Αυξήσεις στις συντάξεις, υψηλότεροι μισθοί, μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές και ανάσα για οφειλέτες συνθέτουν τη μία πλευρά της εικόνας που αφορά εκατομμύρια πολίτες οι οποίοι θα δουν διαφορετικές αλλαγές στην τσέπη τους τη νέα χρονιά
Από την άλλη πλευρά, μια μερίδα ασφαλισμένων, εν προκειμένω οι ελεύθεροι επαγγελματίες, θα βρεθούν αντιμέτωποι με μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσα δίνει ο Προϋπολογισμός, αλλά, κυρίως, ποιοι τελικά κερδίζουν και ποιοι πληρώνουν τον λογαριασμό. Ας δούμε λοιπόν πώς αλλάζει ο χάρτης των εισοδημάτων για τους πολίτες ανά κατηγορία.
Συνταξιούχοι
Η εξέλιξη του πληθωρισμού, που βρίσκεται σε κομβικό σημείο λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας, θα είναι το κλειδί για το ποσοστό αύξησης των συντάξεων που θα χορηγηθούν σε 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους λίγο πριν από τα Χριστούγεννα.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού, ο πληθωρισμός (δείκτης τιμών καταναλωτή) θα κλείσει το 2026 στο 3,8% και η ανάπτυξη στο 2%.
Επομένως, με βάση τον μαθηματικό τύπο που καθορίζει την αύξηση των συντάξεων, άθροισμα πληθωρισμού και ανάπτυξης διά δύο, το ποσοστό της αύξησης των συντάξεων θα κυμανθεί από 2,8% έως 2,9%.
Αυτό σημαίνει ότι το 2027 η μέση σύνταξη λόγω γήρατος από τα 975 ευρώ μεικτά που είναι τώρα θα φτάσει στα 1.002,3 ευρώ. Ειδικότερα οι χαμηλές συντάξεις των 600 ευρώ θα αυξηθούν κατά 16,8 ευρώ και οι υψηλές, των 2.500 ευρώ, κατά 65 ευρώ.
Σε ετήσια βάση οι χαμηλοσυνταξιούχοι θα έχουν όφελος 202 ευρώ, οι συνταξιούχοι της μεσαίας κατηγορίας θα κερδίσουν 300-450 ευρώ, οι συνταξιούχοι με αποδοχές μέχρι 2.000 ευρώ θα έχουν ετήσιο όφελος έως 630 ευρώ και οι συνταξιούχοι με αποδοχές πάνω από 2.700 ευρώ θα έχουν ετήσιες αυξήσεις της τάξης των 850 ευρώ.
Η εθνική σύνταξη θα αυξηθεί για όλους τους συνταξιούχους και για όσους συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2027. Το δε ποσό με το σενάριο αύξησης 2,8% θα διαμορφωθεί στα 458,48 ευρώ από 446 ευρώ σήμερα.
Το στοιχείο που θα κάνει φέτος τη μεγάλη διαφορά στις αυξήσεις που θα χορηγηθούν τον Δεκέμβριο είναι ότι καταργείται πλήρως η προσωπική διαφορά και περίπου 670.000 συνταξιούχοι εισέρχονται στον κύκλο των αυξήσεων εισπράττοντας για πρώτη φορά πραγματικές αυξήσεις στην τσέπη και όχι λογιστικά, στα χαρτιά.
Εκτός από την αύξηση στις κύριες συντάξεις, στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού επισημαίνεται τόσο η οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ που θα δοθεί φέτος τον Νοέμβριο όσο και το γεγονός της κατάργησης της περικοπής κατά 50% στις συντάξεις χηρείας που καταβάλλονται μετά την παρέλευση της τριετίας.
Μισθωτοί
Οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν σε ονομαστικούς όρους κατά 3,9% το 2027 έναντι 3,7% το 2026 και οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας (συμπεριλαμβανομένων και των κρατήσεων) σε 4,6% το 2027 από 4,4% το 2026. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αντανακλά τη συνεχιζόμενη άνοδο των μισθών, συμπεριλαμβανομένων της προβλεπόμενης νέας αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού, της συνακόλουθης αύξησης των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων καθώς και της θέσπισης από το 2027 του επιδόματος εορτών Χριστουγέννων για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς. Ωστόσο, σε πραγματικούς όρους οι ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,4% το 2027, καθόσον η αύξηση των ονομαστικών αμοιβών συνδυάζεται με την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Την ίδια στιγμή, από την 1η Απριλίου 2027, μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές όσων εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα (κρατήσεις υπέρ ΔΥΠΑ). Το δημοσιονομικό κόστος από τη συγκεκριμένη παρέμβαση υπολογίζεται σε 163 εκατ. ευρώ για το 2027 και σε 218 εκατ. ευρώ για το 2028. Ετσι, το σύνολο των εισφορών το 2027 υποχωρεί στο 34,66%, που επιμερίζεται σε 12,87% για τον εργαζόμενο και 21,79% για τον εργοδότη.
Ανάσα οι 120 δόσεις
Θετικά υποδέχτηκαν οι φορείς της αγοράς τη ρύθμιση των 120 δόσεων για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια παρέμβαση που μπορεί να προσφέρει σημαντική ανάσα ρευστότητας σε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τον δικηγόρο-εργατολόγο Γιώργο Κουτσούκο, το κλειδί της νέας ρύθμισης είναι η οφειλή να είναι άνω των 3.600 ευρώ ώστε να αξιοποιηθεί το μάξιμουμ το δόσεων.
«Το ελάχιστο όριο των 30 ευρώ προστατεύει τον ΕΦΚΑ από το να εισπράττει αμελητέα ποσά (π.χ. 10 ευρώ τον μήνα) για 10 χρόνια. Αν το χρέος σας είναι πάνω από 3.600 ευρώ, θα μπορείτε να πάρετε ολόκληρο το πακέτο των 120 δόσεων. Αν είναι κάτω από 3.600 ευρώ, οι δόσεις σας απλώς θα μειωθούν μέχρι το σημείο που η μηνιαία πληρωμή θα αγγίξει τα 30 ευρώ», επισημαίνει ο κ. Κουτσούκος.
Ελεύθεροι επαγγελματίες
Με το ποσοστό του πληθωρισμού θα επιβαρυνθούν και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θα κληθούν να πληρώσουν αυξημένες εισφορές από το νέο έτος. Με μια αύξηση στο ύψος του πληθωρισμού, δηλαδή κατά 3,8%, η εισφορά της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων, που την επιλέγει το 80% των ασφαλισμένων, από 250,77 ευρώ που είναι τώρα θα φτάσει στα 260 ευρώ, ενώ στις επόμενες κατηγορίες τα ποσά θα είναι υψηλότερα, γεγονός που θα αποθαρρύνει τους ασφαλισμένους να μείνουν σε υψηλότερες κατηγορίες και γι’ αυτό θα επιλέξουν να κατέβουν στην πρώτη και χαμηλότερη κατηγορία.
Στον αέρα έχει μείνει προς το παρόν η εναλλακτική λύση της αύξησης των εισφορών με βάση τον δείκτη μισθών, η εφαρμογή του οποίου έχει αναβληθεί δύο φορές. Με τον δείκτη μισθών, πάντως, όποτε και αν εφαρμοστεί, η αύξηση στις εισφορές που καταβάλλουν 1,4 εκατομμύρια επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι στον ΕΦΚΑ θα είναι σαφώς μεγαλύτερη, καθώς, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, οι αμοιβές εμφανίζουν αύξηση κατά 4,5% στο β’ τρίμηνο του 2026.
