Μόλις το ένα δέκατο των χρημάτων που χρειάζονται οι αναπτυσσόμενες χώρες για να προστατευθούν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καλύπτουν οι χρηματοδοτήσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών, την ώρα που τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται ολοένα συχνότερα και εντονότερα.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Adaptation Gap Report 2026 του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), οι πλούσιες χώρες διέθεσαν το 2024 συνολικά 28,2 δισ. δολάρια για την προσαρμογή των αναπτυσσόμενων οικονομιών στην κλιματική αλλαγή, έναντι ετήσιων αναγκών που υπολογίζονται στα 305 δισ. δολάρια.
Η χρηματοδότηση αυξήθηκε μόλις κατά 1 δισ. δολάρια σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καλύπτοντας περίπου το 9% των απαιτούμενων πόρων.
Το χρηματοδοτικό έλλειμμα παραμένει τεράστιο, καθώς οι φτωχότερες χώρες καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα μεγαλύτερες ζημιές από καύσωνες, παρατεταμένες ξηρασίες, δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες.
Στα 420 δισ. δολάρια οι ανάγκες έως το 2035
Η έκθεση εκτιμά ότι οι ετήσιες ανάγκες χρηματοδότησης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θα φτάσουν τα 420 δισ. δολάρια έως το 2035.
Ακόμη και εάν υλοποιηθεί η συμφωνία που επιτεύχθηκε στις περσινές κλιματικές συνομιλίες στη Βραζιλία, για τριπλασιασμό της χρηματοδότησης στα 120 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035, περισσότερο από τα δύο τρίτα των αναγκών θα εξακολουθούν να μένουν ακάλυπτα.
Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της νέας συνόδου του ΟΗΕ για το κλίμα, που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου.
Οι διαπραγματευτές θα εξετάσουν τους λόγους για τους οποίους οι χώρες αποκλίνουν από τον στόχο που συμφωνήθηκε στην COP29, στο Μπακού, για παροχή συνολικής κλιματικής χρηματοδότησης 300 δισ. δολαρίων ετησίως προς τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Πρόκειται, πάντως, για ευρύτερο στόχο κλιματικής χρηματοδότησης, ο οποίος δεν αφορά αποκλειστικά τις δαπάνες προσαρμογής.
Η προειδοποίηση του ΟΗΕ
«Ο κόσμος δεν είναι έτοιμος να προσαρμοστεί ούτε στις σημερινές κλιματικές συνθήκες, πόσο μάλλον σε όσα θα φέρει η υπέρβαση του 1,5 βαθμού Κελσίου», προειδοποίησε η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP, Inger Andersen.
Καθώς η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να ξεπεράσει το κρίσιμο όριο του 1,5 βαθμού μέσα στα επόμενα χρόνια, ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι απαιτούνται ταχύτερες επενδύσεις στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και στην ενίσχυση των υποδομών.
Η έκθεση καταγράφει, πάντως, ενίσχυση ορισμένων εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης.
Οι χρηματοδοτικές ροές μέσω αναπτυξιακών τραπεζών και μεταξύ αναπτυσσόμενων χωρών υπερδιπλασιάστηκαν, από 3,8 δισ. δολάρια το 2019 σε 9,6 δισ. δολάρια το 2024.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι η χρηματοδότηση από πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες αυξήθηκε σημαντικά το 2025, χωρίς ωστόσο να έχει καλυφθεί το συνολικό έλλειμμα.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι, παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις, οι διαθέσιμοι πόροι εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των πραγματικών αναγκών, ενώ το κόστος της προσαρμογής αυξάνεται.
