Παράταση της έκπτωσης φόρου για ανακαινίσεις ακινήτων εξετάζει το οικονομικό επιτελείο. Ποιοι κερδίζουν έως 16.000 ευρώ και ποιες δαπάνες αναγνωρίζονται
Σενάριο παράτασης της φορολογικής έκπτωσης για ανακαινίσεις ακινήτων και το 2027 εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, με τους ιδιοκτήτες που θα προχωρήσουν σε εργασίες αναβάθμισης να μπορούν να διατηρήσουν το όφελος της μείωσης φόρου έως και 16.000 ευρώ, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Το εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος της επέκτασης του μέτρου δεν ξεπερνά τα 5 εκατ. ευρώ, ενώ η παρέμβαση εντάσσεται στον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και την επιστροφή κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει έντονο.
Πώς υπολογίζεται η φορολογική έκπτωση για τις εργασίες ανακαίνισης
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι φορολογούμενοι που πραγματοποιούν δαπάνες για ανακαίνιση, επισκευή ή ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτων δικαιούνται έκπτωση φόρου η οποία φτάνει συνολικά έως τα 16.000 ευρώ. Η έκπτωση δεν χορηγείται εφάπαξ, αλλά κατανέμεται σε βάθος πενταετίας, με το ετήσιο όφελος να μπορεί να φτάσει έως και τα 3.200 ευρώ.
Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος που θα πραγματοποιήσει εργασίες συνολικού ύψους 15.000 ευρώ το 2026 μπορεί να εξασφαλίσει φορολογικό όφελος 3.000 ευρώ ετησίως για μία πενταετία, με την ελάφρυνση να περνά σταδιακά στα εκκαθαριστικά των επόμενων φορολογικών ετών.
Βασική προϋπόθεση για την αξιοποίηση του μέτρου είναι οι σχετικές δαπάνες να έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και τα απαιτούμενα παραστατικά να έχουν διαβιβαστεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Με τον τρόπο αυτό, το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει παράλληλα να κλείσει τα παράθυρα με τις «μαύρες» συναλλαγές στον κατασκευαστικό κλάδο, καθώς η υποχρεωτική χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών ενισχύει την ανάγκη έκδοσης αποδείξεων από τους επαγγελματίες.
Ποιοι δικαιούνται την έκπτωση φόρου και οι «επιλέξιμες δαπάνες»
Δικαιούχοι της μείωσης φόρου είναι τα φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας στο κτίριο στο οποίο πραγματοποιούνται οι επιλέξιμες δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα ψιλής κυριότητας επί του ακινήτου, με την προϋπόθεση να το χρησιμοποιούν είτε ως κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία είτε ως έδρα ή υποκατάστημα για την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητάς τους. Στις περιπτώσεις αυτές, δικαιούχος της μείωσης είναι μόνο το πρόσωπο στο όνομα του οποίου εκδίδεται το σχετικό παραστατικό.
Το πλαίσιο προβλέπει ότι οι «επιλέξιμες δαπάνες» αφορούν όλα τα κτίρια ανεξαρτήτως της χρήσης τους, κατοικίες και επαγγελματικοί χώροι, εφόσον δεν έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν εντάσσονται σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων ή άλλα προγράμματα ή δράσεις επιχορήγησης και αναγνωρίζονται για τη μείωση του φόρου.
Το φορολογικό όφελος από την ανακαίνιση εξασφαλίζει το φυσικό πρόσωπο που τις πραγματοποίησε και έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας, επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας σε αυτό. Διευκρινίζεται όμως ότι:
- Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται με βάση το ποσοστό πλήρους κυριότητας του φυσικού προσώπου που πραγματοποίησε τη δαπάνη.
- Σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο που πραγματοποίησε τη δαπάνη έχει δικαίωμα επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας στο κτίριο, το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται ανάλογα με την αξία του δικαιώματος επί της συνολικής (αντικειμενικής) αξίας του ακινήτου.
- Στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων, οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, αυτές λαμβάνονται υπόψη για τους δικαιούχους ανάλογα με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας τους, με βάση σχετική βεβαίωση που χορηγείται από τον διαχειριστή και στην οποία καταχωρείται ο ΑΤΑΚ του ακινήτου το οποίο βρίσκεται εντός του κτιρίου για το οποίο πραγματοποιείται η σχετική δαπάνη.
Ηλεκτρονικές οι πληρωμές
Για τη μείωση του φόρου εισοδήματος πρέπει να ισχύουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
- Η απόδειξη πραγματοποίησης των δαπανών αυτών, με νόμιμα παραστατικά (Τιμολόγιο ή στοιχείο λιανικής πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών), στα οποία αναγράφεται διακριτά το είδος και η αξία των αγαθών και υπηρεσιών, τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ) του προσώπου καθώς και τα στοιχεία του ακινήτου (ΑΤΑΚ), εκτός αν πρόκειται για κοινόχρηστα, για τα οποία αρκεί μόνο η διεύθυνση του ακινήτου.
- Η τμηματική ή εξολοκλήρου εξόφληση των δαπανών, ανεξαρτήτως του ύψους αυτών, να έχει πραγματοποιηθεί, εντός του οικείου φορολογικού έτους, με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών.
Ως «ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής», νοείται κάθε μέσο πληρωμής, που απαιτεί τη μεσολάβηση ενός τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού δικτύου, όπως π.χ. η μεταφορά χρημάτων μέσω ειδικών διαδικτυακών εφαρμογών («e banking»), καρτών, το «ηλεκτρονικό πορτοφόλι», κ.λπ., ενώ στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα πιστωτικά ιδρύματα, τα γραφεία ταχυδρομικών επιταγών και τα ιδρύματα πληρωμών, ανεξάρτητα αν έχουν την έδρα τους στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή (Ε.Ε., τρίτες χώρες).
Το μέρος των δαπανών για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που δεν εξοφλείται με τους ως άνω τρόπους δεν αναγνωρίζεται προς έκπτωση. Τα παραστατικά (οι αποδείξεις) πρέπει να έχουν διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ.
