Οι προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνουν σημαντική αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους ευρώ σε ολόκληρη την Ευρώπη έως το 2030, όμως, χωρίς να αλλάζουν δραστικά οι κατατάξεις με βάση την αγοραστική δύναμη.
Το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αποτελεί ένα από τα βασικότερα εργαλεία σύγκρισης των οικονομιών και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η πορεία είναι ανοδική.
Ωστόσο, η αύξηση ενός δείκτη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μία χώρα ξεπερνά τις υπόλοιπες: Οι θέσεις μεταβάλλονται καθώς όλες οι οικονομίες κινούνται παράλληλα. Συχνά, η θέση ενός κράτους στην κατάταξη αποτυπώνει καλύτερα την εικόνα από ό,τι ο απόλυτος αριθμός.
Ποιες χώρες, λοιπόν, αναμένεται να βρεθούν στην κορυφή έως το 2030 και θα υπάρξουν σημαντικές ανακατατάξεις;
Το Euronews Business εξέτασε τις προβλέψεις του World Economic Outlook του Ταμείου για το 2025 και το 2030, τόσο σε ονομαστικούς όρους κατά κεφαλήν ΑΕΠ όσο και σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP), που λαμβάνει υπόψη τις διαφορές τιμών μεταξύ χωρών.
Η Ιρλανδία αναμένεται να βρεθεί στην κορυφή της κατάταξης με βάση την αγοραστική δύναμη έως το 2030, ξεπερνώντας το Λουξεμβούργο, το οποίο προηγείται το 2025, μεταξύ 41 ευρωπαϊκών χωρών (κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποψήφιων χωρών, μελών της ΕΖΕΣ και του Ηνωμένου Βασιλείου).
Ωστόσο, το στοιχείο αυτό συνοδεύεται από σημαντική επιφύλαξη. Το ΑΕΠ της Ιρλανδίας επηρεάζεται έντονα από την παρουσία πολυεθνικών εταιρειών, και, όπως επισημαίνει ο επικεφαλής του Economic and Social Research Institute, Άλαν Μπάρετ, το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (GNI) αποτυπώνει καλύτερα την πραγματική οικονομική δραστηριότητα της χώρας.
Με βάση τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας για το GNI το 2024, η Ιρλανδία δεν θα βρισκόταν καν στην πρώτη τετράδα.
Νορβηγία, Ελβετία και Δανία αναμένεται να συμπληρώσουν την πρώτη πεντάδα, με τις θέσεις τους να παραμένουν σταθερές μεταξύ 2025 και 2030.
Από τις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, η Γερμανία κατατάσσεται υψηλότερα (12η), ακολουθούμενη από τη Γαλλία (15η) και το Ηνωμένο Βασίλειο (16ο). Η Ιταλία βρίσκεται στην 18η θέση και η Ισπανία στην 22η.
Στις τελευταίες θέσεις κυριαρχούν υποψήφιες προς ένταξη χώρες της Ένωσης, με την Ουκρανία, το Κόσοβο και τη Μολδαβία να βρίσκονται στο τέλος της λίστας. Αποτελεί εξαίρεση η Τουρκία, η οποία προβλέπεται να καταλάβει την 29η θέση έως το 2030, πάνω από τρία κράτη – μέλη: Τη Βουλγαρία, τη Λετονία αλλά και την Ελλάδα.
Δεκαπέντε χώρες αναμένεται να διατηρήσουν αμετάβλητη τη θέση τους μεταξύ 2025 και 2030. Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση, υποχωρώντας από την 29η στην 32η θέση, ενώ. η Κύπρος σημειώνει τη μεγαλύτερη άνοδο, από τη 16η στη 13η θέση.
Καμία άλλη χώρα δεν προβλέπεται να μετακινηθεί περισσότερο από τρεις θέσεις.
Η διαφορά μεταξύ ονομαστικών τιμών και τιμών σε όρους αγοραστικής δύναμης αποκαλύπτει, επίσης, σημαντικές αποκλίσεις. Μάλτα, Ρουμανία, Πολωνία και Τουρκία κατατάσσονται αισθητά υψηλότερα με βάση την αγοραστική δύναμη σε σχέση με τα ονομαστικά στοιχεία, γεγονός που δείχνει ότι το πραγματικό επίπεδο διαβίωσης είναι υψηλότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι απόλυτοι αριθμοί.
Αντίθετα, σε χώρες όπως η Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισλανδία και η Λετονία, η κατάταξη με βάση την αγοραστική δύναμη είναι χαμηλότερη από την ονομαστική.
Στην κορυφή της λίστας, οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Ιρλανδία και Λουξεμβούργο ξεχωρίζουν με μεγάλη απόσταση, με προβλεπόμενο κατά κεφαλήν ΑΕΠ 182.000 δολάρια (περίπου 168.000 ευρώ) και 167.000 δολάρια (περίπου 154.000 ευρώ) αντίστοιχα σε διεθνή δολάρια.
Ακολουθούν Νορβηγία και Ελβετία, που αναμένεται να ξεπεράσουν τα 115.000 δολάρια (περίπου 106.000 ευρώ) έως το 2030.
Η Δανία προηγείται με 100.000 δολάρια (περίπου 92.000 ευρώ), σχεδόν τα διπλάσια από την Ελλάδα, που βρίσκεται χαμηλότερα μεταξύ των κρατών – μελών με 54.000 δολάρια (περίπου 50.000 ευρώ).
Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, η Γερμανία εμφανίζει την υψηλότερη αγοραστική δύναμη (86.000 δολάρια ή περίπου 79.000 ευρώ), ενώ, η Ισπανία τη χαμηλότερη (66.000 δολάρια ή περίπου 61.000 ευρώ), με διαφορά περίπου 31%.
Εκτός Ένωσης, η εικόνα είναι ακόμη εντονότερη: Σχεδόν όλες οι υποψήφιες χώρες κινούνται κάτω από τα 50.000 δολάρια (περίπου 46.000 ευρώ), ενώ, αρκετές βρίσκονται κάτω από τα 30.000 δολάρια (περίπου 28.000 ευρώ), περίπου στο μισό του ελληνικού επιπέδου.
Σε ονομαστικούς όρους ευρώ, το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Οι προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τοποθετούν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ από 7.276 ευρώ στην Ουκρανία έως 152.417 ευρώ στο Λουξεμβούργο έως το 2030.
Ακόμη και χωρίς το Λουξεμβούργο και την Ιρλανδία (137.819 ευρώ), οι διαφορές εντός της Ένωσης παραμένουν σημαντικές.
Η Δανία κατατάσσεται τρίτη μεταξύ των κρατών – μελών με 84.128 ευρώ, ακολουθούμενη από την Ολλανδία (79.613 ευρώ), τη Σουηδία (73.104 ευρώ) και την Αυστρία (67.406 ευρώ).
Η Γερμανία, με 65.924 ευρώ, βρίσκεται στη 10η θέση συνολικά και αποτελεί τη μόνη από τις πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες που εισέρχεται στην πρώτη δεκάδα. Το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί στην 11η θέση με 64.360 ευρώ.
Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελβετία (127.846 ευρώ), η Ισλανδία (108.366 ευρώ) και η Νορβηγία (93.046 ευρώ) βρίσκονται επίσης στην πρώτη πεντάδα συνολικά.
