Σε ένα κόσμο και μια κουλτούρα της ταχύτητας, με παραδόσεις αγαθών την επόμενη ημέρα της παραγγελίας, η αμεσότητα είναι μια κατάσταση την οποία το νευρικό μας σύστημα έχει μάθει να περιμένει.
Στο παρελθόν οι γονείς υπενθύμιζαν στα παιδιά ότι «η υπομονή είναι αρετή!». Μήπως έχουμε ξεχάσει πώς να περιμένουμε… ο,τιδήποτε;
Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι ο εγκέφαλος αντιδρά αμέσως στις ειδοποιήσεις και χρειάζεται επτά δευτερόλεπτα για να επαναπροσανατολιστεί. Κατά συνέπεια, ο εγκέφαλος υπερδιεγείρεται και γίνεται όλο και πιο ευαίσθητος. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό υπονομεύει την ικανότητα του εγκεφάλου να αντέχει την αναμονή και να είναι υπομονετικός. Έτσι, κάθε φορά που το τηλέφωνό σας χτυπάει, αναδιαμορφώνει την ικανότητα του μυαλού σας να περιμένει.
Σε ό,τι αφορά στα παιδιά, σε έναν κόσμο όπου τα πράγματα συμβαίνουν πολύ γρήγορα, μπορεί να έχουν λιγότερες ευκαιρίες να εξασκηθούν στην αναμονή, την επιμονή και την προσπάθεια για μακροπρόθεσμους στόχους. Η υπομονή είναι μια δεξιότητα και, όπως κάθε δεξιότητα, αναπτύσσεται με την εμπειρία.
Επιπλέον είναι απαραίτητο εργαλείο στη ζωή, στην αντιμετώπιση της απογοήτευσης, την ανεκτικότητα, την ενσυναίσθηση, τον καθορισμό μακροπρόθεσμων στόχων και τη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Τα καλά νέα είναι ότι η υπομονή είναι μια ικανότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί, τόσο από τους γονείς όσο και από τα παιδιά. Οι ειδικοί εξηγούν το πώς.
Δώστε το παράδειγμα στα παιδιά
Οι περισσότεροι ειδικοί λένε ότι το να δίνουν οι γονείς το παράδειγμα της υπομονής είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να μάθουν τα παιδιά. Μπορείτε να λέτε για παράδειγμα: «Νιώθω απογοητευμένος. Θα πάρω μια ανάσα πριν απαντήσω», ή να δείχνετε ότι περιμένετε για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα: «Θα ήθελα πολύ να αγοράσω αυτό το φόρεμα, αλλά θα περιμένω μέχρι την ημέρα πληρωμής». Τα παιδιά παρακολουθούν πάντα.
Την επόμενη φορά που θα περιμένετε στην ουρά και θα είστε έτοιμοι να πιάσετε το κινητό σας για να γεμίσετε το κενό, μην το κάνετε. Δείξτε τους την τέχνη του να μην κάνετε τίποτα.
Τέλος, όταν δείτε ότι κάνουν την προσπάθεια, επιβραβεύστε τους.
Αναπτύξτε τη δική σας ικανότητα
Σκεφτείτε ότι η υπομονή δεν είναι χαρακτηριστικό της προσωπικότητας αλλά στην πραγματικότητα μια κατάσταση του νευρικού συστήματος. Χρειαζόμαστε ένα απόθεμα, λίγη ενέργεια που επιτρέπει στον γνωστικό μας εγκέφαλο να παραμείνει σε λειτουργία. Αν δεν το έχουμε αυτό, η αμυγδαλή μας – το σύστημα απειλής – αντιλαμβάνεται τον θόρυβο, την ταλαιπωρία ή την πρόκληση ως απειλή και γεμίζουμε με ορμόνες στρες που μας κάνουν να αντιδρούμε αντί να ανταποκρινόμαστε.
Έτσι, αν ελπίζετε να γίνετε πιο υπομονετικοί, αναπτύξτε την ικανότητα πριν τη χρειαστείτε. Δοκιμάστε πράγματα που ξέρετε ότι γεμίζουν την προσωπική σας μπαταρία, όπως η τήρηση ορίων ύπνου ή το να περνάτε χρόνο έξω για να αυξήσετε την αντοχή στο άγχος πριν από ένα γεγονός που θα δοκιμάσει την υπομονή σας, είτε πρόκειται για μια δύσκολη επαγγελματική συνάντηση είτε για την αντιμετώπιση ενός ατόμου που ξέρετε ότι μπορεί να σας εκνευρίσει.
Εξασκήστε την «υπομονή ενός ιερέα»
Παραδοθείτε σε καταστάσεις, όπως το να είστε αναγκασμένοι να ακούτε κάποιον να σας λέει μια μακροσκελή ιστορία που έχετε ξανακούσει. Αποδεχτείτε το πού βρίσκεστε. Νιώστε τα πόδια σας στο έδαφος και ακούστε προσεκτικά τον άνθρωπο που μιλάει. Μόλις σταματήσετε να αντιστέκεστε, τα πράγματα φαίνεται να προχωρούν πιο γρήγορα ούτως ή άλλως, επειδή δεν είστε σε μάχη με τον εαυτό σας.
Θυμηθείτε τις επισκέψεις των ιερέων σε νοσοκομεία, μακρές συνομιλίες με ενορίτες και την ανατροφή των παιδιών.
Κάνε την αναμονή φυσιολογική
Κανονικοποιήστε την αναμονή για τα πάντα και για ο,τιδήποτε, όπου είναι ασφαλές και κατάλληλο, λένε οι ειδικοί. Σε περίπτωση που τα παιδιά θέλουν μια απάντηση από εσάς αμέσως, αλλά είστε στη μέση μιας εργασίας, πείτε τους ότι είστε απασχολημένοι, αλλά θα συζητήσετε το θέμα μαζί τους όταν τελειώσετε την εργασία.
Επιπλέον, γονείς που έχουν σταματήσει τα παιδιά να χρησιμοποιούν οθόνες κατά τη διάρκεια των γευμάτων παρατήρησαν μια δραματική βελτίωση στις επικοινωνιακές τους δεξιότητες, στην ανεκτικότητα σε θορυβώδη περιβάλλοντα και στην ανία, καθώς και στην υπομονή.
Περπατήστε
Πρόκειται για τη διαδικασία ανάπτυξης αντοχής στις «ταλαιπωρίες» σε έναν κόσμο που προσφέρει το αντίθετο. Δώστε προτεραιότητα στο περπάτημα. Για τα μικρά παιδιά, το να περπατούν συνοδευόμενα από έναν ενήλικα, αντί να πηγαίνουν παντού με το αυτοκίνητο, είναι μια εξαιρετική αρχή. Η αντοχή του σώματος και η αντοχή του νου δεν είναι εντελώς άσχετες.
Αντισταθείτε στην επίλυση προβλημάτων
Αξίζει να σκεφτείτε αν η υπερπροστατευτική σας ανατροφή στερεί από το παιδί σας ευκαιρίες να μάθει υπομονή. Ένα από τα πιο ισχυρά πράγματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να αντισταθούν στην πολύ γρήγορη επίλυση των προβλημάτων. Όταν ένα παιδί λέει: «Δεν μπορώ να το κάνω αυτό», αντί να παρεμβαίνετε αμέσως, μπορεί να βοηθήσει να πείτε κάτι όπως: «Ας δοκιμάσουμε ένα ακόμα βήμα μαζί». Αυτή η μικρή παύση δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να ξεπεράσουν την απογοήτευση και να ανακαλύψουν ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες.
Είναι επίσης χρήσιμο να μιλάτε ανοιχτά για την απογοήτευση. Ενημερώστε τα παιδιά ότι το να νιώθουν ανυπόμονα όταν κάτι είναι δύσκολο είναι απολύτως φυσιολογικό, καθώς είναι μέρος της μάθησης.
Χρησιμοποιήστε βοηθήματα
Στα παιδιά και όσους δυσκολεύονται με την αφηρημένη έννοια του χρόνου, χρησιμεύει να χρησιμοποιείτε βοηθήματα όπως οπτικά χρονόμετρα, καθώς και σαφή χρονοδιαγράμματα, όπως «μετά το δείπνο».
Για παράδειγμα δοκιμάστε: «Μετά από τρία τραγούδια θα…». Η μουσική τους δίνει κάτι συγκεκριμένο να παρακολουθούν, βοηθά να μετατοπίσουν την προσοχή τους και τα κάνει να κινούνται ενώ περιμένουν. Αυτή η κίνηση μπορεί να βοηθήσει στην απελευθέρωση της συσσωρευμένης ενέργειας, στη ρύθμιση του νευρικού τους συστήματος και στη σημαντική μείωση της απογοήτευσης κατά τη διάρκεια της αναμονής.
Στα μικρά παιδιά, μπορείτε να ενσωματώσετε την υπομονή στα παιχνίδια, όπως να τους πείτε ποιος μπορεί να μείνει ήσυχος για περισσότερο χρόνο ή να εντοπίσει τα περισσότερα κόκκινα αντικείμενα στο δωμάτιο ενώ περιμένετε. Το παιχνίδι απομακρύνει τον εγκέφαλο από την απογοήτευση και κάνει την αναμονή να φαίνεται πιο σύντομη.
Στην ίδια κατεύθυνση βοηθάει και η μέθοδος«αν/τότε». Δοκιμάστε να πείτε: «Αν τελειώσεις τις δουλειές σου, τότε μπορείς να παίξεις.» Ή: «Αν διαβάσεις ένα κεφάλαιο, τότε μπορείς να παίξεις στο PlayStation». Κάθε φορά που ένα παιδί καταφέρνει να σταματήσει πριν προβεί σε μια ενέργεια, αναπτύσσει την ικανότητά του να είναι υπομονετικό.
Διαλογισμός
Ο διαλογισμός μπορεί να είναι ένα βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της υπομονής σας, μειώνοντας το άγχος μέσω της ηρεμίας του νευρικού σας συστήματος. Υπάρχουν πρακτικές που περιλαμβάνουν ένα μάντρα που επαναλαμβάνεται σιωπηλά ή ήσυχα για να επαναφέρει το μυαλό σας στην ηρεμία. Το ίδιο μπορεί να λειτουργήσει καλά με τα παιδιά, ενώ το πρώτο που παρατηρείτε είναι η αλλαγή στο σώμα τους, καθώς γίνονται πιο ήσυχα και ήρεμα.
Να είστε ρεαλιστές
Αν και οι γονείς μπορούν να κάνουν πολλά, είναι σημαντικό να γνωρίζουν τι είναι ρεαλιστικό, από αναπτυξιακή άποψη, για τα παιδιά. Αν μη τι άλλο, αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να είστε πιο υπομονετικοί με την πρόοδό τους. Μέχρι την ηλικία των επτά ετών, αναμένεται ότι τα περισσότερα παιδιά κατανοούν την έννοια της υπομονής και αρχίζουν να την εφαρμόζουν στην πράξη.
Η υπομονή είναι αναπτυξιακή. Τα μικρά παιδιά δεν είναι προγραμματισμένα για μεγάλες καθυστερήσεις, επειδή οι περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην αυτορρύθμιση εξακολουθούν να ωριμάζουν μέχρι και τα 20 τους χρόνια.
Αναρωτηθείτε για την ανυπομονησία σας
Μην επιπλήττετε απαραίτητα τον εαυτό σας για την ανυπομονησία σας, λένε οι ειδικοί, επειδή μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι κάτι χρειάζεται προσοχή. Αναρωτηθείτε από πού προέρχεται για να προσπαθήσετε να διορθώσετε την πηγή, είτε πρόκειται για υπερφόρτωση, έλλειψη ύπνου ή μια βαθύτερη κατάσταση στο σπίτι ή στη δουλειά.
Όταν ανταποκρίνεστε σε αυτά τα σήματα με περιέργεια και συμπόνια αντί για ντροπή, μπορείτε να δημιουργήσετε περισσότερο χώρο ανάμεσα στο ερέθισμα και την αντίδραση.
moneyreview.gr με πληροφορίες από Guardian
