Η περιβαλλοντική πρωτοβουλία SeaSafe Greece προχωρά στο επόμενο στάδιο των ενεργειών της για την αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στις ελληνικές θάλασσες.
Μετά την πανελλαδική κινητοποίηση πολιτών και αλιέων για την καταγραφή του είδους, την ενημέρωση του κοινού και τη συγκέντρωση δεδομένων από διαφορετικές περιοχές της χώρας, η SeaSafe Greece έχει καταθέσει επίσημο αίτημα για την αξιολόγηση μιας νέας, πλήρως ανακτήσιμης συσκευής στοχευμένης αντιμετώπισης του λαγοκέφαλου.
Πώς λειτουργεί η συσκευή
Η συσκευή δεν αποτελεί μία συμβατική παγίδα μαζικής και αδιάκριτης αλίευσης. Η βασική αρχή λειτουργίας της αξιοποιεί συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς του λαγοκέφαλου, όπως την έντονη επιθετικότητα και τον ανταγωνισμό μεταξύ των ατόμων του ίδιου είδους.
Οι λαγοκέφαλοι προσελκύονται στοχευμένα και εισέρχονται σε έναν ελεγχόμενο χώρο, μέσα στον οποίο ενεργοποιείται η μεταξύ τους επιθετική συμπεριφορά, με αποτέλεσμα τη σταδιακή αυτοεξόντωσή τους. Η ακριβής κατασκευή, η μέθοδος προσέλκυσης και τα κρίσιμα τεχνικά χαρακτηριστικά της συσκευής δεν δημοσιοποιούνται στο παρόν στάδιο, μέχρι να ολοκληρωθεί η θεσμική και επιστημονική αξιολόγησή της.
Η βασική αρχή έχει ήδη δοκιμαστεί σε δύο εφαρμογές μικρότερης κλίμακας, με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα. Στις συγκεκριμένες δοκιμές καταγράφηκε προσέλκυση λαγοκέφαλων, χωρίς να παρατηρηθεί προσέλκυση ή εγκλωβισμός άλλων θαλάσσιων ειδών.
Η σχεδιαζόμενη πιλοτική εφαρμογή προβλέπει την προσωρινή πόντιση δύο έως τριών μεγαλύτερων συσκευών, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και υπό συνεχή έλεγχο.
Οι συσκευές θα παρακολουθούνται με:
-υποβρύχιες κάμερες,
-πλωτήρα με φωτοβολταϊκό σύστημα,
-σύνδεση κινητής τηλεφωνίας για απομακρυσμένη εποπτεία,
-υποστήριξη από υποβρύχιο τηλεκατευθυνόμενο όχημα, ROV.
Θα είναι πλήρως ανακτήσιμες, χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στον βυθό, και θα μπορούν να ανασυρθούν άμεσα, εφόσον ζητηθεί από τις αρμόδιες αρχές. Ο σχεδιασμός τους έχει ως βασική προτεραιότητα το χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, τη μη στοχοποίηση άλλων ειδών και την αποφυγή μόνιμων καταλοίπων στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Οι κινήσεις της SeaSafe Greece
Μέχρι σήμερα, η SeaSafe Greece έχει προχωρήσει σε σειρά ενεργειών σε εθνικό, περιφερειακό, τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μεταξύ άλλων:
-Έχει ξεκινήσει πανελλαδική προσπάθεια καταγραφής και χαρτογράφησης του λαγοκέφαλου, με τη συμμετοχή πολιτών και αλιέων.
-Έχει οργανώσει δράσεις πεδίου και πανελλαδική κινητοποίηση για την αποτύπωση του πραγματικού μεγέθους του προβλήματος.
-Έχει αποστείλει ενημερωτικά υπομνήματα και αιτήματα προς τα συναρμόδια υπουργεία.
-Έχει απευθυνθεί στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και σε άλλους αρμόδιους θεσμικούς φορείς.
-Έχει ζητήσει συνεργασία και υποστήριξη από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
-Έχει προχωρήσει σε επικοινωνίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την ενημέρωση και τη διερεύνηση θεσμικής υποστήριξης.
Βρίσκεται σε επικοινωνία με επιστήμονες και ειδικούς από την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, προκειμένου η πιλοτική εφαρμογή να παρακολουθηθεί και να αξιολογηθεί με επιστημονικά κριτήρια.
Το άμεσο αίτημα της SeaSafe Greece δεν αφορά, στην παρούσα φάση, τη χρηματοδότηση της συσκευής. Αφορά τη θεσμική καθοδήγηση, την αξιολόγηση της μεθόδου και τη χορήγηση της απαιτούμενης προσωρινής άδειας για μία απολύτως ελεγχόμενη πιλοτική πόντιση.
Το αίτημα πρωτοκολλήθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος
Στις 28 Ιουλίου 2026, η SeaSafe Greece απέστειλε επίσημο αίτημα προς τη Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων και τη Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το αίτημα και η ορθή επανάληψή του πρωτοκολλήθηκαν στις 29 Ιουλίου 2026, με αριθμούς:
ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/86956/2048ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/86969/2049
Το Υπουργείο ενημέρωσε τη SeaSafe Greece ότι το αίτημα έχει χρεωθεί στο αρμόδιο Τμήμα Βιοποικιλότητας.
Η πρωτοβουλία αναμένει πλέον την ουσιαστική απάντηση των αρμόδιων υπηρεσιών σχετικά με:
1. Την ύπαρξη θεσμοθετημένου ή υπό κατάρτιση Σχεδίου Διαχείρισης για τον λαγοκέφαλο.
2. Τη διαδικασία με την οποία μπορεί η προτεινόμενη πιλοτική δράση να αξιολογηθεί και να ενταχθεί σε ένα τέτοιο σχέδιο.
3. Τα τεχνικά, επιστημονικά και διοικητικά δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υποβολή πλήρους φακέλου.
4. Τη δυνατότητα χορήγησης προσωρινής άδειας πόντισης δύο έως τριών συσκευών, στο πλαίσιο ελεγχόμενης πιλοτικής ή ερευνητικής εφαρμογής.
5. Τον ορισμό της αρμόδιας υπηρεσίας και του στελέχους που θα αναλάβει την εξέταση και τον συντονισμό του αιτήματος.
Παράλληλα, αναμένονται απαντήσεις από τους υπόλοιπους θεσμικούς και πολιτικούς φορείς στους οποίους έχουν αποσταλεί ενημερωτικά email και προτάσεις συνεργασίας.
Μιχάλης Καρποδίνης: «Ζητάμε να δοκιμαστεί νόμιμα και με πλήρη έλεγχο»
Ο Μιχάλης Καρποδίνης, εκπροσωπώντας τη SeaSafe Greece, δήλωσε:
«Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουμε ήδη στα χέρια μας μία ολοκληρωμένη λύση για ολόκληρη τη Μεσόγειο. Έχουμε όμως μία μέθοδο που, στις δύο πρώτες δοκιμές μικρής κλίμακας, παρουσίασε ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα.Δεν ζητάμε λευκή επιταγή ούτε χρηματοδότηση χωρίς έλεγχο. Ζητάμε να μας επιτραπεί να δοκιμάσουμε τη συσκευή νόμιμα, σε μεγαλύτερη κλίμακα, με υποβρύχιες κάμερες, επιστημονική παρακολούθηση και πλήρη εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές.Επί χρόνια ακούμε πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα του λαγοκέφαλου. Ήρθε η ώρα, παράλληλα με τις μελέτες και τις καταγραφές, να αξιολογηθούν και συγκεκριμένες προτάσεις δράσης μέσα στη θάλασσα. Εάν η συσκευή αποδώσει, θα έχουμε αποκτήσει ένα νέο εργαλείο. Εάν δεν αποδώσει, αυτό θα καταγραφεί επίσημα και επιστημονικά. Το μόνο που δεν πρέπει να συνεχιστεί είναι η αδράνεια».
Η SeaSafe Greece δηλώνει διαθέσιμη για συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, δημόσιες υπηρεσίες και επιστήμονες, με στόχο την πραγματοποίηση μιας διαφανούς και επιστημονικά ελεγχόμενης πιλοτικής δοκιμής.
