Οι φόροι και τα πρόστιμα που καταλογίστηκαν σε γονικές παροχές και δωρεές χρηματικών ποσών μεταξύ συγγενών ή άλλων προσώπων, δεν επιστρέφονται ακόμα και αν ανακληθεί η πράξη αμέσως μετά τη δήλωσή τους στην εφορία.
Το μήνυμα αυτό εκπέμπει ξανά η ΑΑΔΕ, μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, η οποία σε νέες αποφάσεις της διαμηνύει ότι οι φόροι και τα πρόστιμα λόγω ανακρίβειας, που βεβαιώθηκαν σε περιπτώσεις δωρεών ή γονικών παροχών, δεν «σβήνουν».
Οι υποθέσεις στις οποίες αναφέρονται οι αποφάσεις της ΔΕΔ, αφορούν βασικά τριγωνικές συναλλαγές για δωρεές μεταξύ αδελφών και γονέων ή δωρεές μέσω κοινών λογαριασμών, στους οποίους όμως δεν έχει συνεισφέρει ο δωρητής.
Στις «τριγωνικές» συναλλαγές, επιχειρείται να μεταφερθεί από αδελφό σε αδελφό με ενδιάμεσο έναν γονέα.
Η δωρεά μεταξύ αδελφών φορολογείται με 10%, ενώ μεταξύ γονέων και τέκνων και τέκνων προς γονείς και παππούδες είναι αφορολόγητη έως το ποσού των 800.000 ευρώ.
Για να αποφευχθεί η φορολόγηση, το ποσό δηλώνεται ως δωρεά από το τέκνο Α στον γονέα, και μετά ο γονέας το δωρίζει στο τέκνο Β. Τις συναλλαγές αυτές τις εντοπίζει η εφορία και καταλογίζει τον φόρο 10% αλλά και πρόστιμο «λόγω ανακρίβειας» 50% επί του φόρου.
Με τη γνωστοποίηση του προστίμου, συνήθως οι εμπλεκόμενοι επιχειρούν να ακυρώσουν τη συναλλαγή, αλλά προσκρούουν στον «τοίχο» της νομοθεσίας, σύμφωνα με την οποία οι φόροι που βεβαιώθηκαν δεν διαγράφονται και δεν επιστρέφονται.
Δωρεά από γαμπρό σε πεθερό
Επίσης, σε άλλη περίπτωση, η κόρη φορολογούμενου ήθελε να διευκολύνει τον πατέρα της δωρίζοντας ποσό 26.000 ευρώ. Το ποσό μεταφέρθηκε στον πατέρα της, από τον κοινό λογαριασμό που τηρεί με τον σύζυγό της και υπέβαλαν και δήλωση Φόρου Δωρεάς, ο πατέρας της ως δωρεοδόχος μαζί με την κόρη του ως δωρήτρια.
Η εν λόγω δήλωση ήταν μηδενική, λόγω του ότι δηλώθηκε δωρεά χρηματικού ποσού μεταξύ προσώπων που υπάγονται στην Α’ κατηγορία της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν.2961/2001, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 44 παρ. 1 του ιδίου νόμου.
Όμως, από τον έλεγχο της εφορίας διαπιστώθηκε ότι η κόρη του που εμφανίζεται ως δωρήτρια στην δήλωση φόρου δωρεάς, η ίδια, με βάση τα εισοδήματα που δήλωνε, δεν είχε τη δυνατότητα να δωρίσει το συγκεκριμένο ποσό.
Διαπιστώθηκε επίσης, ότι ο κοινός λογαριασμός που τηρούσε με τον σύζυγό της, τροφοδοτείτο αποκλειστικά από τον σύζυγο και στο πλαίσιο αυτό, το ποσό της δωρεάς χαρακτηρίστηκε δωρεά από τον γαμπρό στον πεθερό και έπρεπε να φορολογηθεί με 20%, καθώς πρόκειται κατηγορία συγγένειας Β΄.
Πράγματι, εκδόθηκε Οριστική Πράξη Διορθωτικού Προσδιορισμού Φόρου Δωρεάς φορολογικού έτους 2024 σε βάρος του πατέρα, με φόρο ύψος 5.200 ευρώ ο οποίος προσαυξήθηκε σε 7.800 ευρώ με την επιβολή και του προστίμου ύψους 2.600 ευρώ (50% επί του φόρου).
Ανάκληση δωρεών αλλά όχι και των φόρων
Για τις ανωτέρω περιπτώσεις, όπως και για πολλές άλλες αντίστοιχες ζητήθηκε η ακύρωση των φόρων και των προστίμων με ανάκληση των δωρεών, αλλά οι τοπικές Δ.Ο.Υ. το αρνήθηκαν όπως και η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών,στην οποία προσέφυγαν.
Επικαλούμενη την ισχύουσα νομοθεσία περί δωρεών και γονικών παροχών η ΔΕΔ σημειώνει ότι, οι δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές κατά πλήρη κυριότητα, οι οποίες ανακαλούνται με συμφωνία των μερών αντιμετωπίζονται ως εξής:
- Μέσα σε μία πενταετία από τη σύσταση τους, φορολογούνται για τη σύσταση τους, όχι όμως και για την ανάκληση ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών.
- Μετά πάροδο πενταετίας, φορολογούνται τόσο για τη σύσταση τους όσο και για την ανάκληση, ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών».
- Σε περίπτωση ανάκλησης δωρεάς με συμφωνία των συμβαλλομένων μερών, υπόκειται σε φόρο η σύσταση της δωρεάς, η οποία εξακολουθεί να επάγει όλα τα έννομα αποτελέσματα που απορρέουν από αυτή και συγκεκριμένα η υποχρέωση καταβολής του οικείου φόρου.
- Σε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης, με την οποία «ανακαλείται» η αρχική δήλωση άτυπης γονικής παροχής/δωρεάς από τους δηλούντες, οι οποίοι επικαλούνται πλάνη τους, όπως π.χ. η υποβολή της δήλωσης έγινε πριν τη σύσταση της δωρεάς, η οποία όμως δεν πραγματοποιήθηκε, ή ότι η χρηματική δωρεά πραγματοποιήθηκε για την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο, η οποία αγορά όμως δεν πραγματοποιήθηκε), δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
Εν πάση περιπτώσει, για τις δωρεές που ανακαλούνται, ο φόρος που βεβαιώθηκε κατά τη σύνταξη της πράξης, δεν διαγράφεται εάν έχει βεβαιωθεί και δεν επιστρέφεται αν έχει καταβληθεί.
