Οι εμβληματικές μορφές στα νέα χαρτονομίσματα του ευρώ – Σε δημόσια διαβούλευση τα σχέδια της ΕΚΤ
Η διαδικασία σηματοδοτεί τον πρώτο συνολικό επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων ευρώ από την πρώτη τους κυκλοφορία το 2002, με την ΕΚΤ να επιδιώκει η νέα σειρά να αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα, συνδυάζοντας αισθητική, συμβολισμό και προηγμένες τεχνολογίες ασφαλείας.
Δύο θεματικές για τη νέα γενιά χαρτονομισμάτων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΚΤ, οι δέκα προτάσεις βασίζονται σε δύο κεντρικές θεματικές ενότητες: τον «Ευρωπαϊκό πολιτισμό» και τα Ποτάμια και πτηνά». Οι δύο αυτές κατηγορίες επιλέχθηκαν από την ΕΚΤ, ώστε να αναδεικνύουν τόσο την πολιτιστική κληρονομιά όσο και τον φυσικό πλούτο της Ευρώπης, προβάλλοντας στοιχεία που ενώνουν τους λαούς της ηπείρου.
«Τα τραπεζογραμμάτια του ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο πληρωμής. Αποτελούν μία από τις πιο απτές εκφράσεις της Ευρώπης και, μέσα από σχέδια που συνδυάζουν αισθητική και νόημα, θα ενισχύσουν την κοινή μας ταυτότητα», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
Η πρώτη πρόταση αποτελεί έναν ύμνο στις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή ιστορία και τον παγκόσμιο πολιτισμό. Κάθε ονομαστική αξία συνδέεται με έναν σπουδαίο Ευρωπαίο και έναν χώρο που συμβολίζει τη διάδοση της γνώσης, της τέχνης και της δημιουργίας.
Τι δείχνουν τα χαρτονόμισμα
Στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ δεσπόζει η μορφή της Μαρίας Κάλλας, της κορυφαίας σοπράνο που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην όπερα, ενώ στην πίσω όψη απεικονίζονται καλλιτέχνες του δρόμου, υπογραμμίζοντας ότι η τέχνη ανήκει σε όλους.
Στα 20 ευρώ πρωταγωνιστεί η Μαρί Κιουρί, μία από τις σημαντικότερες επιστήμονες όλων των εποχών, με φόντο πανεπιστημιακό ή εκπαιδευτικό περιβάλλον, αναδεικνύοντας τον ρόλο της γνώσης και της επιστημονικής έρευνας στην πρόοδο της κοινωνίας.
Η μορφή του Μιγκέλ ντε Θερβάντες κοσμεί το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ, συνοδευόμενη από δημόσια βιβλιοθήκη, σύμβολο της πρόσβασης όλων στη γνώση και τη λογοτεχνία.
Στα 100 ευρώ επιλέχθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, η εμβληματική μορφή της Αναγέννησης, με φόντο μουσείο όπου συνυπάρχουν παιδιά και ενήλικες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της δια βίου μάθησης.
Τέλος, το χαρτονόμισμα των 200 ευρώ αποτίει φόρο τιμής στην Μπέρτα φον Ζούτνερ, τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης συγγραφέα και ακτιβίστρια, η οποία απεικονίζεται μπροστά σε μια δημόσια πλατεία, χώρο συνάντησης, δημοκρατικού διαλόγου και κοινωνικής συνοχής.
Από περισσότερους από 1.200 γραφίστες στις 10 τελικές προτάσεις
Οι προτάσεις για να νέα τραπεζογραμμάτια προέκυψαν μέσα από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό, στον οποίο συμμετείχαν περισσότεροι από 1.200 γραφίστες. Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 δημιουργοί για να αναπτύξουν ολοκληρωμένες προτάσεις πάνω σε ένα ή και στα δύο θέματα.
Την τελική αξιολόγηση των προτάσεων πραγματοποίησε μια ανεξάρτητη επιτροπή 21 ειδικών, με εκπροσώπους από διαφορετικούς επιστημονικούς και καλλιτεχνικούς κλάδους, όπως η γραφιστική, η επικοινωνία, η ιστορία και οι νευροεπιστήμες, οι οποίοι ορίστηκαν από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης.
Δημόσια διαβούλευση έως τις 21 Σεπτεμβρίου
Η ΕΚΤ καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες να συμμετάσχουν σε διαδικτυακή έρευνα, η οποία θα παραμείνει ανοικτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 προκειμένου να αξιολογήσουν τις δέκα προτάσεις.
Παράλληλα, μια ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων θα πραγματοποιήσει έρευνα σε αντιπροσωπευτικό δείγμα κατοίκων της ζώνης του ευρώ. Τα αποτελέσματα των δύο ερευνών θα δημοσιοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και θα αποτελέσουν βασικό παράγοντα για την επιλογή του τελικού σχεδίου.
Η απόφαση μέχρι το τέλος του 2026
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να λάβει την οριστική απόφαση για τη νέα σειρά τραπεζογραμματίων έως τα τέλη του 2026, συνεκτιμώντας τις εισηγήσεις της επιτροπής αξιολόγησης, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις προτιμήσεις των πολιτών.
Στη συνέχεια, το επιλεγμένο σχέδιο θα υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία και αυστηρές τεχνικές δοκιμές, πριν ξεκινήσει η παραγωγή των νέων χαρτονομισμάτων, τα οποία θα τεθούν σε κυκλοφορία τα επόμενα χρόνια. Τα σημερινά τραπεζογραμμάτια θα εξακολουθήσουν να διατηρούν πλήρως την αξία τους και να κυκλοφορούν παράλληλα με τη νέα σειρά.
Έμφαση στην ασφάλεια, την προσβασιμότητα και τη βιωσιμότητα
Όπως επισήμανε το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, Πιέρο Τσιπολόνε, η ανανέωση των τραπεζογραμματίων αποτελεί μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής του Ευρωσυστήματος για τη διατήρηση των μετρητών ως ασφαλούς, αποτελεσματικού και εύχρηστου μέσου πληρωμής, διασφαλίζοντας παράλληλα την ελευθερία των πολιτών να επιλέγουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους.
Η νέα σειρά θα ενσωματώνει προηγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας για την αποτελεσματικότερη προστασία από την παραχάραξη, θα διαθέτει βελτιώσεις που θα διευκολύνουν την αναγνώριση της γνησιότητας των χαρτονομισμάτων και θα είναι περισσότερο προσβάσιμη για άτομα με προβλήματα όρασης.
Παράλληλα, η ΕΚΤ σχεδιάζει να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής, αξιοποιώντας πιο βιώσιμα υλικά και διαδικασίες, αλλά και αυξάνοντας τη διάρκεια ζωής των νέων τραπεζογραμματίων.
