Περισσότεροι από 9 εκατ. Ευρωπαίοι πήραν μέρος στην άτυπη «κάλπη» για τα νέα χαρτονομίσματα του ευρώ, η οποία έκλεισε χθες τα μεσάνυχτα, με την Ελλάδα να δίνει το δικό της στίγμα, καθώς περίπου 148.000 Έλληνες συμμετείχαν στη διαδικασία
Τα νέα χαρτονομίσματα δεν θα φτάσουν σύντομα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων. Η ΕΚΤ προγραμματίζει την έκδοση των πρώτων ονομαστικών αξιών στις αρχές της δεκαετίας του 2030, ενώ η νέα σειρά θα κυκλοφορήσει σταδιακά. Τα σημερινά χαρτονομίσματα θα εξακολουθήσουν να ισχύουν και να κυκλοφορούν παράλληλα με τα νέα. Ωστόσο η επιλογή θα γίνει στο τέλος του 2026.
Δέκα σχέδια, δύο διαφορετικές «ταυτότητες»
Οι Ευρωπαίοι κλήθηκαν να αξιολογήσουν 10 διαφορετικές προτάσεις σχεδιασμού, οι οποίες προέκυψαν από τον ευρωπαϊκό διαγωνισμό σχεδιασμού και χωρίζονται σε δύο θεματικές ενότητες: «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποτάμια και πουλιά».
Η πρώτη θεματική αναδεικνύει πρόσωπα και χώρους που συνδέονται με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και την κοινή ιστορία. Στις προτάσεις εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, η Μαρία Κάλλας, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες.
Η δεύτερη αφήνει τα πρόσωπα στην άκρη και στρέφεται στη φύση, με ποτάμια και πουλιά να συμβολίζουν την ελευθερία, τη συνδεσιμότητα και την ποικιλομορφία της Ευρώπης. Στα σχέδια περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο λευκός πελαργός, η αλκυόνη και ο μελισσοφάγος, σε συνδυασμό με ευρωπαϊκά ποτάμια και τοπία.
Ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μία από τις δέκα προτάσεις, , έχει δημιουργηθεί από την Ελληνίδα γραφίστρια Μυρσίνη Βαρδοπούλου, η οποία έχει σχεδιάσει περισσότερα από 250 γραμματόσημα για τα Ελληνικά Ταχυδρομεία.
Από 1.200 συμμετοχές στα 10 σχέδια
Η διαδικασία επιλογής ήταν ιδιαίτερα ανταγωνιστική. Στον διαγωνισμό υποβλήθηκαν περισσότερες από 1.200 αιτήσεις από γραφίστες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 σχεδιαστές, οι οποίοι κλήθηκαν να καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις για τη μία ή και τις δύο θεματικές.
Στη συνέχεια, ανεξάρτητη επιτροπή αποτελούμενη από 21 ειδικούς σε τομείς όπως ο σχεδιασμός, η επικοινωνία, η νευροεπιστήμη και η ιστορία επέλεξε τις δέκα προτάσεις που πέρασαν στην τελική φάση.
Η ψηφοφορία των πολιτών, ωστόσο, δεν είναι δημοψήφισμα με δεσμευτικό αποτέλεσμα. Η ΕΚΤ έχει οργανώσει παράλληλα και ξεχωριστή έρευνα από ανεξάρτητη εταιρεία, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της Ευρωζώνης, ώστε να έχει ένα στατιστικά αντιπροσωπευτικό αποτέλεσμα και όχι μόνο τις προτιμήσεις όσων επέλεξαν να μπουν στην ανοικτή διαδικτυακή ψηφοφορία.
Μάλιστα, η ΕΚΤ έχει φροντίσει οι προτάσεις να εμφανίζονται με γράμματα Α έως J, χωρίς τα ονόματα των δημιουργών τους. Στόχος είναι να μην επηρεάζεται η κρίση των πολιτών από την εθνικότητα ή τη φήμη του σχεδιαστή.
Η τελική απόφαση δεν ανήκει στους ψηφοφόρους
Το επόμενο και καθοριστικό βήμα θα γίνει από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, το οποίο αναμένεται να λάβει την τελική απόφαση προς το τέλος του 2026. Δεν θα βασιστεί αποκλειστικά στην προτίμηση του κοινού. Θα συνυπολογίσει τα συμπεράσματα της επιτροπής του διαγωνισμού, την τεχνική αξιολόγηση και τα αποτελέσματα τόσο της ανοικτής δημόσιας έρευνας όσο και της αντιπροσωπευτικής έρευνας.
Μετά την επιλογή, το σχέδιο θα περάσει από νέα φάση τεχνικής ανάπτυξης και δοκιμών, πριν αρχίσει η παραγωγή. Αυτό σημαίνει ότι οι νέες εικόνες δεν θα εμφανιστούν άμεσα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων. Η ΕΚΤ αναφέρει ότι τα νέα τραπεζογραμμάτια θα μπουν σε κυκλοφορία σταδιακά τα επόμενα χρόνια, μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Πρόκειται, άλλωστε, για την πρώτη πλήρη αλλαγή σχεδιασμού των χαρτονομισμάτων από την εισαγωγή του ευρώ το 2002. Η νέα σειρά δεν αφορά μόνο την αισθητική. Η ΕΚΤ θέλει τα νέα χαρτονομίσματα να ενσωματώνουν πιο σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας, να είναι ευκολότερα στην αναγνώριση και χρήση από άτομα με προβλήματα όρασης και να έχουν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Πρέπει να σημειωθεί πως τα σημερινά χαρτονομίσματα δεν αποσύρονται όταν έρθει η νέα σειρά. Τα υπάρχοντα τραπεζογραμμάτια θα εξακολουθήσουν να διατηρούν την αξία τους και να κυκλοφορούν παράλληλα με τα νέα.
Τα ονόματα και η αντιστοίχιση των 10 προτάσεων επιβεβαιώνονται από την επίσημη σελίδα της ΕΚΤ.
Τα 10 σχέδια για τα νέα χαρτονομίσματα
Τι θα απεικονίζουν τα χαρτονομίσματα
- «Ευρωπαϊκός πολιτισμός»
