Η επανέναρξη ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου δοκιμάζει τις σχέσεις Αθήνας-Άγκυρας – Η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam και η συνεργασία με την Αίγυπτο ενισχύουν τη διπλωματική δυναμική
«Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι υπερβολικά ευαίσθητες και σημαντικές για να χρησιμοποιηθούν ως προεκλογικό υλικό. Δεν έχουμε κανένα συμφέρον να εμπλακούμε στην εσωτερική πολιτική της Ελλάδας». Την εν λόγω φράση χρησιμοποίησε από το βήμα του ΟΗΕ ο Ταγίπ Ερντογάν, κληθείς να σχολιάσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το plan B της Ελλάδας αν υπάρξει “Κάσος Νο 2”
Στην Αθήνα δεν έχει περάσει απαρατήρητη η τουρκική διγλωσσία των τελευταίων ημερών. Από τη μία, τα υπουργεία Εξωτερικών και Αμυνας της γείτονος –αλλά και οι απανταχού φιλοκυβερνητικοί αναλυτές– ανεβάζουν τους τόνους με προκλητικές δηλώσεις και ανακοινώσεις και, από την άλλη, ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος επικαλείται ξαφνικά το Διεθνές Δίκαιο, εκφωνεί την πιο ήπια ομιλία των τελευταίων ετών στον ΟΗΕ (αν εξαιρέσουμε την ανιστόρητη αποστροφή περί αναγνώρισης του ψευδοκράτους) και διαμηνύει ότι η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας.
Σχολιάζοντας τις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Ερντογάν, ανώτατη κυβερνητική πηγή έλεγε: «Κινούνται σε μια διαφορετική κατεύθυνση από αυτά που είχαμε ακούσει στο πρόσφατο παρελθόν. Είμαστε γείτονες, είμαστε καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να ζούμε δίπλα ο ένας στον άλλον. Το σημαντικό είναι να χαμηλώσει αυτή η ένταση, που δεν την έχουμε ανεβάσει εμείς».
Πού, όμως, αποσκοπεί η τουρκική διγλωσσία και πώς θα μεταφραστεί στο πεδίο όταν η Ελλάδα επανεκκινήσει τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου;
Τον Οκτώβριο το crash test
Το καλώδιο αναμένεται να μπει εκ νέου στην «πρίζα» τον Οκτώβριο, οπότε και θα επανεκκινήσουν οι έρευνες. Σύμφωνα με πληροφορίες των «Π», μέχρι και την ώρα που συντασσόταν το παρόν κείμενο δεν είχε φτάσει αίτημα για έκδοση NAVTEX στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Κυβερνητικές πηγές έλεγαν στα «Π», πάντως, ότι οι έρευνες θα προχωρήσουν σίγουρα εντός του επόμενου μήνα. Ενώ στο ερώτημα πώς θα κινηθούν η Ελλάδα και η Κύπρος αν η Τουρκία επιχειρήσει εκ νέου να εμποδίσει τις έρευνες, όπως συνέβη στην Κάσο, «επιστρατεύοντας» πολεμικά πλοία, οι ίδιες πηγές απαντούσαν με νόημα: «Eχουμε plan A, αλλά και plan B». Το γεγονός ότι εμπλέκεται και επισήμως πλέον η Γαλλία στην εξίσωση, χάρη στον γαλλικό κολοσσό Meridiam, που εισήλθε στο έργο, σίγουρα αποτελεί ένα «μαξιλαράκι ασφαλείας». Εκείνο που ζητά (από το Παρίσι και όχι μόνο) η Τουρκία είναι ενημέρωση. Τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι, πριν από την έναρξη εργασιών, το κράτος τα πλοία του οποίου θα συμμετάσχουν στις δραστηριότητες θα πρέπει να επικοινωνήσει με την Aγκυρα μέσω διπλωματικών διαύλων. Εκτενές ρεπορτάζ στη διαχρονική αυτή ανάγκη της Τουρκίας να είναι ενήμερη και να μη συναντά… εκπλήξεις στον διάβα της αφιέρωσε η εφημερίδα «Hurriyet».
Η κίνηση-ματ
Μόνο τυχαίο δεν μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι ο οξυδερκής Νίκος Δένδιας αποφάσισε να ταξιδέψει τη δεδομένη χρονική στιγμή στο Κάιρο. Οπως πρώτη αποκάλυψε η εφημερίδα μας, την προηγούμενη Τρίτη ο υπουργός Εθνικής Αμυνας μετέβη στην Αίγυπτο, όπου συνάντησε και τον πρόεδρο, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκε η τριμερής συνάντηση των υπουργών Αμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, μετά το πέρας της οποίας εξεδόθη ένα σημαντικό κοινό ανακοινωθέν. Αρκετοί διάβασαν, αλλά ελάχιστοι παρατήρησαν την εξής κρίσιμη διατύπωση για «ταχεία και ενιαία αντίδραση σε τυχόν μελλοντικές εξελίξεις που αφορούν πηγές απειλών κάθε είδους κατά των τριών χωρών». Βεβαίως, η φράση αυτή per se δεν «δεσμεύει» την Αίγυπτο να κινητοποιήσει δικά της πολεμικά πλοία, σε περίπτωση που η Τουρκία βγάλει φρεγάτες και κορβέτες στην περιοχή των ερευνών για να εμποδίσει την υλοποίησή τους.
Ωστόσο, η διακήρυξη περί ενιαίας αντίδρασης σε μελλοντικές απειλές, αλλά και η αναφορά στο κομμάτι της ενέργειας που εντοπίζεται στην τρίτη παράγραφο του κοινού ανακοινωθέντος, όπου υπογραμμίζεται η ανάγκη «ενίσχυσης των κοινών πλαισίων προστασίας για τις γραμμές εφοδιασμού, τα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τις υπεράκτιες ενεργειακές υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο έναντι διαφόρων απειλών», ούτε τυχαίες μπορεί να θεωρηθούν ούτε να υποτιμηθούν. «Γνωρίζουμε ότι δεν θα πολεμήσει άλλος για εμάς. Ούτε οι Γάλλοι ούτε οι Αιγύπτιοι ούτε οι Ισραηλινοί. Ωστόσο, είναι σημαντικό να έχουμε από κοντά το Κάιρο, διότι αποτελεί στρατηγικό μας εταίρο στην περιοχή», δήλωνε στα «Π» έμπειρη διπλωματική πηγή.
Αξίζει να θυμίσουμε, επίσης, ότι το Κάιρο – παρά την αναθέρμανση που παρατηρείται στις σχέσεις του με την Αγκυρα– επέλεξε να μην προσχωρήσει στη «Συμφωνία της Μέκκας», που υπεγράφη μεταξύ της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν. Το κοινό ανακοινωθέν που προαναφέρθηκε δεν «αντιπαρατίθεται» στη «Συμφωνία της Μέκκας» καθ’ οιονδήποτε τρόπο, ωστόσο είναι ενδεικτικό της στρατηγικής που ακολουθεί η Αίγυπτος. Αλλωστε, εκκρεμούν και οι εξελίξεις για τον GREGY, το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο που θα συνδέσει την Αίγυπτο με την Αττική για τη μεταφορά ενέργειας. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, η αιγυπτιακή πλευρά έθεσε το ζήτημα στη συνάντηση με τον κ. Δένδια.
“Είμαστε πολύ κοντά”
Ουδείς, πάντως, μπορεί να προβλέψει πώς θα αντιδράσει η Τουρκία ή ακόμα και η Αίγυπτος, (ότ)αν η Ελλάδα προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια ή/και δυτικά της Κρήτης. Η προετοιμασία έχει γίνει. Μάλιστα, ο καθηγητής και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Αγγελος Συρίγος, στο πλαίσιο της παρουσίασης του βιβλίου του «Ελλάδα και Τουρκία: 50 ερωτήματα και απαντήσεις», ρωτήθηκε από την υπογράφουσα πόσο κοντά είναι η Ελλάδα στο να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ., με τον ίδιο να αποκαλύπτει: «Νοτίως της Κρήτης είμαστε πολύ κοντά…». Σημειωτέον, είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια δήλωση διατυπώνεται δημοσίως από κυβερνητικά χείλη.
