Πώς επιτεύχθηκε η τηλεχειρουργική επέμβαση
Η γεωγραφική απόσταση παύει πλέον να αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για την υψηλή χειρουργική πολυπλοκότητα. Η πρώτη ρομποτικά υποβοηθούμενη τηλεχειρουργική επέμβαση στην Ελλάδα είναι γεγονός, με τους χειρουργούς να βρίσκονται στην Ασία και τον ασθενή στην Ευρώπη.
Η ριζική προστατεκτομή πραγματοποιήθηκε με τον ασθενή να βρίσκεται στην ψηφιακή χειρουργική αίθουσα του Λευκού Σταυρού – The Athens Clinic στην Αθήνα, ενώ η πλήρης διαχείριση και καθοδήγηση των ρομποτικών βραχιόνων γινόταν ζωντανά από τη Γουχάν της Κίνας.
Επικεφαλής του απαιτητικού αυτού εγχειρήματος ήταν ο Καθηγητής Ουρολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος του European School of Urology, Ευάγγελος Λιάτσικος.
Πώς επιτεύχθηκε η τηλεχειρουργική επέμβαση
Για να καταστεί εφικτή μια επέμβαση τέτοιας βαρύτητας από απόσταση περίπου 8.000 χιλιομέτρων, απαιτήθηκε ο απόλυτος συντονισμός ιατρικής εξειδίκευσης και τεχνολογικών υποδομών αιχμής:
- Η εκμηδένιση του lag: Η χρήση του τηλεπικοινωνιακού δικτύου υπερ-υψηλής ταχύτητας της Vodafone διασφάλισε την απρόσκοπτη, σε πραγματικό χρόνο μετάδοση της τρισδιάστατης εικόνας και των κινητικών εντολών, απαλείφοντας τον κίνδυνο αποσυγχρονισμού.
- Η πλατφόρμα EDGE: Το υπερσύγχρονο ρομποτικό σύστημα ανέλαβε να «μεταφράσει» τις κινήσεις του κ. Λιάτσικου, φιλτράροντας τον φυσιολογικό τρόμο των χεριών και προσφέροντας απόλυτη σταθερότητα μέσα στο χειρουργικό πεδίο.
- Το «crash test» της προστατεκτομής: Η ριζική προστατεκτομή δεν είναι μια απλή αφαίρεση οργάνου. Απαιτεί τη διαφύλαξη των λεπτότατων αγγειονευρωδών δεματίων (τα οποία ευθύνονται για την εγκράτεια και τη στυτική λειτουργία του ασθενούς), γεγονός που επιβάλλει χιλιοστομετρική ακρίβεια και δεν αφήνει κανένα περιθώριο για αστάθεια στο τηλεπικοινωνιακό σήμα.
Η επιτυχής ολοκλήρωση αυτής της επέμβασης, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη ιατρική επιτυχία, αλλά μια απόδειξη της ωρίμανσης των τεχνολογιών αιχμής στον τομέα της υγείας.
Ο επικεφαλής αυτής της πρωτοποριακής επέμβασης, ήταν ο Καθηγητής Ουρολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος του European School of Urology, Ευάγγελος Λιάτσικος, ο οποίος μίλησε πρόσφατα στην εκπομπή Live News και τον Νίκο Ευαγγελάτο.
«Δεν είναι πυροτέχνημα. Είναι μία αρχή, που μας δείχνει έναν δρόμο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Λιάτσικος και πρόσθεσε: «Έναν δρόμο εκπαίδευσης. Γιατί δεν είναι μόνο ότι χειρουργήθηκε ένας ασθενής, αλλά ότι είχαμε την ευκαιρία να εκπαιδεύσουμε τους συναδέλφους μας. […] Το εγχείρημα γίνεται με ασφάλεια. Αυτό προϋποθέτει ότι στο σημείο που βρίσκεται ένας ασθενής, υπάρχει μια ομάδα, που αν πάει οτιδήποτε στραβά (π.χ. πέσει η σύνδεση) μπορεί να αναλάβει την επέμβαση και να τη διεκπαιρεώσει με απόλυτη ασφάλεια».
Η διενέργεια μιας ριζικής προστατεκτομής —μιας επέμβασης που απαιτεί εξαιρετική λεπτομέρεια και ανατομική ακρίβεια— από απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων, επιβεβαιώνει ότι πλέον η επιστήμη, διαθέτει τα εργαλεία για να εκμηδενίσει τον παράγοντα της φυσικής απόστασης.
Πρόκειται για ένα κομβικό βήμα για την εξέλιξη της τηλεϊατρικής και της ρομποτικής χειρουργικής σε παγκόσμιο επίπεδο, το οποίο ανοίγει το δρόμο για τον εκδημοκρατισμό της εξειδικευμένης χειρουργικής φροντίδας, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες που δημιουργούνται όταν η αυστηρή επιστημονική γνώση συναντά τη διεθνή τεχνολογική συνεργασία».
Από την επιχείρηση «Lindbergh» μέχρι σήμερα
Η σύλληψη της ιδέας της τηλεχειρουργικής (telesurgery) μετράει ήδη ένα τέταρτο του αιώνα. Η λογική πάνω στην οποία στηρίχθηκε είναι να χειρουργούνται από μακριά οι στρατιώτες που βρίσκονται σε κάποιο πεδίο μάχης. Ωστόσο, η πρώτη απόπειρα, δεν έγινε σε τραυματία πολέμου.
Ήταν 7 Σεπτεμβρίου του 2001, όταν ο Γάλλος χειρουργός Jacques Marescaux, ευρισκόμενος στη Νέα Υόρκη, αφαίρεσε τη χοληδόχο κύστη μιας 68χρονης ασθενούς που βρισκόταν στο Στρασβούργο.
Εκείνη η διηπειρωτική επέμβαση, που ονομάστηκε συμβολικά «Επιχείρηση Lindbergh» —προς τιμήν του πιλότου που διέσχισε πρώτος τον Ατλαντικό— απέδειξε ότι η θεωρία μπορούσε να γίνει πράξη.
Ωστόσο, για δεκαετίες, η ευρεία κλινική εφαρμογή της «σκόνταφτε» σε ένα αμείλικτο τεχνολογικό εμπόδιο: την καθυστέρηση μετάδοσης του σήματος (latency). Στη χειρουργική ακριβείας, μια καθυστέρηση ελάχιστων δεκάτων του δευτερολέπτου ανάμεσα στην κίνηση του χεριού του γιατρού και την αντίδραση του ρομπότ μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ιστική βλάβη.
Η πραγματική σημερινή καινοτομία —και η ειδοποιός διαφορά με το παρελθόν— βρίσκεται στο γεγονός ότι πλέον ο χρόνος απόκρισης έχει πρακτικά εκμηδενιστεί.
Πηγή: iatropedia
