Επικαιροποιείται το πλαίσιο για τις παραλίες, με τεχνικές βελτιώσεις, χρήση σύγχρονων μέσων ελέγχου και ρυθμίσεις για πληγείσες επιχειρήσεις
Νέες ρυθμίσεις για αιγιαλούς και παραλίες περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο που δόθηκε σε διαβούλευση, με αλλαγές στις επιτροπές καθορισμού ορίων, στους ελέγχους και στις διαδικασίες παραχώρησης απλής χρήσης.
Το πακέτο για τον ενισχυμένο έλεγχο στις παραλίες συνδέεται με την εφαρμογή του νέου πλαισίου για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, αλλά και με την ανάγκη ταχύτερης εξυπηρέτησης επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε παράκτιες ζώνες.
Στο σκέλος των επιτροπών, το νομοσχέδιο προβλέπει νέα σύνθεση για τον καθορισμό των ορίων αιγιαλού, παραλίας και παλαιού αιγιαλού, με συμμετοχή της Κτηματικής Υπηρεσίας, μηχανικού, εκπροσώπου της Λιμενικής Αρχής, γεωλόγου και υπαλλήλου της αποκεντρωμένης διοίκησης. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να συσταθεί και δεύτερη επιτροπή, χωρίς περιορισμό τοπικής αρμοδιότητας.
Στους ελέγχους, το νέο στοιχείο είναι η εξ αποστάσεως διαπίστωση παραβάσεων. Η φωτογραφική τεκμηρίωση μπορεί να γίνεται όχι μόνο με επιτόπια λήψη, αλλά και με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή με δορυφορικές λήψεις. Όταν η τεκμηρίωση γίνεται εξ αποστάσεως, δεν απαιτείται αυτοψία στο σημείο και το πόρισμα επιδίδεται στον παραβάτη.
Το νομοσχέδιο βάζει και ειδικούς κανόνες για τις παραχωρήσεις σε όμορες επιχειρήσεις ή σωματεία. Προβλέπεται παραχώρηση χωρίς δημοπρασία για διάστημα από ένα έως τρία έτη σε ξενοδοχειακά καταλύματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια, camping, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και ναυταθλητικά σωματεία που λειτουργούν νόμιμα σε όμορο χώρο.
Για τις περιπτώσεις όπου έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα αίτηση και η εξέτασή της εκκρεμεί στην Κτηματική Υπηρεσία, δίνεται δυνατότητα προσωρινής παραχώρησης, μετά την παρέλευση τουλάχιστον 10 ημερών από την αρχική αίτηση. Η προσωρινή παραχώρηση ισχύει μέχρι την υπογραφή της σύμβασης, με την καταβολή παραβόλου που συμψηφίζεται αν η αίτηση εγκριθεί ή καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου αν απορριφθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται ότι μια επιχείρηση μπορεί να θεωρείται όμορη ακόμη και αν ανάμεσα στον χώρο της και την παραλία παρεμβάλλεται δρόμος, πλατεία, κοινόχρηστος χώρος ή ακίνητο της ΕΤΑΔ. Αν παρεμβάλλεται ακίνητο της ΕΤΑΔ, η σύμβαση μπορεί να επεκτείνεται και στο ενδιάμεσο τμήμα, με αντάλλαγμα που καθορίζεται από την εταιρεία.
Το παραχωρούμενο τμήμα δεν μπορεί, κατά κανόνα, να υπερβαίνει τα 500 τετραγωνικά μέτρα, ενώ πρέπει να παραμένει ελεύθερο τουλάχιστον το 50% του εμβαδού ή του μήκους του μετώπου του αιγιαλού και της παραλίας. Σε συνεχόμενες όμορες επιχειρήσεις προβλέπεται ελεύθερη ζώνη τουλάχιστον έξι μέτρων, με ειδικές μειώσεις σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Ειδική ρύθμιση προβλέπεται για επιχειρήσεις που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel. Οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να συμμετέχουν στις διαδικασίες παραχώρησης, ακόμη και αν είχαν προηγουμένως διοικητικές κυρώσεις αποκλεισμού, οι οποίες παύουν να ισχύουν. Για το 2026, οι αιτήσεις τους μπορούν να υποβάλλονται οποτεδήποτε στις Κτηματικές Υπηρεσίες σε έντυπη μορφή.
Υπάρχει και μεταβατική ρύθμιση έως τις 31.12.2026 για επιχειρήσεις ή σωματεία που έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα αίτηση για τμήμα αιγιαλού ή παραλίας που είχε παραχωρηθεί με σύμβαση η οποία έληξε μέσα στο 2025. Οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους στο αιτούμενο τμήμα, με υπεύθυνη δήλωση και προσωρινό αντάλλαγμα. Αν η δήλωση είναι αναληθής, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το τετραπλάσιο του ετήσιου ανταλλάγματος και αποκλεισμός από παραχωρήσεις για πέντε έτη.
Το βασικό νέο στοιχείο, άρα, δεν είναι μόνο οι «έλεγχοι εξ αποστάσεως». Είναι και το μεταβατικό άνοιγμα για επιχειρήσεις που περιμένουν παραχώρηση, μαζί με πιο καθαρές διαδικασίες για τις Κτηματικές Υπηρεσίες και ειδική ρύθμιση για τους πληγέντες του Daniel.
