνήθεις πρακτικές ομάδων και ακτιβιστών χάκερ. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, έναν σχετικά εύκολο στόχο, καθώς διαθέτουν μεγάλο αριθμό συστημάτων ψύξης, διαχείρισης κτιρίων, ελέγχου πρόσβασης και ταμειακών μηχανών. Πολλά από αυτά εγκαθίστανται και συντηρούνται από εξωτερικούς συνεργάτες, χωρίς να βρίσκονται υπό τη συνεχή εποπτεία των ομάδων κυβερνοασφάλειας.
Ο Νταν Μπερντ, τεχνικός διευθυντής της Horizon3 για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, προειδοποιεί ότι η παραβίαση συστημάτων ψύξης θα μπορούσε να έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες σε άλλους κλάδους. Στα νοσοκομεία και στις φαρμακευτικές εγκαταστάσεις, για παράδειγμα, τα φάρμακα, τα εμβόλια και τα δείγματα αίματος πρέπει να διατηρούνται σε αυστηρά ελεγχόμενες θερμοκρασίες.
Μια επίθεση σε αυτά τα συστήματα θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταστροφή πολύτιμων φαρμακευτικών αποθεμάτων, να διαταράξει την περίθαλψη ασθενών και να προκαλέσει επικίνδυνες ελλείψεις.
Ασανσέρ, πόρτες ασφαλείας και συστήματα κτιρίων στο στόχαστρο
Καθώς όλο και περισσότερες συσκευές συνδέονται στο διαδίκτυο, διευρύνεται και το λεγόμενο «πεδίο επίθεσης» για τους χάκερ. Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι αρκετές κρίσιμες υποδομές είναι παλαιάς τεχνολογίας και δεν μπορούν εύκολα να ενσωματώσουν σύγχρονους μηχανισμούς κυβερνοπροστασίας.
Ο Μαρίγιους Μπριέντις, τεχνικός διευθυντής της NordVPN, επισημαίνει ότι οι επιτιθέμενοι δεν χρειάζεται απαραίτητα να υποκλέψουν δεδομένα πελατών για να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά σε μια επιχείρηση. Η παρέμβαση στα συστήματα θέρμανσης, εξαερισμού, ελέγχου πρόσβασης ή λειτουργίας μηχανημάτων μπορεί να αρκεί για να παραλύσει ένα κτίριο ή την παραγωγική του δραστηριότητα.
Αντίστοιχα, ο Ρομπ Ντεμέιν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κυβερνοασφάλειας e2e-assure, προειδοποιεί για τους κινδύνους από την παραβίαση των ψηφιακών συστημάτων ελέγχου ανελκυστήρων. Μια τέτοια επίθεση, όπως αναφέρει, θα μπορούσε να παγιδεύσει ανθρώπους μεταξύ ορόφων, να διακόψει τον εξαερισμό ή να θέσει εκτός λειτουργίας ειδικές λειτουργίες των ανελκυστήρων που χρησιμοποιούνται από τις πυροσβεστικές υπηρεσίες σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Ιδιαίτερα ευάλωτα μπορεί να αποδειχθούν και τα συστήματα ψύξης και κλιματισμού σε κέντρα δεδομένων, καθώς και οι εγκαταστάσεις ελεγχόμενων συνθηκών σε νοσοκομεία και φαρμακευτικές μονάδες. Η αλλοίωση της θερμοκρασίας ή της πίεσης στους συγκεκριμένους χώρους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον εξοπλισμό και να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των εγκαταστάσεων.
Ο φόβος για επιθέσεις σε ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και μεταφορές
Η μεγαλύτερη ανησυχία των ειδικών αφορά, ωστόσο, το ενδεχόμενο οι επιθέσεις να επεκταθούν στις κρίσιμες εθνικές υποδομές. Ο Νταν Ο’Ντάουντ, διευθύνων σύμβουλος της Green Hills Software, προειδοποιεί ότι κρατικοί και μη κρατικοί παράγοντες θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν αδυναμίες σε συστήματα που ελέγχουν την ηλεκτροδότηση, το νερό και άλλες βασικές υπηρεσίες.
Όπως υποστηρίζει, μια εκτεταμένη κυβερνοεπίθεση σε αυτές τις υποδομές θα μπορούσε να παραλύσει τις μεταφορές, να διακόψει την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και νερού και να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην καθημερινότητα και στην οικονομία.
Το ενδεχόμενο αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει, σύμφωνα με τους ειδικούς, την ικανότητα των χάκερ να εντοπίζουν αδυναμίες στα ψηφιακά συστήματα και να αναπτύσσουν πιο σύνθετες επιθέσεις.
