Από τον ναό στο Ναύπλιο στις διεθνείς μουσικές κριτικές – Πώς ο πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης δημιούργησε το Paradise Metal, ενώνοντας βυζαντινή παράδοση, doom metal και ηλεκτρονικούς ήχους
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η χρήση μουσικών οργάνων δεν αποτελεί μέρος της λειτουργικής παράδοσης και για πολλούς συνδέεται με την κοσμική μουσική. Ο πατέρας Διονύσιος Ταμπάκης, όμως, επιλέγει να ακολουθήσει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο, αποδεικνύοντας ότι η πίστη και η μουσική δημιουργικότητα μπορούν να συνυπάρξουν.
Ο 53χρονος ιερέας, που διακονεί στο Ναύπλιο, βρέθηκε απρόσμενα στο επίκεντρο της διεθνούς μουσικής σκηνής χάρη στο άλμπουμ Paradise Metal, όπως ανέδειξε σε πρόσφατο δημοσίευμά του ο Guardian. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη παραγωγή, που συνδυάζει στοιχεία βυζαντινής μουσικής, doom metal, rap, techno και dubstep, καταφέρνοντας να τραβήξει την προσοχή ακόμη και του έγκριτου μουσικού περιοδικού Pitchfork, το οποίο βαθμολόγησε τον δίσκο με 7,6, υψηλότερα από ιστορικές κυκλοφορίες καλλιτεχνών, όπως οι Daft Punk και Aphex Twin.
Ο ίδιος απορρίπτει την άποψη ότι η ηλεκτρική κιθάρα αποτελεί «όργανο του διαβόλου». Αντίθετα, θεωρεί πως κάθε μουσικό όργανο είναι δημιούργημα του Θεού και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εκφράσει το ωραίο και το αληθινό. Όπως υποστηρίζει, το κακό δεν δημιουργεί, αλλά παραμορφώνει· η δημιουργία ανήκει αποκλειστικά στον Θεό.
Στο σπίτι του, όπου εικόνες συνυπάρχουν με δεκάδες μουσικά όργανα από την ανατολική και βυζαντινή παράδοση, ο πατέρας Διονύσιος αφιερώνει αμέτρητες ώρες στη σύνθεση και τον πειραματισμό. Εκτός από ηλεκτρική κιθάρα, παίζει νέι, λύρες, ζουρνά, yayli tanbur, cümbüş και άλλα παραδοσιακά όργανα, τα οποία έμαθε μόνος του μελετώντας επί χρόνια.
Η μουσική τον συνόδευε ήδη από τα μαθητικά του χρόνια στον Πειραιά, όπου μεγάλωσε σε μια οικογένεια με έντονες μικρασιατικές καταβολές και ιδιαίτερα δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Όπως έχει αποκαλύψει, οι γονείς του είχαν προσπαθήσει δύο φορές να διακόψουν την εγκυμοσύνη, όμως δεν τα κατάφεραν, γεγονός που ο ίδιος θεωρεί θεία παρέμβαση.
Παρά τη διεθνή αναγνώριση, η δημιουργία του Paradise Metal ξεκίνησε με τα πιο απλά μέσα. Ο γιος του τον βοήθησε να μάθει τα βασικά της μουσικής παραγωγής στον υπολογιστή, ένας γείτονάς του του έδειξε τα πρώτα βήματα στην κιθάρα, ενώ τα γυναικεία φωνητικά ηχογραφήθηκαν από μια νεαρή ενορίτισσα χρησιμοποιώντας απλώς το κινητό της τηλέφωνο.
Για αρκετά χρόνια ανέβαζε τις συνθέσεις του στο YouTube, χωρίς να επιδιώκει δημοσιότητα. Η τύχη άλλαξε όταν ο ιδρυτής της δισκογραφικής Elhellell στη Θεσσαλονίκη ανακάλυψε τυχαία το υλικό του και εντυπωσιάστηκε από την πρωτοτυπία του ήχου του, προτείνοντάς του να κυκλοφορήσουν έναν ολοκληρωμένο δίσκο.
Το αποτέλεσμα είναι ένα μουσικό έργο που δύσκολα κατατάσσεται σε μία μόνο κατηγορία. Εκκλησιαστικοί ύμνοι συναντούν ηλεκτρονικούς ρυθμούς, βυζαντινές μελωδίες συνυπάρχουν με metal κιθάρες, ενώ η rap χρησιμοποιείται ως ένα ακόμη μέσο έκφρασης. Ο ίδιος εξηγεί ότι δεν τον ενδιαφέρουν οι μουσικές ταμπέλες, αλλά η εξερεύνηση νέων ηχητικών δρόμων. Κάθε όργανο, όπως λέει, ανοίγει ένα διαφορετικό «παράθυρο» προς τον κόσμο.
Παρότι αρκετά τραγούδια περιέχουν σαφείς θρησκευτικές αναφορές, ο δίσκος αποφεύγει τον διδακτισμό. Ο πατέρας Διονύσιος αναφέρει ότι στράφηκε ακόμη και στη rap προκειμένου να προσεγγίσει τους νεότερους ανθρώπους στη δική τους γλώσσα, αναζητώντας μέχρι και σύγχρονη αργκό για να ολοκληρώσει τους στίχους του.
Ο ίδιος δεν θεωρεί τον εαυτό του πολιτικό καλλιτέχνη, ωστόσο ορισμένα τραγούδια σχολιάζουν έμμεσα σύγχρονα γεγονότα και κοινωνικά φαινόμενα, όπως οι πόλεμοι και η ματαιότητα του πλούτου, αξιοποιώντας βιβλικά σύμβολα και αλληγορίες.
Παρά τη δημοσιότητα που απέκτησε, παραμένει προσηλωμένος στην ιερατική του αποστολή. Είναι παντρεμένος εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες, έχει τρία παιδιά και επισκέπτεται κάθε χρόνο το Άγιο Όρος, όπου βρίσκει τον χρόνο για προσευχή και περισυλλογή. Η μουσική, όπως τονίζει, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ιεροσύνη.
Όσο για τις αντιδράσεις που προκαλεί η ενασχόλησή του με το metal, επιλέγει να μην τις σχολιάζει ιδιαίτερα. Πιστεύει ότι η τέχνη μπορεί να υπηρετεί την πίστη όταν δημιουργείται με ειλικρίνεια και αισθητική ποιότητα. «Ο Θεός αγαπά την ομορφιά», υποστηρίζει χαρακτηριστικά.
Παρά τις προτάσεις που δέχεται για εμφανίσεις και συνεντεύξεις, ο πατέρας Διονύσιος παραμένει χαμηλών τόνων. Η δημοσιότητα εξακολουθεί να τον κάνει να αισθάνεται άβολα, ωστόσο δηλώνει ότι, εφόσον η μουσική του προσφέρει χαρά και προβληματισμό στους ανθρώπους, αξίζει να συνεχίσει αυτό το απρόσμενο ταξίδι.
