Ριζικές ανατροπές που αλλάζουν πλήρως το «παιχνίδι» των online αγορών και φέρνουν ξαφνικές επιβαρύνσεις για εκατομμύρια καταναλωτές έρχονται από την 1η Ιουλίου 2026.
Με νέα εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, καταργείται οριστικά η τελωνειακή ατέλεια για εισαγόμενα αγαθά χαμηλής αξίας (έως 150 ευρώ) από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπως Κίνα, ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο). Πλέον, στα τελωνεία ολόκληρης της ΕΕ επιβάλλεται ειδικός, κατ’ αποκοπή δασμός 3 ευρώ ανά γραμμή διασάφησης στις εξ αποστάσεως πωλήσεις προς ιδιώτες (B2C), βάζοντας ουσιαστικά τέλος στα πάμφθηνα προϊόντα που κατέκλυζαν την αγορά χωρίς καμία τελωνειακή επιβάρυνση.
Πώς υπολογίζεται το «τρίευρο» και γιατί ακριβαίνουν οι παραγγελίες
Ο νέος ειδικός δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται απαραίτητα ανά δέμα, αλλά ανά ξεχωριστό είδος και ανά στίχο (γραμμή) διασάφησης στο τελωνειακό έγγραφο. Αυτό σημαίνει ότι αν παραγγείλετε τρία διαφορετικά είδη προϊόντων που καταχωρούνται σε τρεις διαφορετικές γραμμές, η επιβάρυνση θα είναι 9 ευρώ, ακόμη και αν η αρχική αξία των προϊόντων ήταν μόλις 5 ή 6 ευρώ.
Το μέτρο εφαρμόζεται αυστηρά για αποστολές με συνολική αξία έως 150 ευρώ, με την ΑΑΔΕ να ξεκαθαρίζει τα εξής:
- Χωριστές αποστολές: Προϊόντα που παραγγέλνονται ή αποστέλλονται χωριστά θεωρούνται διαφορετικές αποστολές, ακόμη και αν φτάσουν την ίδια ημέρα στον ίδιο προορισμό.
- Τεχνητό «σπάσιμο»: Αν ο καταναλωτής ή η πλατφόρμα σπάσει μια παραγγελία σε τρία διαφορετικά πακέτα, τότε θα χρεωθεί τρία ξεχωριστά «τρίευρα» (9 ευρώ συνολικά), αντί για ένα.
Προσοχή: Κρίσιμος παράγοντας είναι ο χρόνος εκτελωνισμού και όχι ο χρόνος της παραγγελίας. Αν μια αγορά έγινε πριν από την 1η Ιουλίου αλλά το δέμα φτάσει στο ελληνικό τελωνείο μετά την ημερομηνία αυτή, ο δασμός θα επιβληθεί κανονικά και η εταιρεία κούριερ θα ζητήσει την έξτρα χρέωση κατά την παράδοση.
Ημερομηνία-ορόσημο το 2028 και οι νέοι κωδικοί ταυτοποίησης (PID)
Ο συγκεκριμένος δασμός των 3 ευρώ αποτελεί ένα μεταβατικό, προσωρινό μέτρο το οποίο θα παραμείνει σε ισχύ έως την 1η Ιουλίου 2028. Από την ημερομηνία εκείνη και μετά, ο κατ’ αποκοπή δασμός καταργείται και όλα ανεξαιρέτως τα εμπορεύματα του ηλεκτρονικού εμπορίου θα υπάγονται στους κανονικούς, πλήρεις δασμολογικούς συντελεστές, ανεξάρτητα από την αξία τους.
Παράλληλα, για την πάταξη των ψευδών δηλώσεων περιεχομένου και αξίας, καθιερώνονται υποχρεωτικά τα Αναγνωριστικά Προϊόντος (Product Identifiers – PID). Πρόκειται για μοναδικούς ψηφιακούς κωδικούς (όπως EAN, ISBN ή εσωτερικούς κωδικούς αποθήκης της πλατφόρμας) που θα επιτρέπουν στα τελωνεία να «σκανάρουν» και να ιχνηλατούν την ακριβή ταυτότητα του προϊόντος από τη στιγμή της αγοράς έως την παράδοση. Η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει προαιρετικά από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, ενώ από την 1η Νοεμβρίου 2026 γίνονται υποχρεωτικοί με την επιβολή κυρώσεων σε αντίθετη περίπτωση.
Πώς θα λειτουργούν Amazon, eBay και το «κόλπο» με τις ευρωπαϊκές αποθήκες
Η αντίδραση των μεγάλων ομίλων του real-time retail και του ηλεκτρονικού εμπορίου αναμένεται να αλλάξει τον χάρτη των μεταφορών, καθώς οι πλατφόρμες δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο:
- Ευρωπαϊκές αποθήκες: Για να αποφύγουν το «χαράτσι» των 3 ευρώ ανά λιανική πώληση, μεγάλες πλατφόρμες αναμένεται να ενισχύσουν τις αποθήκες τους εντός ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας). Θα εισάγουν μαζικά τα προϊόντα ως χονδρική και στη συνέχεια θα τα αποστέλλουν στους καταναλωτές εντός ΕΕ ως εγχώρια/ευρωπαϊκή διακίνηση. Αυτό ενδέχεται να αυξήσει ελαφρώς τις αρχικές τιμές λόγω κόστους αποθήκευσης, αλλά θα γλιτώνει τον πελάτη από το τελωνείο.
- Σύστημα IOSS: Όπου κατά την αγορά εισπράττεται ο ΦΠΑ μέσω του συστήματος IOSS, η διαδικασία παραμένει καθαρή ως προς τον φόρο, όμως ο νέος δασμός των 3 ευρώ θα ενσωματώνεται πλέον κατά το checkout στην οθόνη του χρήστη.
- Amazon & eBay: Το Amazon διαθέτει ήδη προκαταβολικό μηχανισμό εκτελωνισμού, οπότε ο καταναλωτής θα βλέπει την τελική επιβάρυνση άμεσα πριν πληρώσει. Στο eBay, ωστόσο, αν η αγορά γίνεται από ιδιώτη ή μικρό πωλητή εκτός ΕΕ, το δέμα θα σταματά κανονικά στο τελωνείο και ο αγοραστής θα καλείται να πληρώσει τον δασμό και τον ΦΠΑ κατά την παραλαβή.
Τι ισχύει για τις αρνήσεις παραλαβής και τις επιστροφές
Η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει μια αυστηρή ρήτρα κατά των καταχρήσεων, δίνοντας το δικαίωμα στις τελωνειακές αρχές να ελέγχουν την πραγματική ουσία της συναλλαγής και να απορρίπτουν τεχνητές τριγωνικές μεταφορές ή εικονικές διασαφήσεις, απαιτώντας ακόμα και εγγυήσεις πριν απελευθερώσουν τα δέματα.
Σε περίπτωση που ένας καταναλωτής βρεθεί προ εκπλήξεως με τις νέες χρεώσεις και αρνηθεί να παραλάβει το δέμα από τον κούριερ, αυτό θα επιστρέφεται στον πωλητή. Ωστόσο, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι η άρνηση αυτή δεν συνεπάγεται αυτόματη επιστροφή όλων των χρημάτων. Οι χρεώσεις που αφορούν έξοδα διαχείρισης των εταιρειών μεταφοράς, αποθηκευτικά τέλη ή έξοδα επιστροφής καθορίζονται από τους όρους χρήσης της κάθε πλατφόρμας και της εταιρείας κούριερ και δεν σχετίζονται με το τελωνείο. Οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ενημερώνονται για τις «κρυφές» αυτές χρεώσεις πριν ολοκληρώσουν τις αγορές τους.
