Πώς εξελίσσεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης, με στόχο τη βελτίωση της διαχείρισης των δικαστικών δεδομένων, την επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών
Από την αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου έως την ψηφιοποίηση περίπου 300 εκατ. σελίδων δικαστικών αρχείων και τον εξοπλισμό 110 αιθουσών ακροαματικής διαδικασίας με συστήματα ψηφιακής καταγραφής, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα τεχνολογικής αναβάθμισης που έχουν υλοποιηθεί στον χώρο της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στοχεύουν στη βελτίωση της διαχείρισης των δικαστικών δεδομένων, στην επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών για πολίτες και επαγγελματίες του χώρου, καθώς και στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και των υπηρεσιών που χρησιμοποιούν καθημερινά δικαστήρια και εισαγγελικές αρχές σε ολόκληρη τη χώρα.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει το έργο της αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ στον τομέα της Δικαιοσύνης, συνολικού συμβατικού τιμήματος 69,1 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Στο πλαίσιο του έργου περιλαμβάνεται η λειτουργική ενότητα για την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, καθώς και η β’ φάση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ).
Η παρέμβαση στο Εθνικό Ποινικό Μητρώο στοχεύει στην ενίσχυση των διαδικασιών τήρησης και έκδοσης των σχετικών πιστοποιητικών, μέσω περισσότερων αυτοματοποιήσεων, βελτιωμένης ποιότητας δεδομένων και διαλειτουργικότητας με εθνικά μητρώα και ευρωπαϊκά συστήματα, όπως το ECRIS. Παράλληλα, ενσωματώνονται μηχανισμοί που ενισχύουν την ασφάλεια, τον έλεγχο των διαδικασιών και τις δυνατότητες διοικητικής πληροφόρησης.
Η σημασία της συγκεκριμένης αναβάθμισης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το ποινικό μητρώο αποτελεί μία από τις πλέον χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες της Δικαιοσύνης από πολίτες και δημόσιους φορείς. Η επιτάχυνση και η απλούστευση των διαδικασιών έκδοσης αναμένεται να περιορίσει το διοικητικό βάρος και να βελτιώσει την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης δικαστικών αρχείων
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στον δημόσιο τομέα. Το έργο αφορά τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και εκτείνεται σε 320 δικαστήρια και εισαγγελίες σε όλη τη χώρα, από τον ‘Αρειο Πάγο και την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου έως εφετεία, πρωτοδικεία, εισαγγελίες πρωτοδικών, εισαγγελίες εφετών και ειρηνοδικεία.
Το φυσικό αντικείμενο του έργου προβλέπει την ψηφιοποίηση περίπου 300,24 εκατ. σελίδων, με ορόσημο την ολοκλήρωση του 90% του αντικειμένου, δηλαδή περίπου 270 εκατ. σελίδων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία προόδου, έχουν ήδη σαρωθεί 273.411.559 σελίδες, έχουν δειγματοληπτικά ελεγχθεί 246.928.398, έχουν μεταφορτωθεί 207.184.434, ενώ οι καταχωρημένες σελίδες ανέρχονται σε 139.234.997 και τα καταχωρημένα έγγραφα σε 16.838.625.
Πέρα από τον όγκο των δεδομένων, η ουσία του έργου βρίσκεται στη μετατροπή του φυσικού αρχείου σε αναζητήσιμη ψηφιακή πληροφορία. Τα έγγραφα υφίστανται διαδικασίες σάρωσης, αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), εμπλουτισμού με μεταδεδομένα και καταχώρισης σε σύστημα Διαχείρισης Διαδικασιών, Εγγράφων και Ψηφιακών Αρχείων.
Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η αναζήτηση και η ανάκτηση εγγράφων, ενισχύεται η ασφάλεια της πληροφορίας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για καλύτερη διασύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Το έργο έχει πανελλαδική κάλυψη, καθώς υλοποιείται σε 249 δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα και σε 71 δομές της νησιωτικής χώρας.
Οι 110 αίθουσες που περνούν στην ψηφιακή εποχή
Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος του ψηφιακού μετασχηματισμού αφορά την αναβάθμιση του συστήματος τήρησης των αρχείων των δικαστηρίων, έργο συνολικού συμβατικού τιμήματος 28,78 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση τεχνικών υποδομών για την ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και διάθεση των πρακτικών συνεδριάσεων των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσεται ο απαραίτητος εξοπλισμός και πραγματοποιούνται εργασίες δικτύωσης σε έως 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας πανελλαδικά, συμπεριλαμβανομένων επιλεγμένων αιθουσών σε καταστήματα κράτησης που χρησιμοποιούνται ως ακροατήρια.
Παράλληλα, προβλέπεται η παροχή υπηρεσιών ηχογράφησης και αποηχογράφησης έως 110.000 ωρών ανά συμβατικό έτος, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος της παρέμβασης στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων.
Η ψηφιακή καταγραφή της ακροαματικής διαδικασίας και η ασφαλής αποθήκευση των πρακτικών θεωρούνται κρίσιμες παράμετροι για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικαστικών υποθέσεων, καθώς μειώνουν τον χρόνο επεξεργασίας και διευκολύνουν την πρόσβαση στο σχετικό υλικό.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης συμπληρωματικές δυνατότητες αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης για την αποηχογράφηση πρακτικών, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση της επεξεργασίας και την ενίσχυση της ποιότητας των παραγόμενων δεδομένων.
Η πορεία υλοποίησης
Σύμφωνα με τα στοιχεία προόδου, στο έργο για την τήρηση των αρχείων των δικαστηρίων έχουν ήδη παραληφθεί οι φάσεις που αφορούν τη μελέτη εφαρμογής, την αναβάθμιση του συστήματος, τις εξωστρεφείς ηλεκτρονικές υπηρεσίες, τις διαλειτουργικότητες, την εγκατάσταση εξοπλισμού και την επέκταση των υπηρεσιών στις 110 δικαστικές αίθουσες.
Έχουν επίσης ολοκληρωθεί οι φάσεις δοκιμαστικής και πιλοτικής λειτουργίας, εκπαίδευσης χρηστών και υιοθέτησης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ σε εξέλιξη παραμένουν οι υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης.
Αντίστοιχα, στο έργο αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ της Δικαιοσύνης έχουν ολοκληρωθεί φάσεις που αφορούν μελέτες, προμήθεια εξοπλισμού, ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών, παραμετροποίηση συστημάτων και εκπαίδευση. Όσον αφορά στο ΟΣΔΔΥ-ΠΠ, η πλήρης παραγωγική λειτουργία των νέων δυνατοτήτων προβλέπεται εντός του 2026.
«Η Δικαιοσύνη μπαίνει πλέον σε μια νέα ψηφιακή τάξη, όπου η πληροφορία δεν χάνεται στον όγκο του χαρτιού, αλλά οργανώνεται, προστατεύεται και αξιοποιείται προς όφελος του πολίτη και των θεσμών. Με τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, το ποινικό μητρώο, τα δικαστικά αρχεία και οι ίδιες οι αίθουσες των δικαστηρίων αποκτούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που ενισχύουν την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαστικής λειτουργίας», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης.
Και προσθέτει: «Δεν μιλάμε απλώς για έργα πληροφορικής. Μιλάμε για μια ουσιαστική θεσμική υποδομή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Από την ψηφιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων σελίδων και την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, έως τις 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας που αποκτούν προηγμένες δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής, χτίζουμε ένα περιβάλλον πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο φιλικό για όλους».
