Για περίπου το 80% των καταναλωτών, που εξυπηρετούνται από τους τρεις μεγαλύτερους προμηθευτές, η μέση τιμή των πράσινων τιμολογίων τον Μάρτιο διαμορφώνεται κοντά στα 13,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα
Σε χαμηλότερα επίπεδα διαμορφώθηκαν τα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας για τον Μάρτιο, καθώς η πλειονότητα των προμηθευτών ακολούθησε την έντονη αποκλιμάκωση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά κατά τον Φεβρουάριο. Η υποχώρηση του κόστους προμήθειας αποτυπώθηκε στις ανακοινώσεις των εταιρειών, οδηγώντας σε αισθητές μειώσεις για τους περισσότερους καταναλωτές.
Οι εξελίξεις αυτές καταγράφονται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος διαταραχών στις διεθνείς ενεργειακές ροές – με επίκεντρο το ενδεχόμενο περιορισμού της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – δημιουργούν φόβους για νέα άνοδο των τιμών μέσα στον Μάρτιο. Ωστόσο, οι ανησυχίες αυτές δεν αποτυπώθηκαν στις τιμολογιακές αποφάσεις των προμηθευτών για τον τρέχοντα μήνα.
Παρά τη γενική τάση αποκλιμάκωσης, η αγορά έδειξε ήδη σημάδια αυξημένης μεταβλητότητας. Η τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας για τη Δευτέρα εκτινάχθηκε στα περίπου 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα από περίπου 40 ευρώ την Κυριακή, όταν η υψηλή παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε συνδυασμό με τη μειωμένη ζήτηση της ημέρας κράτησαν το κόστος σε χαμηλά επίπεδα.
Σε μηνιαία βάση, η μέση τιμή χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο στα 78 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μειωμένη κατά περίπου 28% σε σχέση με τον Ιανουάριο, όταν είχε ανέλθει σε επίπεδα άνω των 108 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η πτώση αυτή μεταφέρθηκε σε σημαντικό βαθμό και στα πράσινα τιμολόγια.
Για περίπου το 80% των καταναλωτών, που εξυπηρετούνται από τους τρεις μεγαλύτερους προμηθευτές, η μέση τιμή των πράσινων τιμολογίων τον Μάρτιο διαμορφώνεται κοντά στα 13,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Μειώσεις έως 23% από τη ΔΕΗ
Τον τόνο της αγοράς έδωσε η ΔΕΗ ανακοινώνοντας μειώσεις έως 23% στα τιμολόγια του Μαρτίου ώστε η τελική τιμή του κυμαινόμενου πράσινου οικιακού τιμολογίου Γ1/Γ1Ν να πέσει στα 0,129 €/kWh από την ήδη χαμηλότερη τιμή της αγοράς 0,13928 €/kWh τον προηγούμενο μήνα. Ετσι η τιμή του πράσινου τιμολογίου της ΔΕΗ είναι και χαμηλότερη κατά περίπου 17% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι (0,1548 €/kWh).
Σύμφωνα με την εταιρεία, η αποκλιμάκωση των τιμών συνδέεται και με την αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο χαρτοφυλάκιό της, που συμβάλλει στη συγκράτηση του κόστους παραγωγής. Για τις ώρες χαμηλής χρέωσης, η τιμή διαμορφώνεται στα 11,48 λεπτά ανά κιλοβατώρα για τους καταναλωτές με διζωνικούς μετρητές.
Τη χαμηλότερη τιμή αυτό το μήνα ανακοίνωσε η ΗΡΩΝ, με το πράσινο τιμολόγιο να διαμορφώνεται στα 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, καταγράφοντας μείωση περίπου 23% σε σχέση με τα 14,76 λεπτά του Φεβρουαρίου. Η Protergia ανακοίνωσε τιμή 14,9 λεπτών ανά κιλοβατώρα έναντι 15,9 λεπτών τον Φεβρουάριο.
Σημαντικές μειώσεις κατέγραψαν και οι μη καθετοποιημένοι προμηθευτές. Η Zenith ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 16,55 λεπτά ανά κιλοβατώρα από περίπου 25,25 λεπτά τον προηγούμενο μήνα, δηλαδή πτώση άνω του 34%. Η Volton περιόρισε την τιμή κατά περίπου 24%, στα 16,62 λεπτά ανά κιλοβατώρα από 21,78 λεπτά, ενώ η NRG ανακοίνωσε τιμή 16,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα, μειωμένη κατά περίπου 21%.
Τι σημαίνει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για τις τιμές φυσικού αερίου
Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσε να αυξηθεί ακόμη και κατά 30% έως 60% σε σύντομο χρονικό διάστημα, σε περίπτωση που διακοπεί η διέλευση ενεργειακών φορτίων από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών της αγοράς φυσικού αερίου. Με τα σημερινά επίπεδα του δείκτη TTF να κινούνται κοντά στα 30–35 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το κλείσιμο των Στενών, θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές στην περιοχή των 40 έως 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα ή και υψηλότερα, ιδίως αν η διαταραχή παραταθεί.
Ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου θα επηρεαστεί η ευρωπαϊκή αγορά είναι το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, κυρίως από το Κατάρ, έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG στον κόσμο. Μια πιθανή διακοπή της ναυσιπλοΐας θα περιόριζε τη διαθεσιμότητα φορτίων LNG στη διεθνή αγορά, αναγκάζοντας την Ευρώπη να ανταγωνιστεί πιο έντονα την Ασία για την εξασφάλιση προμηθειών. Η εξέλιξη αυτή θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, ακόμη και αν οι φυσικές ελλείψεις παρέμεναν περιορισμένες.
Παρότι η Ευρώπη δεν εξαρτάται άμεσα σε μεγάλο βαθμό από φορτία LNG που περνούν από το Ορμούζ, η αγορά λειτουργεί πλέον σε μεγάλο βαθμό ως παγκόσμιο σύστημα επικοινωνούντων δοχείων. Ακόμη και μια μερική μείωση των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να προκαλέσει ανακατεύθυνση φορτίων προς την Ασία, αυξάνοντας το κόστος προμήθειας για τους ευρωπαίους αγοραστές.
Η επίδραση θα ήταν αρχικά κυρίως ψυχολογική και χρηματοοικονομική, μέσω της ενσωμάτωσης ενός γεωπολιτικού «risk premium» στις τιμές. Σε προηγούμενες περιόδους έντασης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 10% έως 20% μέσα σε λίγες ημέρες, ακόμη και χωρίς πραγματική διακοπή εφοδιασμού. Ένα πραγματικό κλείσιμο των Στενών θα είχε σαφώς ισχυρότερη επίδραση.
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ευρώπη εμφανίζεται σήμερα πιο ανθεκτική σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς διαθέτει διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας. Οι εισαγωγές από τη Νορβηγία, η αυξημένη παρουσία αμερικανικού LNG και η σημαντική δυναμικότητα των ευρωπαϊκών τερματικών σταθμών μειώνουν τον κίνδυνο άμεσων ελλείψεων. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, η επίπτωση εκτιμάται ότι θα εκδηλωθεί κυρίως μέσω των τιμών και όχι μέσω περιορισμών στην κατανάλωση.
Καθοριστικός παράγοντας θα είναι η διάρκεια μιας πιθανής διακοπής. Ένα επεισόδιο διάρκειας λίγων ημερών ή εβδομάδων θα οδηγούσε πιθανότατα σε προσωρινή άνοδο των τιμών, η οποία θα αποκλιμακωνόταν γρήγορα. Αντίθετα, μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες της διεθνούς αγοράς LNG και να διατηρήσει τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η πιθανότητα διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ παρακολουθείται στενά από τις ενεργειακές αγορές, καθώς πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως. Για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ακόμη και η απειλή διακοπής αρκεί για να αυξήσει τη μεταβλητότητα και να επηρεάσει τις τιμές του TTF, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.
