Το ΥΠΕΝ εξετάζει κατ’ εξαίρεση αξιολόγηση περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό, χωρίς όμως να αλλάζει τους περιορισμούς για υψόμετρο, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) και μικρά νησιά.
Την περαιτέρω αξιολόγηση επιμέρους περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό, οι οποίες βρίσκονται εντός ζωνών όπου η μέση ταχύτητα ανέμου είναι κάτω από 4 m/s και στις οποίες, σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, απαγορεύεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών, φαίνεται να εξετάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λίγο πριν από την οριστικοποίηση του τελικού κειμένου.
Θυμίζουμε πως σύμφωνα με το αρχικό κείμενο του χωροταξικού, οι ανεμογεννήτριες επιτρέπονται μόνο σε δημοτικές ενότητες, που το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος άλλος περιορισμός, όπως το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ.
«Κόκκινο πανί» υψόμετρο και νησιά
Την ίδια στιγμή, «κόκκινο πανί» για το υπουργείο αποτελούν το υψόμετρο των 1.200 μέτρων, οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), αλλά και τα νησιά, για τα οποία δεν εξετάζει καμία αλλαγή, παρά τις διαφωνίες της αγοράς.
Άλλωστε, αυτό ξεκαθαρίστηκε χθες και διά στόματος του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, κατά την τοποθέτησή του στο συνέδριο Energy Corridors.
Σύμφωνα με όσα είπε, παρότι έχουν διατυπωθεί προτάσεις από την αγορά για πιο χαλαρούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς, η κυβέρνηση επιλέγει να διατηρήσει αυστηρούς κανόνες.
«Έχει ωφέλεια αυτό που ζητά η αγορά, αλλά όπως και κάθε κλάδος έχει τη θεσμική υποχρέωση να εκφράσει θεσμικά τα επιχειρήματα των μελών του έτσι θεσμικά και η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να εκφράσει τη δημόσια πολιτική που επιλέγει. Και εμείς επιλέγουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Λέμε όχι σε φωτοβολταϊκά σε περιοχές που είναι δασικές εκτάσεις, λέμε όχι ανεμογεννήτριες πάνω από τα 1.200 μέτρα, όχι ανεμογεννήτριες σε μικρά Κυκλαδονήσια. Και αυτό γίνεται με απόλυτο σεβασμό και αναγνώριση της σημασίας που έχει για το ενεργειακό μείγμα η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.
Θυμίζουμε πως το χωροταξικό των ΑΠΕ είναι ένα από τα σημαντικά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο ολοκληρώνεται στις 31 Ιουλίου, με το ΥΠΕΝ να έχει ολοκληρώσει κατά 91% τα απαραίτητα ορόσημα.
Στο υπόλοιπο 9% πέρα από το χωροταξικό των ΑΠΕ, περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, και εκείνο για τον τουρισμό το οποίο αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός της επόμενης εβδομάδας.
Οι περιορισμοί που προβλέπονται για τα αιολικά
Το νέο χωροταξικό δεν αφορά μόνο τα αιολικά πάρκα αλλά και τα φωτοβολταϊκά, ενώ περιλαμβάνει πρόσθετες ρυθμίσεις για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως μονάδες βιομάζας, γεωθερμίας, συστήματα αποθήκευσης και μικρά υδροηλεκτρικά έργα και σχεδιάστηκε παράλληλα με τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό και τη βιομηχανία, ώστε να αποφευχθούν συγκρούσεις χρήσεων γης.
Αξίζει να σημειώσουμε πως από την πλευρά της αγοράς φωτοβολταϊκών, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) την Τετάρτη, σε ενημερωτική συνάντηση που πραγματοποίησε, «μέχρι το 2030 το νέο χροταξικό δεν επηρεάζει τον κλάδο, καθώς όποιο έργο έχει λάβει περιβαλλοντικούς όρους δεν μπορεί να πάει πίσω. Συμμεριζόμαστε τους φόβους των αιολικών και το κυνήγι που δέχονται».
Ωστόσο, στην περίπτωση των αιολικών πάρκων οι περιορισμοί του αρχικού κειμένου του χωροταξικού είναι μεγαλύτεροι και σοβαρότεροι.
Θυμίζουμε πως, μεταξύ άλλων, δεν θα επιτρέπεται η ανάπτυξή τους στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, σε υγροτόπους και σε περιοχές προστασίας της φύσης.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή ειδικές περιοχές προστασίας πτηνών, όπου αιολικά έργα θα μπορούν να εγκατασταθούν μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό δύο αυστηρές προϋποθέσεις: εφόσον αυτό προβλέπεται από εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και εφόσον η περιοχή διαθέτει υψηλό αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 μέτρων ανά δευτερόλεπτο.
Περιορισμοί τίθενται επίσης σε μικρά νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, καθώς και σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, σε σύμπλευση και με το χωροταξικό του τουρισμού.
Εξαιρούνται, βέβαια, έργα που εξυπηρετούν ειδικές ανάγκες δημοσίου συμφέροντος, όπως έργα αφαλάτωσης, ή έργα που εξυπηρετούν την ασφάλεια εφοδιασμού μη διασυνδεδεμένων νησιών.
Οι ενστάσεις της αγοράς αιολικών
Παρότι κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης κατατέθηκαν πάνω από 1.000 σχόλια, περισσότερα εκ των οποίων ζητούν να μπει τέλος στις ΑΠΕ, και επομένως επιβεβαιώνουν πως δεν τίθεται ανάγκη αναθεώρησης των βασικών επιλογών του ΥΠΕΝ, η αγορά των αιολικών, η οποία αντικειμενικά πλήττεται περισσότερο, έχει εκφράσει αρκετές φορές τις ενστάσεις της.
Σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει σε πρόσφατη συνάντηση με δημοσιογράφους η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), το παρόν σχέδιο αποκλείει την ανάπτυξη αιολικών έργων περίπου στο 61% της ελληνικής επικράτειας.
Ακόμη όμως και στις περιοχές όπου επιτρέπεται θεωρητικά η ανάπτυξη έργων, υπάρχουν πρόσθετοι περιορισμοί που καθιστούν αβέβαιη την τελική αδειοδότηση.
Όσον αφορά τον «κόφτη» σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, η ΕΛΕΤΑΕΝ ξεκαθάρισε ότι διαφωνεί με την επιβολή οριζόντιων περιορισμών στο υψόμετρο, ζητώντας να προβλεφθούν εξαιρέσεις για περιοχές που διαθέτουν τεκμηριωμένα υψηλό αιολικό δυναμικό.
Αντίστοιχα, για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας προτείνει αξιολόγηση κατά περίπτωση, βάσει των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, αντί γενικευμένων αποκλεισμών.
Σχετικά με τον αποκλεισμό νησιών με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., όπως υποστηρίζει η Ένωση από τα χιλιάδες νησιά, νησίδες και βραχονησίδες της χώρας με άριστο αιολικό δυναμικό απομένουν μόνο 13 νησιά (συν Κρήτη και Εύβοια), που μπορούν να εξεταστούν για αιολικά πάρκα, ενώ αν ληφθεί υπόψη και το χωροταξικό του τουρισμού απομένουν μόνο 11.
«Καμπανάκι» για μείωση παραγωγικότητας και αυξημένο κόστος
Σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει προ ημερών ο Παναγιώτης Λαδακάκος, πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ, το νέο χωροταξικό πλαίσιο, όχι μόνο δεν διευκολύνει την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), αλλά οδηγεί σε ακριβότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και αυξάνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των νέων εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ένωσης, μια τυπική ανεμογεννήτρια ισχύος 5 MW θα εμφανίζει, κατά μέσο όρο, περίπου 29% χαμηλότερη παραγωγικότητα εφόσον εγκατασταθεί μόνο στις περιοχές που απομένουν διαθέσιμες με βάση το νέο χωροταξικό.
Αυτό θα έχει ως συνέπεια αύξηση κατά 27% του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, παράλληλα, προκειμένου να επιτευχθούν οι ίδιοι ενεργειακοί στόχοι θα απαιτηθεί η εγκατάσταση περίπου 29% περισσότερων ανεμογεννητριών, μαζί με τις αντίστοιχες συνοδευτικές υποδομές, όπως δρόμοι ή δίκτυα.
Για τους παραπάνω λόγους η ΕΛΕΤΑΕΝ έχει ζητήσει από το ΥΠΕΝ να προηγηθεί αναλυτική, ανεξάρτητη και ποσοτική αξιολόγηση των επιπτώσεων που θα επιφέρει το νέο χωροταξικό πλαίσιο, εξετάζοντας κρίσιμες παραμέτρους όπως οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και η συνολική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
