Εντυπωσιακά ευρήματα από την Αρχαία Μίεζα, όπου οι ιστορικές πηγές τοποθετούν το Γυμνάσιο στο οποίο δίδαξε ο Αριστοτέλης τον Μέγα Αλέξανδρο.
Ένα κομμάτι από τον κόσμο στον οποίο έζησαν και εκπαιδεύτηκαν οι νέοι της μακεδονικής αριστοκρατίας έρχεται σταδιακά στο φως στην Αρχαία Μίεζα. Εκεί, ανάμεσα στις δύο μεγάλες βασιλικές πόλεις της Μακεδονίας, τις Αιγές και την Πέλλα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια ανασκαφή που έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον και εκτός Ελλάδας.
Από το 2024, όταν ξεκίνησαν οι συστηματικές ανασκαφικές εργασίες σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων υπό τη διεύθυνση της αρχαιολόγου Αγγελικής Κοτταρίδη, έχουν αποκαλυφθεί ευρήματα που φωτίζουν τη λειτουργία των αρχαίων Γυμνασίων, των εκπαιδευτικών συγκροτημάτων όπου οι νέοι της εποχής συνδύαζαν την πνευματική καλλιέργεια με τη σωματική άσκηση.
Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, στη Μίεζα εκπαιδεύτηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος από τον Αριστοτέλη, μαζί με άλλους νεαρούς γόνους μακεδονικών οικογενειών.
Το Γυμνάσιο του Αριστοτέλη
Η σύνδεση της Αρχαίας Μίεζας με το Γυμνάσιο όπου δίδαξε ο Αριστοτέλης βασίζεται σε σημαντικές ιστορικές μαρτυρίες, με ιδιαίτερη θέση να έχουν τα γραπτά του Πλουτάρχου.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο στην ταύτιση του αρχαιολογικού συγκροτήματος με το βασιλικό Γυμνάσιο έχουν παίξει και τα ίδια τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του χώρου.
Η μορφή του κτιρίου παραπέμπει στο Ανάκτορο των Αιγών, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η άμεση σύνδεσή του με το θέατρο, το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθός του και η πολυτέλεια της κατασκευής.
Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν την εικόνα ενός ιδιαίτερα σημαντικού εκπαιδευτικού συγκροτήματος, που φαίνεται να συνδεόταν άμεσα με το μακεδονικό βασιλικό περιβάλλον.
Η Αγγελική Κοτταρίδη περιγράφει το εύρημα ως το «βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας», ένα εκπαιδευτικό και οικοδομικό συγκρότημα που δημιούργησε ο Φίλιππος Β΄ με στόχο, όπως αναφέρει, να διαμορφωθεί η πολιτική και πνευματική ηγεσία του μέλλοντος.
«Ο τόπος όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μεγαλέξανδρο και τους νεαρούς Μακεδόνες που έγιναν ηγέτες της Οικουμένης, έρχεται στο φως με προσοχή, κόπο και αφοσίωση», σημειώνει η ίδια, προσθέτοντας ότι τα ευρήματα έχουν ήδη ξεπεράσει τις προσδοκίες της ερευνητικής ομάδας.
Μια ανασκαφή που έχει τραβήξει το διεθνές ενδιαφέρον
Οι εικόνες από τις εργασίες και τα ευρήματα έχουν ήδη αρχίσει να ταξιδεύουν εκτός Ελλάδας, με την ανασκαφή να αποκτά διεθνή προβολή.
Η ίδια η Αγγελική Κοτταρίδη δημοσίευσε φωτογραφικό υλικό από την καθημερινότητα της ανασκαφής, παρουσιάζοντας παράλληλα ορισμένα από τα στοιχεία που έχουν προκύψει μέχρι σήμερα.
Η έρευνα δεν περιορίζεται, άλλωστε, στην αρχαιολογική ανασκαφή. Στην ερευνητική ομάδα πεδίου συμμετέχουν οι αρχαιολόγοι Μαρία Παρζιάλη και δρ Τάσος Κακαμανούδης, ενώ στην ομάδα επιστημονικής μελέτης συμμετέχουν η δρ Αναστασία Γεωργιάδου και ο Παναγιώτης Ιωσήφ.
Σημαντική είναι και η συμβολή του ομότιμου καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα και της ομάδας του στις γεωδιασκοπήσεις.
Για τη συντήρηση των ευρημάτων στο πεδίο υπεύθυνη είναι η συντηρήτρια Αγγελική Γεωργιάδου, με τη συνδρομή του συντηρητή Στέργιου Πιτούλια.
Η προσπάθεια πραγματοποιείται με τη στήριξη και του Δήμου Νάουσας, με την Αγγελική Κοτταρίδη να χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντική τη συμβολή του δημάρχου Νίκου Κουτσογιάννη.
Ένα παράθυρο στην εκπαίδευση της αρχαίας Μακεδονίας
Η σημασία της ανασκαφής δεν βρίσκεται μόνο στη σύνδεσή της με δύο από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της αρχαιότητας.
Τα ευρήματα επιτρέπουν στους αρχαιολόγους να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν τα Γυμνάσια, χώροι στους οποίους οι νέοι της ανώτερης κοινωνικής τάξης εκπαιδεύονταν τόσο πνευματικά όσο και σωματικά.
Η Μίεζα, που σύμφωνα με την αρχαία παράδοση συνδεόταν μυθολογικά με τους ποτάμιους θεούς, βρίσκεται έτσι ξανά στο επίκεντρο της αρχαιολογικής έρευνας.
Κάτω από το χώμα μιας έκτασης περίπου 30 στρεμμάτων αποκαλύπτεται σταδιακά ένα συγκρότημα που συνδέεται με μια κρίσιμη περίοδο της μακεδονικής ιστορίας και με την εκπαίδευση μιας γενιάς που επρόκειτο να αλλάξει τον αρχαίο κόσμο.
Και η ανασκαφή, όπως σημειώνει η Αγγελική Κοτταρίδη, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, με τα ευρήματα να δημιουργούν προσδοκίες για ακόμη περισσότερα στοιχεία σχετικά με το βασιλικό Γυμνάσιο της Μίεζας.
