Η πρώτη ημέρα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία για την ενέργεια και τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και προστασία των κονδυλίων για αγρότες και περιφέρειες.
Ολοκληρώθηκε χθες η πρώτη ημέρα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, χωρίς να υπάρξει συμφωνία επί των συμπερασμάτων για το κρίσιμο ζήτημα της ενέργειας.
Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, οι ηγέτες συζήτησαν τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την επίτευξη ενός ισορροπημένου συμβιβασμού, με βάση την επικαιροποιημένη διαπραγματευτική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Παράλληλα, κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να ολοκληρωθεί η απαραίτητη νομοθετική διαδικασία εντός του 2027 και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση των δικαιούχων από τον Ιανουάριο του 2028.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Αντόνιο Κόστα αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου, επισημαίνοντας ότι η τελευταία συζήτηση επικεντρώθηκε στη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ και στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Όπως σημείωσε, αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, τονίζοντας ότι η ενταξιακή διαδικασία προχωρά με κινητήρια δύναμη τις μεταρρυθμίσεις.
Οι «27» διαφωνούν για το ύψος του επόμενου προϋπολογισμού και φαίνεται ότι απέχουν πολύ από μια συμφωνία, παρά τις συνεχιζόμενες εκκλήσεις αξιωματούχων της ΕΕ που ζητούν να υπάρξει μια λύση μέχρι τα τέλη του έτους, ακριβώς ώστε το θέμα να κλείσει πριν από τις εκλογικές διαδικασίες του 2027.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε τους Ευρωπαίους ομολόγους του ότι θα ήταν ακόμη δυσκολότερο να επιτευχθεί συμφωνία για τον μελλοντικό πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ το 2027, ενόψει των εκλογών σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι γαλλικές προεδρικές εκλογές, ανέφεραν διπλωματικές πηγές στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ
Στις διαπραγματεύσεις διαμορφώνονται δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά 17 χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Πολωνία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, ζητούν έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό με επαρκή χρηματοδότηση για τη γεωργία και την κοινωνική και περιφερειακή σύγκλιση. «Βρισκόμαστε μπροστά σε μία ξεκάθαρα ανεπαρκή πρόταση», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ενώ ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, υπογράμμισε πως η διαμόρφωση ενός επαρκώς χρηματοδοτημένου προϋπολογισμού είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων. Από την άλλη, η Γερμανία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Ολλανδία ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία επικαλούμενες τις πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν προειδοποίησε ότι «ο λογαριασμός δεν βγαίνει», υποστηρίζοντας την ανακατανομή πόρων προς τον εκσυγχρονισμό και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, ακόμη και εις βάρος των αγροτικών δαπανών. Η πρόταση περικοπών της ιρλανδικής προεδρίας, που αφορά μεταξύ άλλων την ανταγωνιστικότητα και την αναπτυξιακή βοήθεια, δεν φαίνεται να ικανοποιεί καμία πλευρά. Η Γαλλία προωθεί παράλληλα τη θέσπιση νέων ευρωπαϊκών εσόδων μέσω της φορολόγησης ψηφιακών υπηρεσιών, cryptos και τυχερών παιχνιδιών.
Πρόσθετα ευρωπαϊκά μέτρα και αυξημένη δημοσιονομική ευελιξία για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ενεργειακής ακρίβειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες σε μια μακρά σε διάρκεια συνεδρίαση που χαρακτηρίστηκε από τις πολύ μεγάλες διαφορές και αντιθέσεις στο εσωτερικό του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που εκτείνονταν από τα ενεργειακά και έφθαναν έως τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Προσερχόμενος στις εργασίες, ο Έλληνας πρωθυπουργός προειδοποίησε για τον κίνδυνο μιας νέας έκρηξης του πληθωρισμού, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει νέες λύσεις, ενώ παράλληλα διαμήνυσε ότι η Αθήνα θέτει «κόκκινες γραμμές» απέναντι σε ενδεχόμενες περικοπές των ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για τους αγρότες και την πολιτική συνοχής.
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το ενεργειακό ζήτημα, στο πλαίσιο της ενότητας για την ανταγωνιστικότητα, αναδεικνύεται ως βασική προτεραιότητα. Ειδικότερα, τονίζεται η ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους με βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες των κρατών μελών, παράλληλα με τη διατήρηση της πορείας προς την ενεργειακή μετάβαση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το κείμενο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Παράλληλα, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την παρουσίαση από την Επιτροπή της πρότασης για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο». Χαιρετίζει επίσης την πρόθεση της Επιτροπής «να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο, να αναπτύξει ένα βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της ΕΕ και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας».
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης των διοικητικών και κανονιστικών επιβαρύνσεων, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και της αποφυγής περιττών γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
