Oι γονείς του 33χρονου Σμηναγού ανοίγουν την καρδιά τους στο Cretalive.gr και μιλούν για το παιδί που μεγάλωσε κοιτάζοντας τα μαχητικά αεροσκάφη και έζησε το όνειρο του μέχρι την τελευταία του πνοή
Στο Καστέλλι η ζωή είναι συνυφασμένη με τον ήχο των μαχητικών αεροσκαφών. Για τον Μανόλη Γαρεφαλάκη ο ήχος αυτός ήταν το κάλεσμα ενός ονείρου που γεννήθηκε χρόνια πριν φορέσει τη στολή του ιπτάμενου και βρεθεί στο cockpit ενός F-16.
Κάποιοι άνθρωποι ξέρουν πού ανήκουν από τα γενοφάσκια τους. Και ο Μανόλης ήταν ένας απ’ αυτούς. Ο “μικιός” της οικογένειας Γαρεφαλάκη-τέσσερα χρόνια μικρότερος από την αδερφή του Ιωάννα-ήταν παιδί ζωηρό. Ένας “σίφουνας” ενέργειας που, όμως, είχε στόχο αταλάντευτο και βλέμμα πάντα προς τον ουρανό.
Ήταν μαθητής στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, ίσως και μικρότερος, όταν κρυφά από τους γονείς του, Νίκο και Μαρία, καβαλούσε το παιδικό ποδηλατάκι του και πήγαινε έξω από την 133 Σμηναρχία Μάχης για να παρακολουθήσει εκστασιαμένος τις πτήσεις των μαχητικών. “Μας το είπαν αργότερα. Εμείς δουλεύαμε στο μαγαζί (οικογενειακή ταβέρνα) και αυτός έπαιρνε το ποδηλατάκι του και παρακολουθούσε τις απογειώσεις και τις προσγειώσεις των αεροσκαφών. Δεν μας είχε πει τίποτα. Τον είδαν, όμως, στις κάμερες ασφαλείας…” περιγράφουν οι γονείς του που άνοιξαν την καρδιά τους στο Cretalive.gr για τα συναπαντήματα του Μανόλη τους, ο οποίος σαν σήμερα-στις 18 Ιουνίου του 2020, σε ηλικία μόλις 33 ετών-τραυματίστηκε θανάσιμα σε τροχαίο, στα Χανιά.
Μίλησαν για τον γιο τους με τα μάτια της ψυχής τους.
Μίλησαν για τον Μανόλη όπως τον έζησαν: ως ένα ζωηρό παιδάκι με πείσμα και όνειρα, έναν χαρισματικό νέο με αδιαπραγμάτευτη αγάπη για την πτήση, έναν άνθρωπο που σκόρπιζε γέλιο, κρατούσε για τον εαυτό του τις δυσκολίες και φρόντιζε πάντα να βρίσκεται δίπλα στους δικούς του ανθρώπους. Και ίσως γι’ αυτό οι λέξεις τους έχουν τόση δύναμη γιατί δεν περιγράφουν μόνο τη ζωή του αλλά και το αποτύπωμα που άφησε πίσω του.
Η απόφασή του να γίνει πιλότος διατυπώθηκε για πρώτη φορά στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου και οριστικοποιήθηκε στο Λύκειο. Δεν επρόκειτο για μια παιδική επιπολαιότητα που ξεθώριασε με τα χρόνια. Ήταν ένας στόχος αδιαπραγμάτευτος.
«Πήγαινε στη Β’ Λυκείο όταν συνέβη στο Πήλιο η πολύνεκρη τραγωδία με τους πιλότους”, θυμάται ο πατέρας του, Νίκος Γαρεφαλάκης. “Γύρισε από την προπόνηση και κάποιος πήγε να ανοίξει κουβέντα. Μάς “έκοψε” τον αέρα αμέσως. “Δεν θέλω να μιλήσει κανένας. Εγώ, ό,τι και να γίνει, πιλότος θα γίνω”, ξεκαθάρισε.
Ακόμη και όταν η μητέρα του προσπάθησε να τον μεταπείσει, η απάντησή του ήταν χαρακτηριστική: «Βρε μαμά, σέβομαι την άποψή σου. Σεβάσου κι εσύ την επιθυμία μου».
Ο μέντορας και τα παιχνίδια της μοίρας…
Στην πορεία προς το όνειρό του βρέθηκε ένας άνθρωπος που έμελλε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη ζωή του. Ο Διονύσης Γεωργιάδης, έμπειρος χειριστής της Πολεμικής Αεροπορίας και επικεφαλής των readiness όταν επανιδρύθηκαν στο Καστέλλι, ήταν από τους ανθρώπους που θαύμαζε ο έφηβος Μανόλης. Η σχέση τους ξεκίνησε μέσα από την οικογενειακή ταβέρνα, όπου σύχναζαν στελέχη της Αεροπορίας, όμως σύντομα εξελίχθηκε σε κάτι βαθύτερο. Ο Γεωργιάδης ήταν εκείνος που τον πήρε για πρώτη φορά μαζί του μέσα στη Μονάδα, που τον έβαλε να καθίσει στο cockpit ενός μαχητικού αεροσκάφους και που του άνοιξε ένα παράθυρο στον κόσμο που ονειρευόταν να κατακτήσει. «Αυτός δεν υπάρχει περίπτωση να μη γίνει πιλότος», είχε πει στους γονείς του, διακρίνοντας τη φλόγα μέσα του.
Χρόνια αργότερα, όταν ο Μανόλης βρέθηκε στον Βόλο για την εκπαίδευσή του στα F-16, οι δυο τους συναντήθηκαν ξανά. Πλέον δεν ήταν μόνο ο έφηβος που θαύμαζε έναν καταξιωμένο ιπτάμενο. Ήταν ένας νεαρός χειριστής που δεχόταν τις συμβουλές και την καθοδήγηση ενός ανθρώπου που εξακολουθούσε να θεωρεί μέντορά του. Στον τοίχο, απέναντι από το κρεβάτι του, ο Μανόλης τη φωτογραφία του Διονύση Γεωργιάδη είχε βάλει.
Η αναφορά στον Διονύση Γεωργιάδη αποκτά σήμερα μια ιδιαίτερη συναισθηματική διάσταση. Είναι ο πατέρας του Γεράσιμου Γεωργιάδη, του μοναδικού επιζώντα από το πρώτο βαγόνι της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών, που συνεχίζει τη δική του μάχη αποκατάστασης.
Τα χρόνια που ακολούθησαν δικαίωσαν εκείνη την πρόβλεψη. Ο Μανόλης μπήκε 15ος στη Σχολή Ικάρων και αποφοίτησε 11ος. Ήταν άριστος μαθητής, πειθαρχημένος, εργατικός και ταυτόχρονα βαθιά προσγειωμένος. Βοηθούσε στο οικογενειακό μαγαζί, συμμετείχε στις αγροτικές εργασίες και παρέμενε ο ίδιος άνθρωπος που είχε μεγαλώσει στο Καστέλλι. Σεμνός και δοτικός…
Η μητέρα του θυμάται ακόμη μια εικόνα που αποκαλύπτει τον χαρακτήρα του. Μετά την ορκωμοσία του, φορώντας τη λευκή στολή του νέου αξιωματικού, της ζήτησε να σταματήσουν λίγο πριν μπουν στο χωριό. Έβγαλε τη στολή και έμεινε με το λευκό φανελάκι. «Δεν θέλω να με δουν έτσι στο Καστέλλι», της είπε.
Η επιτυχία δεν τον άλλαξε ποτέ. Υπηρέτησε στην 343 Μοίρα της 115 Πτέρυγας Μάχης, πέταξε με F-16, εντάχθηκε στην Ομάδα Αεροπορικών Επιδείξεων «Ζευς» και ξεχώρισε για τις επιχειρησιακές του ικανότητες. Παράλληλα, παρέμενε το πειραχτήρι της παρέας, ο άνθρωπος που έκανε τους άλλους να γελούν, που δεν γκρίνιαζε ποτέ και που αντιμετώπιζε τις δυσκολίες με αισιοδοξία. “Όλα Good” έλεγε πάντα στους δικούς του.
Τα δάκρυα του πατέρα
Ο Νίκος Γαρεφαλάκης θυμάται τα πάντα με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες. Μάς “συστήνει” τον Μανόλη τού μέσα από εικόνες, φράσεις, περιστατικά, καταστάσεις. Θυμάται ημερομηνίες, μονάδες, εκπαιδεύσεις, ονόματα συναδέλφων, γεγονότα που σημάδεψαν την πορεία του. Είναι εμφανές ότι η υπερηφάνεια για τον Μανόλη ήταν πάντα μεγάλη, αλλά ποτέ επιδεικτική. Και ξαφνικά η φωνή του “σπάει” και τα μάτια του πλημμυρίζουν δάκρυα. Είναι οι στιγμές που μας περιγράφει την πρώτη πτήση του Μανόλη πάνω από το Καστέλι ή το μοιραίο τηλεφώνημα της νύχτας του δυστυχήματος. Δίνει την εντύπωση ενός ανθρώπου που στάθηκε όρθιος για όλους τους άλλους, ακόμη κι όταν μέσα του κατέρρεε.
“Όταν ήρθε για πρώτη φορά readiness-γιατί για να βγεις σε ετοιμότητα, πρέπει να έχεις μεγάλη εκπαίδευση-εγώ ήξερα πότε θα έρθει. Και την ώρα ήξερα. Δεν ήθελα να πάω στον Πύργου Ελέγχου… Πήγα στη βόρεια Πύλη. Όταν ήρθε ο Μανόλης, δεν ξέρω, κατέβηκε τόσο χαμηλά που ένιωσα όλα μου τα σωθικά να ανεβαίνουν στον λαιμό μου… Ήμουν τόσο περήφανος που όταν ήρθε εδώ, του λέω “εύχομαι τα παιδιά σου να σου δώσουν την χαρά και την ικανοποίηση που μου έδωσες σήμερα”‘ και η φωνή του πνίγεται σε έναν υπόκωφο λυγμό. “Με σκέπασε κανονικά” είπε με μάτια βουρκωμένα.
Το παιδάκι που κάποτε το “έσκαγε” με το ποδηλατάκι για να βλέπει αεροπλάνα, είχε επιστρέψει στον τόπο του, πετώντας ο ίδιος ένα F-16.
“Εγώ τον έβλεπα από το σπίτι. Έχω θέα στο αεροδρόμιο” περιέγραψε η μητέρα. Θυμάμαι ότι την Τρίτη, πριν από το δυστύχημα (έγινε Πέμπτη), επιστρέφοντας από μία δύσκολη πτήση που εξελίχθηκε υποδειγματικά, ο Μανόλης πέταξε χαμηλά από το σπίτι τους και χαιρέτισε τη μητέρα του με τον δικό του τρυφερό τρόπο.
“Όταν το μαχητικό πετούσε χαμηλά, όλοι στο Καστέλλι ήξεραν ότι ήταν ο “Γαρέφαλος”, όπως τον αποκαλούσαν, σχολίασε στο Cretalive η δικηγόρος και φίλη της οικογένειας κ. Κατερίνα Καλομοίρη που γνώριζε και αγαπούσε τον Μανόλη από μικρό παιδί. “Ο Μανόλης ήταν απλός και συνάμα χαρισματικός. Αυτόφωτο πλάσμα” θα πει πολλές φορές. Στον επικήδειο, θυμάμαται η κ. Καλομοίρη, η καθηγήτρια του ανέφερε ότι τον είχε ρωτήσει: “γιατί ρε Μανόλη θα γίνεις πιλότος που είσαι άριστος στα μαθηματικά; Εγώ κυρία θα γίνω πιλότος. Τέλος”. Αδιαπραγμάτευτος. “Ποτέ δεν είχε γκρινιάξει, ποτέ δεν παραπονέθηκε, ποτέ δεν είπε ότι είχε κάποιο πρόβλημα. Ήταν χαρά Θεού. Είχε την εσωτερική δύναμη να τα κρατήσει γι’ αυτόν και την ευελιξία να τα επιλύσει”. Η υπόθεση του θανατηφόρου τροχαίου εκδικάστηκε σχεδόν 5,5 χρόνια μετά την τραγωδία στην αίθουσα του αεροδικείου (τρομερή σύμπτωση ελλείψει αιθουσών), με τον κατηγορούμενο να καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης 18 μηνών με αναστολή.
Η τελευταία φωτογραφία
Στις 18 Ιουνίου 2020 τίποτα δεν προμήνυε αυτό που θα ακολουθούσε. Ο Μανόλης είχε μόλις ολοκληρώσει μια εβδομάδα readiness στο Καστέλλι και όλα είχαν κυλήσει τέλεια, ακόμα και η δύσκολη πτήση της Τρίτης. Πέρασε από το σπίτι να χαιρετίσει τη μητέρα του και να παραλάβει το δέμα με τα καλούδια της και μετά χαιρέτισε και τον πατέρα του στο μαγαζί. Ήταν πολύ χαρούμενος. Είχαν γιορτάσει τα γενέθλια της ανιψούλας του, ετοιμαζόταν για ένα μικρό ταξίδι με φίλους και τη σύντροφό του, ενώ μία ημέρα νωρίτερα, στις 17 Ιουνίου, είχε προαχθεί σε Σμηναγό.
Εκείνη την ημέρα, για κάποιο λόγο, επέμενε να βγάλουν όλοι μαζί μια αναμνηστική φωτογραφία: οι τέσσερις που αποχωρούσαν από την ετοιμότητα και οι τέσσερις που αναλάμβαναν.
«Τι σε έπιασε και τη θέλεις τόσο πολύ αυτή τη φωτογραφία;» τον πείραζαν. Ο μοναδικός από τους 8 που φορούσε γυαλιά ηλίου. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα ήταν η τελευταία.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στα Χανιά, πολύ κοντά στο σπίτι του. Ο Μανόλης κατευθυνόταν στο λιμάνι για να βάλει τη μηχανή του στο πλοίο καθώς θα την παραλάμβανε την επομένη για το ταξίδι. Εκείνος θα πετούσε με C-130.
Η σύντροφός του, για την οποία οι γονείς του μιλούν με θερμά λόγια, τον περίμενε στο λιμάνι. Τον καλούσε στο τηλέφωνο, αλλά εκείνος δεν απαντούσε. Ανήσυχη απευθύνθηκε σε κοινό φίλο και συνάδελφο. Εκείνος τον αναζήτησε και στο δρόμο έπεσε πάνω στο δυστύχημα.
Το τηλεφώνημα που άλλαξε την ζωή τους
Κόντευε μεσάνυχτα και οι γονείς στο Καστέλλι ετοιμάζονταν να κλείσουν το μαγαζί όταν χτύπησε το τηλέφωνο. “Μην πάρεις άλλη παραγγελία” είπε ο Νίκος Γαρεφαλάκης στην σύζυγο του που σήκωσε το τηλέφωνο. “Σε ζητάει ο διοικητής της Μονάδας” του είπε, χωρίς να σπουδαιολογήσει τη βαρύτητα του τηλεφωνήματος, όμως ο άνδρας της αμέσως κακόβαλε. “Μου λέει: σας πήρε ο διοικητής της Τροχαίας τηλέφωνο; Πρέπει να το διαχειριστείτε και προσέξτε τη μητέρα του. Μην της πείτε κάτι αλλά είναι θανατηφόρο. Μου κόπηκε η λαλιά. Πήγα στα Χανιά χωρίς να αρθρώσω μία λέξη…Ειλικρινά, δεν μπορώ να σας απαντήσω πώς κρατήθηκα. Μου κόπηκε η μιλιά. Δεν ήξερα τι σκεφτόμουν” περιέγραψε.
“Εγώ νωρίτερα ήμουν με μία παρέα έξω και συζητούσαμε.. Λέγαμε για την πτήση της Τρίτης… Και ήμουν τρισευτυχισμένη γιατί όλα είχαν πάει τέλεια. Ο Μανόλης μου είχε πετάξει πάνω από το σπίτι, πολύ χαμηλά, και ήμουν έξω, τον περίμενα.. Ήξερα ότι ήταν αυτός. Να χαιρετίσει τη μαμά του”, αφηγείται η μητέρα.
“Μόλις με έβλεπαν, έφευγαν…”
Εκείνη πίστευε ότι το παιδί της ήταν τραυματισμένο. Πήρε ρούχα να μείνει μαζί του στο νοσοκομείο. Να είναι δίπλα του. Όταν έφθασε είδε έξω συγκεντρωμένους όλους τους συναδέλφους του. Τους ανθρώπους με τους οποίους πετούσε, τους φίλους του, τα αδέρφια του στους αιθέρες. Και τότε συνέβη κάτι που δεν θα ξεχάσει ποτέ. “Μόλις με έβλεπαν, έφευγαν…” περιγράφει. Και είναι από τις συγκλονιστικότερες στιγμές της συνέντευξης. Κανείς δεν μπορούσε να την κοιτάξει στα μάτια. Κανείς δεν μπορούσε να αντέξει το βάρος της στιγμής. Την απέφευγαν. Και τότε κατάλαβε. Άρχισε να φωνάζει ένα-ένα τα ονόματα τους. Και εκείνοι πήγαιναν κοντά της, την αγκάλιαζαν και έκλαιγαν μαζί. Τα ουρλιαχτά της μάνας ξεσήκωσαν όλο το νοσοκομείο. Δύο φορές κατέρρευσε από το σοκ και τον πόνο.
Έξι χρόνια μετά, οι δεσμοί παραμένουν άρρηκτοι. Οι συνάδελφοί του Μανόλη από τη 343 Μοίρα και την Ομάδα Ζευς εξακολουθούν να βρίσκονται δίπλα τους.
Ο νονός της μικρής Εμμανουέλας
Οι σχέσεις τους είναι οικογενειακές. Η μικρή εγγονή της οικογένειας θα πάρει το όνομα Εμμανουέλα, στη μνήμη του και νονός θα είναι αγαπημένος φίλος και συνάδελφος του Μανόλη. Οι συνάδελφοι του Μανόλη ανέλαβαν να φτιάξουν και τον τάφο του, με δικά τους έξοδα.
“Αν σήμερα είχε τρόπο να μας μιλήσει, θα μας ελεγε να μην στεναχωριόμαστε” λένε μία φωνή οι γονείς του. “Ο Μανόλης μας θέλει δυνατούς. Δεν θα ήθελε να κλαίμε. Εγώ, βέβαια, δεν μπορώ να το διαχειριστώ. Και ειδικά τώρα τελευταία κλαίω πιο εύκολα. Δεν μπορώ να σκεφτώ εκεί που είναι. Ζούμε με τους πιλότους, ζούμε με τον ήχο των F-16. Και δεν σας κρύβω ότι αυτό μου δίνει δύναμη”, λέει ο πατέρας.
Για τη μητέρα, πάλι, ο ήχος των F-16 είναι πια σαν μαχαιριά στην καρδιά. “Τώρα αρχίζω και πνίγομαι… Μου λείπει πιο πολύ», εξομολογείται. Ο ήχος των F-16, που κάποτε της έφερνε χαρά, σήμερα πια την στεναχωρεί. Ξυπνά μέσα της την εικόνα του μικρού αγοριού πάνω στο ποδήλατο που σταματούσε στην άκρη του αεροδρομίου και κοιτούσε ενθουσιασμένο τις πτήσεις. Αυτό το αγόρι δεν μπορεί να το αγγίξει πια, δεν μπορεί να το σφίξει στην αγκαλιά της, δεν μπορεί να το φιλήσει.. Μόνο στα όνειρα της.
Ο Μανόλης, όμως, εξακολουθεί να είναι παρών μέσα από την αγάπη των δικών του ανθρώπων, τις ιστορίες των συναδέλφων του, τις διηγήσεις των φίλων του, τα μάτια μικρών παιδιών που τον θαύμαζαν και ακόμα και σήμερα αφήνουν ζωγραφιές και στίχους στον τάφο του. Ο Μανόλης εξακολουθεί να είναι παρών στον ουρανό που κοίταζε από μικρό παιδί, σε εκείνη την συγκλονιστική φωτογραφία που τράβηξε ο ίδιος μέσα από το F-16 πάνω από το Καστελόριζο και δεσπόζει στην αίθουσα επιχειρήσεων της Μοίρας του… Για όλους όσοι τον γνώρισαν και τον αγάπησαν και για όλους εμάς που τον γνωρίζουμε μέσα από τα μάτια των γονιών του, ο Μανόλης είναι το παιδάκι που έπαιρνε κρυφά το ποδηλατάκι του για να κοιτάει τα αεροπλάνα, ο έφηβος που ονειρευόταν να γίνει πιλότος, ο άνδρας που κατάφερε να κατακτήσει το όνειρο του και τους αιθέρες, ο γιος που έκανε υπερήφανους τους γονείς και τον τόπο του. Ένας υπέροχος άνθρωπος…
Πηγή: https://www.cretalive.gr/kriti/manolis-garefalakis-o-mikios-me-podilataki-poy-katektise-ton-oyrano
